Iòt

Un iòt del sègle XVIII apartenent al capítol de Rotterdam de la Companhiá neerlandesa de las Índias Orientalas.
Fotografia d'un iòt velièr dels Estats Units d'America, còsta de Seattle, an 1909.

Un iòt o yacht es una embarcacion de foncion esportiva o de léser. [1] Aquela denominacion compren una granda varietat d'embarcacions, se las pòt referenciar en foncion del sistèma de propulsion, lo nombre còca, la longor e la foncion màger per quala es dessenhat. Per la propulsion se pòt diferenciar entre velièrs e naus de motor. La majoritat d'embarcacions classicas d'una sola còca mas existisson tanben de iòt multicòca coma los catamarans. Las longors pòdon anar d'unes mètres, coma dins la vela leugièra, fins a grands iòts de 24 mètre o mai. [2] Existisson tanben los supèr o mega iòts, embarcacions de luxe amb equipatge pròpria e fòrça equipament, amb de longors de mai de 100 mètres. A nivèl del dessenh podèm destacar las embarcacions dessenhadas per la competicion esportiva (que prima la velocitat) e aquelas dessenhadas per la crosièra (que prima l'abitabilitat e l'autonomia) capablas de far de longs percors, quitament del torn lo mond.

Etimologia e istòria

Lao mot iòt ven de l'olandés jacht que significa caçar (semblabla a l'alemand Jagd), que passèt a l'anglés yacht e mai coma neologisme.

Los iòts èran a l'origina de velièrs rapids utilizats per la Marina Olandesa a partir del sègle XVII per perseguir las embarcacions de piratas e contrabandièrs dins las aigas pauc prigondas de la còsta dels Païses Basses. Foguèron utilizats tanben per de fins non militaras coma lo contraròtle de doanas e lo transpòrt de pilòts als vaissèls en espera per dintrar a pòrt. [3]

Dins lo sègle XVIII apareguèron los primièrs clubs nàutics, nomeants Yacht Clubs en Russia, Irlanda e lo Reialme Unit. [4] Aqueles èran de clubs aristocratics que lo nautisme se practicava amb grands iòts per un usatge esportiu e de léser. Pendent la segonda mitat del sègle XX l'aument del nivèl de vida e la diminucion del prètz de las embarcacions popularisèt la vela esportiva, amb la creacion de divèrses clubs de vela e un aument del nombre de navigators.

Velièr leugièr de la classa 470.
Pichon iòt suedés Havsfidra 20 de 6 m.
Other Languages
Ænglisc: Plegscip
العربية: يخت
azərbaycanca: Yaxta
беларуская: Яхта
беларуская (тарашкевіца)‎: Яхта
български: Яхта
bosanski: Jahta
català: Iot
čeština: Jachta
dansk: Yacht
Deutsch: Yacht
Ελληνικά: Θαλαμηγός
English: Yacht
Esperanto: Jaĥto
español: Yate
eesti: Purjejaht
euskara: Iot
فارسی: یات
suomi: Jahti
français: Yacht
Gaeilge: Luamh
galego: Iate
ગુજરાતી: યાટ
עברית: יאכטה
hrvatski: Jahta
magyar: Jacht
Bahasa Indonesia: Yacht
Ido: Yakto
íslenska: Lystisnekkja
italiano: Panfilo
日本語: ヨット
ქართული: იახტა
қазақша: Яхта
한국어: 요트
lietuvių: Jachta
latviešu: Jahta
Mirandés: Iate
မြန်မာဘာသာ: ရွက်လှေ
norsk: Lystbåt
Livvinkarjala: Jahtu
polski: Jacht
português: Iate
română: Iaht
русский: Яхта
Scots: Yacht
srpskohrvatski / српскохрватски: Jahta
Simple English: Yacht
slovenščina: Jahta
svenska: Yacht
Tagalog: Yate
Türkçe: Yat
тыва дыл: Яхта
українська: Яхта
Tiếng Việt: Du thuyền
ייִדיש: יאכט
中文: 遊艇