Quíchoa

Vila antica de Machu Picchu, "Vielha Montanha" en quíchoa

Lo quíchoa (tanben aperat quéchoa e Runasimi dens aquesta lenga - de runa, "òmi" e simi, "lenga") qu'ei ua lenga amerinda andina parlada dens ua petita partida deu sud de Colómbia, Eqüator, Peró, Bolívia, lo nòrd de Chile e lo nord-oest d'Argentina (dens las províncias de Jujuy, Salta e Santiago del Estero).

Lo quíchoa que coneish variantas dialectalas pro diferentas, au punt de tornar l'intercompreneson hèra mauaisida enter locutors d'Eqüator e locutors deu Cusco (Peró). Au contre, lo quíchoa meridionau deu Cuzco qu'ei de bon compréner au sud d'aquesta vila, e aquò dinc a Santiago del Estero (Argentina).

Duas importantas caracteristicas deu quíchoa que son, d'un punt de vista fonologic, las triplas serias de consonantas oclusivas (q, g, ch, e t qui tanben be poden estar glotalizadas o aspiradas), e d'un punt de vista gramaticau, l'estructura aglutinanta mercés a l'utilizacion de sufixes qui's pòden amassar e apielà's ; per exemple [1]:

  • Llaqta que vòu díser "vilatge"
  • Llaqta-y : "lo men vilatge" (y qu'ei la marca deu possessiu singular de purmèra persona)
  • Llaqta-y-manta : "que vien deu men vilatge" (manta que marca l'origina)
  • Llaqta-y-manta-wan : "que vien deu men vilatge tanben" (wan, "tanben", hornit au cap d'ua paraula que marca l'ipseïtat)


Other Languages
Afrikaans: Quechua
አማርኛ: ቀቿ
العربية: كتشوا
asturianu: Idioma quechua
Aymar aru: Qhichwa aru
Boarisch: Quechua
беларуская: Мова кечуа
беларуская (тарашкевіца)‎: Кечуа (мова)
български: Кечуа (език)
brezhoneg: Kechuaeg
català: Quítxua
čeština: Kečuánština
Чӑвашла: Кечуа (чĕлхе)
Cymraeg: Quechua
Deutsch: Quechua
Esperanto: Keĉua lingvaro
euskara: Kitxua
فارسی: زبان کچوا
suomi: Ketšua
français: Quechua
Nordfriisk: Ketschua spriaken
Gaeilge: An Cheatsuais
Gàidhlig: Quechua
Avañe'ẽ: Kechuañe'ẽ
ગુજરાતી: કેચુઆ ભાષા
客家語/Hak-kâ-ngî: Quechua-ngî
עברית: קצ'ואה
Fiji Hindi: Quechua bhasa
magyar: Kecsua nyelv
interlingua: Linguas quechua
Bahasa Indonesia: Bahasa Quechua
íslenska: Ketsjúa
italiano: Lingue quechua
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᑮᓱᐊ
ქართული: კეჩუა (ენა)
қазақша: Кечуа тілі
한국어: 케추아어족
Lingua Franca Nova: Cetxua (lingua)
Limburgs: Quechua
Ligure: Quechua
lietuvių: Kečujų kalba
latviešu: Kečvu valoda
македонски: Кечуански јазици
Bahasa Melayu: Bahasa Quechua
Plattdüütsch: Quechua (Spraak)
नेपाल भाषा: क्वेस्वा
Nederlands: Quechua (taal)
norsk nynorsk: Quechua
norsk: Quechua
Piemontèis: Lenghe quechuan
پنجابی: کیوچوا
português: Língua quíchua
Runa Simi: Qhichwa simi
rumantsch: Quechua
română: Limbi quechua
саха тыла: Кечуа тыла
srpskohrvatski / српскохрватски: Kečua (jezik)
Simple English: Quechua
slovenčina: Kečuánčina
slovenščina: Kečuanščina
српски / srpski: Кечуа (језик)
svenska: Quechua
Türkçe: Keçuva dilleri
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: كۋېچۇئا تىلى
українська: Кечуа
vepsän kel’: Kečuan kel'
walon: Ketchwa
მარგალური: კეჩუა (ნინა)
中文: 克丘亞語
Bân-lâm-gú: Quechua-gí
粵語: 奇楚華文