Nutacion

La rotacion (verd), la precession (blau) e la nutacion en oblica (roja) de la Tèrra

La nutacion (del latin nutare « oscillar ») es una oscillacion leugièra (coma un movement de caboteig) de l' ais de rotacion d'una planeta, coma l'oscillacion periodica del pòl de la Tèrra al torn de sa posicion mejana dins l'esfèra celestiala, deguda a l'influéncia de la Luna sus la planeta, similara al movement d'una baudufa quand pèrd de fòrça e es prèsta de casudar. La nutacion de la Tèrra es provocada per l'atraccion diferenciala del Solelh e de la Luna subre l'abultament* equatorial de la Tèrra. Son efècte se superpausa al movement de precession e se manifèsta coma una pichona oscillacion conica de basa elliptica subre la posicion mejana de l' axe terrèstre. Se compausa de divèrsas oscillacions superpausadas, mas la mai importanta fa que los pòls de la Tèrra se desplacen de nòu segondas d'arc cada 18,6 ans.

Lo Solelh produtz un autre efècte de nutacion d'importància fòrça menora, amb d'un periòde mejan de mièg an e un desplaçament polar maximal de 0,55" d'arc. Las autras planetas produsisson tanben de variacions, apeladas pertorbaments (pertorbasons), mas que mancan d'importància per lor valor pichona.

La nutacion foguèt descubèrta en 1728 per l'astronom anglés James Bradley. Fins a 20 ans pus tard, se saupèt pas que la causa del movement èra l'atraccion gravitacionala de la Luna combinada amb la del Solelh.

Other Languages
asturianu: Nutación
беларуская: Нутацыя
български: Нутация
català: Nutació
čeština: Nutace
English: Nutation
español: Nutación
eesti: Nutatsioon
euskara: Nutazio
suomi: Nutaatio
français: Nutation
Gaeilge: Nútú
galego: Nutación
hrvatski: Nutacija
magyar: Nutáció
italiano: Nutazione
日本語: 章動
қазақша: Нутация
Кыргызча: Нутация
lietuvių: Nutacija
മലയാളം: അക്ഷഭ്രംശം
Nederlands: Nutatie
norsk nynorsk: Nutasjon
norsk: Nutasjon
polski: Nutacja
português: Nutação
română: Nutație
русский: Нутация
Scots: Nutation
srpskohrvatski / српскохрватски: Nutacija
slovenčina: Nutácia
slovenščina: Nutacija
српски / srpski: Нутација
Türkçe: Nutasyon
українська: Нутація
oʻzbekcha/ўзбекча: Nutatsiya
Tiếng Việt: Chương động
中文: 章動