Telefòn

Tièra de 1000 articles que totas las Wikipèdias deurián aver.
Telefòn modèrne sens fiu

Lo telefòn es un instrument que permet de tenir de convèrsas a de distàncias lòngas. Avans lei telefòns èran sempre ligats a de cables per lei quaus circulava lo sòn convertit en impulsions electricas. Lei darriers modèls foncionan per ondas hertzianas, de tau biais que son sovent portatils dins l'usatge domestic (telefòn sens fiu) o dins quin endrech que siá (vejatz telefòn mobil). Tanben n'i a que ja permeton de transmetre d'imatges.

Originas

En 1854, l'inventor francés Charles Bourseul pausèt la possibilitat d'utilizar lei vibracions causadas per la votz subre un disc flexible o diafragma, per fin d'activar e desactivar un circuit electric e produire de vibracions similaras a un diafragma situat dins un luòc alunhat, que reproduiriá lo sòn originau.

D'annadas puei, lo fisician alemand Johann Philip Reis inventèt un instrument qu'èra capable de transmetre de nòtas musicalas, mai pas de reproduire la votz umana.

Tradicionalament, s'atribuís l'invencion dau telefòn a Alexander Graham Bell, fisician e inventor estatsunidenc d'origina escocesa. Mentre que trabalhava subre la transmission de sòns per sords, descobriguèt qu'en modificant un corrent electric continú, se podiá imitar lei vibracions que la votz umana produtz.

Telefòn tradicionau dau mitan dau sègle XX

En 1876 brevetèt un aparelh que podiá transmetre la votz a travèrs d'un cable e lo bategèt amb lo nom de telefòn. E mai se siam ben segurs que foguèt lo primier a brevetar l'invencion e que se'n ganha donc la reconoissença, recentament an descobèrt que possiblament auriá copiat lo brevet d' Elisha Gray, que trabalhava independentament a la còsta Oèst. En mai d'aquò, se sap amb seguretat qu'un italian que viviá a Cuba, Antonio Meucci, inventèt lo telefòn quauqueis ans avans Bell e Gray.

Usança d'un telefòn en 1910
Other Languages
Afrikaans: Telefoon
Alemannisch: Telefon
አማርኛ: ስልክ
aragonés: Telefón
Ænglisc: Feorrspreca
العربية: هاتف
ܐܪܡܝܐ: ܙܥܘܩܐ
مصرى: تليفون
asturianu: Teléfonu
azərbaycanca: Telefon
تۆرکجه: تلفون
башҡортса: Телефон
žemaitėška: Tilipuons
беларуская: Тэлефон
беларуская (тарашкевіца)‎: Тэлефон
български: Телефон
भोजपुरी: टेलीफोन
বাংলা: টেলিফোন
brezhoneg: Pellgomz
bosanski: Telefon
català: Telèfon
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Diêng-uâ
нохчийн: Телефон
Tsetsêhestâhese: Aseéestsestôtse
کوردی: تەلەفۆن
čeština: Telefon
Чӑвашла: Телефон
Cymraeg: Ffôn
dansk: Telefon
Deutsch: Telefon
Thuɔŋjäŋ: Cɔ̈tmec
Zazaki: Têlefon
Ελληνικά: Τηλέφωνο
English: Telephone
Esperanto: Telefono
español: Teléfono
eesti: Telefon
euskara: Telefono
فارسی: تلفن
suomi: Puhelin
Võro: Telehvon
français: Téléphone
Frysk: Telefoan
Gaeilge: Guthán
贛語: 電話
Gàidhlig: Fòn
galego: Teléfono
Avañe'ẽ: Pumbyry
Gaelg: Çhellvane
עברית: טלפון
हिन्दी: दूरभाष
hrvatski: Telefon
Kreyòl ayisyen: Telefòn
Հայերեն: Հեռախոս
interlingua: Telephono
Bahasa Indonesia: Telepon
Interlingue: Telefon
Iñupiak: Uqautitaun
íslenska: Sími
italiano: Telefono
日本語: 電話機
Patois: Telifuon
la .lojban.: fonxa
Basa Jawa: Tilpun
ქართული: ტელეფონი
қазақша: Телефон
kalaallisut: Oqarasuaat
ភាសាខ្មែរ: ទូរស័ព្ទ
ಕನ್ನಡ: ದೂರವಾಣಿ
한국어: 전화
къарачай-малкъар: Телефон
कॉशुर / کٲشُر: ٹیلِفون
Ripoarisch: Tellefoon
Kurdî: Telefon
Latina: Telephonum
Ladino: Telefon
Lëtzebuergesch: Telefon
Limburgs: Tillefoean
lingála: Ebengeli
lietuvių: Telefonas
latviešu: Telefons
Malagasy: Telefaonina
македонски: Телефон
മലയാളം: ടെലിഫോൺ
मराठी: दूरध्वनी
Bahasa Melayu: Telefon
မြန်မာဘာသာ: တယ်လီဖုန်း
Nāhuatl: Huehcacaquiztli
Napulitano: Telèfene
Nedersaksies: Tillefoon
नेपाली: टेलिफोन
Nederlands: Telefoontoestel
norsk nynorsk: Telefon
norsk: Telefon
Livvinkarjala: Telefon
ਪੰਜਾਬੀ: ਟੈਲੀਫ਼ੋਨ
Deitsch: Foohn
Pälzisch: Telefon
polski: Telefon
Piemontèis: Teléfon
پنجابی: ٹیلی فون
پښتو: غږلېږدی
português: Telefone
Runa Simi: Karu rimay
română: Telefon
armãneashti: Telefonu
русский: Телефон
русиньскый: Телефон
संस्कृतम्: दूरवाणी
саха тыла: Төлөппүөн
sicilianu: Telèfunu
Scots: Telephone
srpskohrvatski / српскохрватски: Telefon
සිංහල: දුරකථනය
Simple English: Telephone
slovenčina: Telefón
slovenščina: Telefon
Gagana Samoa: Telefoni
chiShona: Runhare
Soomaaliga: Taleefoon
shqip: Telefoni
српски / srpski: Телефон
Basa Sunda: Telepon
svenska: Telefon
Kiswahili: Simu
தமிழ்: தொலைபேசி
తెలుగు: టెలీఫోను
тоҷикӣ: Телефон
Tagalog: Telepono
Türkçe: Telefon
татарча/tatarça: Телефон
українська: Телефон
اردو: فون
oʻzbekcha/ўзбекча: Telefon
vepsän kel’: Telefon
Tiếng Việt: Điện thoại
walon: Telefone
Winaray: Telepono
吴语: 电话
მარგალური: ტელეფონი
ייִדיש: טעלעפאן
中文: 电话
文言: 電話
Bân-lâm-gú: Tiān-ōe
粵語: 電話