Vercèlh


Gtk-dialog-info.svgAqueste article es sortit d'un traductor automatic e fa besonh d'unas correccions de gramatica, d'ortografia e de sintaxi.

Vercèlh es una vila d'Itàlia a la region del Piemont, província de Vercèlh. A unes 60.000 abitants e es a la riba drecha del riu Sesia. Es al mièg d'una granda plana fòrça plan irrigada e conreada d'arròs, produch que n'es lo mercat europèu mai important. Lo sieu nom derivariá de la paraula cèlta de raïtz teutònica Wercel (Gàrdia dels cèltas).

Istòria

Foguèt la capitala dels libicis (Oppidium Vercellae) e faguèt partida de la Gàllia Cisalpina. Lo 101 aC se liurèt una batalha a l'entorn entre los romans dirigits pel cònsol Caius Mari e los cimbris que foguèron derrotats. Lo 89 aC la vila recebèt lo drech latin. En temps de Estrabó èra una vila fortificada mas venguèt après municipalitat lo 42 aC e aqueriguèt importància. dins aquela vila la via de Ticinum a Augusta Pretoria (Aosta) aviá un desviament cap a Milà. Aviá de minas d'aur a un luòc prèp nomenat Ictimuli o Vicus Ictimulorum. La siá deïtat mai adorada èra Apol·lo (Apollinae Vercellae) e aviá almens un temple consagrat a lo sieu culte. Va subsistir coma municipalitat pendent l'empèri, e lo sègle IV èra sieu d'un avesque (lo primièr foguèt Eusebi, après sant), mas dintrèt en decadéncia dins lo sègle V.

Los lombards l'ocupèron e foguèt sieu d'un dels ducs llombards. Conquistat lo reialme llombard pels francs, foguèt sieu d'un comte. Lo comtat va subsistir fins al 899 en qué foguèt assolada pels ongreses, e après lo poder passèt a l'avesque de la vila. A comptar de l'an 1000 mai o venguèt mens una comuna liura ont amb lo temps lo poder foguèt disputat per doas familhas, los güelfs Avogrado, e los gibelins Tizzoni.

La senyoria passèt als Visconti de Milà lo 1335 e foguèt cedida per eles dins l'ostal de Savòia lo 1427. Del 1469 fins a la siá mòrt lo 1472 demorèt en la vila Amadeu IX de Savòia. Lo 1553 foguèt assetjat pels franceses; los clèrgues locales amaguèron lo llençol sant qu'èra en aquel moment dins la vila. Foguèt ocupada pels castelhans del 1638 al 1659, e per França (brèvament) lo 1704.

Passèt a domeni francés lo 1798, mas après qualques cambiaments lo 1814 tornèt als savoians. Lo rei de Sardenha, de l'ostal de Savòia, foguèt rei d'Itàlia dempuèi lo 1848 e unifiquèt lo país lo 1860.

Other Languages
العربية: فيرتشيلي
asturianu: Vercelli
تۆرکجه: ورچلی
беларуская: Верчэлі
български: Верчели
brezhoneg: Vercelli
català: Vercelli
čeština: Vercelli
dansk: Vercelli
Deutsch: Vercelli
Ελληνικά: Βερτσέλλι
English: Vercelli
Esperanto: Verĉelo
español: Vercelli
eesti: Vercelli
euskara: Vercelli
فارسی: ورچلی
suomi: Vercelli
føroyskt: Vercelli
français: Verceil
Gaeilge: Vercelli
galego: Vercelli
magyar: Vercelli
հայերեն: Վերչելի
Bahasa Indonesia: Vercelli
íslenska: Vercelli
italiano: Vercelli
한국어: 베르첼리
Latina: Vercellae
lumbaart: Vercèj
lietuvių: Verčelis
Bahasa Melayu: Vercelli
Napulitano: Vercelli
Nederlands: Vercelli (stad)
norsk nynorsk: Vercelli
norsk: Vercelli
Papiamentu: Vercelli
polski: Vercelli
Piemontèis: Vërsèj
português: Vercelli
română: Vercelli
tarandíne: Vercelli
русский: Верчелли
sardu: Bertzeddi
sicilianu: Vercelli
Scots: Vercelli
srpskohrvatski / српскохрватски: Vercelli
Simple English: Vercelli
slovenščina: Vercelli
српски / srpski: Верчели
svenska: Vercelli
Türkçe: Vercelli
українська: Верчеллі
اردو: ویرچیلی
Tiếng Việt: Vercelli
Volapük: Vercelli
Winaray: Vercelli
中文: 韦尔切利
Bân-lâm-gú: Vercelli