Filipinas

Republika ng Pilipinas

Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Coordenadas
Republica de las Filipinas (oc)
Bandièra de las Filipinas
Escut de las Filipinas
Bandièra de las Filipinas
Escut de las Filipinas

Maka-Diyos, Maka-Tao, Makakalikasan at Makabansa

mapa

Lengas oficialasTagalòg, Anglés
CapitalaManila
Manila
121° 00′ E

Mai granda ciutatQuezon City

Forma de l'Estat
President
Republica
Rodrigo Duterte
Superfícia
 - Totala
 - Aiga (%)
Classat 71en
300 400 km²
0 68 % %
Populacion
 - Totala (2015)
 - Densitat
Classat 12en
100 981 437 ab.
332,9 ab./km²
Independéncia
d'Espanha
dels Estats Units
12 de junh de 1898
12 de julhet de 1946
Deta publica bruta ([[
Moneda
 - nom occitan
 - nom oficiau anglés
PHP‎‎
Philippine Peso
Philippine Peso
Fus orariUTC +8
Imne nacionalLupang Hinirang
Domeni internet.ph
Indicatiu telefonic+63
Còde del país (ISO 3166)PH


Las Filipinas , o oficialament Republica de las Filipinas (Filipino: Republika ng Pilipinas), son un estat sobeiran d'Asia del Sud-Èst situat a l'oèst de l'Ocean Pacific. Lo gentilici es filipin -a.

Al nòrd l'Estreit de Luzon las separan de Taiwan. A l'oèst, la Mar de China Meridionala las separan de Vietnam. Al sud oèst, la Mar de Sulu s'estend entre lo país e l'illa de Bornèo, e al sud la Mar de las Celebas las separan de las autras illas d'Indonesia. Son bordadas a l'èst per la Mar de las Filipinas. Sa situacion dins la Cencha de fuòc del Pacific e son clima tropical fan que lo país es expausats als tèrratrèms e a las tempèstas tropicalas mas portèron tanben fòrças ressorsas naturalas e ne fan un dels airals pus rics en biodiversitat al mond. Cobrissent aperaquí tres cent mila quilomètres carrats es lo 73en estat pus estendut al mond[1] e un archipèla de 7,641[2] illas, las Filipinas se divisan en tres entitats geograficas: Luzon, Visayas, e Mindanao. La capitala es Manila.

Amb una populacion de pus de 100 millions d'abitants en 2015, las Filipinas son lo seten país pus poblat d'Asia e lo dotzen pus poblat al mond. I cal apondre una populacion de 12 million de personas que vivon al delà de las mars.[3] D'etnias e culturas multiplas s'encontran a travèrs de las illas. A l'epòca preïstorica, los negritos foguèron entre los primièrs abitants de l'archipèla. Foguèron seguits d'èrsas successivas de poblants d'origina austranesiana que portèron amb eles d'influéncias vengudas de las societats malaia, Indo, e islamicas. Un negòci e un poblament chinés important introdusiguèron d'influéncias culturalas chinesas que demoran encara uèi.

L'arribada de Ferrand Magellan en 1521 marquèt lo començament d'un periòde d'interèsses e de colonizacion espanhòla. En 1543, l'explorador espanhòl Ruy López de Villalobos nomenèt l'archipèla Las Islas Filipinas en onor de Felip II d'Espanha. L'Empèri espanhòl comencèt lo poblament amb l'arribada de Miguel López de Legazpi de Nòva Espanha (Mexic actual) en 1565 qu'establiguèt lo primièr poblament espanhòl dins l'archipèla, que demorèt una colonia espanhòla durant mai de 300 ans.

Istòria

Los primièrs abitants del territòri de las Filipinas arribèron benlèu dins l'illa de Palawan 50 000 ans ab. J.C. Lo primièr grop d'europèus qu'arribèt dins l'archipèla foguèt l'expedicion del portugués Fernão de Magalhães al servici d'Espanha. La colonizacion espanhòla comencèt durant lo govèrn del rei Felip II d'Espanha. Lo conquistador Miguel López de Legazpi arribèt en 1565 a Cebu. La capitala, Manila foguèt fondada en 1571.

Una revolucion que desirava l'independéncia filipina comencèt lo 17 de julhet de 1897 comandada pel general Emilio Aguinaldo, mas en 1898 comencèt una guèrra entre Espanha e los Estats Units d'America. Coma resultat, Filipinas foguèron ocupadas pels Estats Units en 1899, aprèp un cort periòde d'independéncia.

Durant la Segonda Guèrra Mondiala, Japon ocupèt militarament lo territòri filipin, e los japonés foguèron forabandits solament en 1945. Lo 4 de julhet de 1946 las Filipinas se declarèron independentas dels Estats Units, amb Manuel Acuña Roxas per president.

Politica

Las Filipinas son una republica presidenciala. Lo president es lo cap d'Estat e tanben lo cap del govèrn. Es elegit per la populacion per un periòde de sièis ans.

Lo Parlament (Kongreso ng̃ Pilipinas) se compausa de doas cambras: lo Senat, amb 24 membres elegits per un periòde de sièis ans, e l'Ostal dels Representants (Kapulungán ng̃ mg̃a Kinatawán ng̃ Pilipinas), compausat de 235 membres elegits per un periòde de tres ans.

Geografia

Geografia de las Filipinas

Las Filipinas son constituidas d'un archipèla de 7107 illas, amb una superfícia totala d'aperaquí 300 439 km2. Las illas s'estendon del nòrd cap al sud subre 1800km, e d’èst cap a l'oèst sus mai de 1 100 km. Son divisidas en tres grops : Luzon (Regions I à V + NCR & CAR), que s'i tròba la capitala, Manila, las Visayas (VI à VIII), e Mindanao (IX a XIII + ARMM). La màger part de las illas montanhosas son cobèrtas de selvas tropicalas e d’origina volcanica coma l’atestan los tèrratrems freqüents e la vintena de volcans en activitat coma Pinatubo. L'archipèla es tanben somés als tifons del Pacific de l'oèst subretot entre mai e octobre. Lo pòrt de Manila, sus l'illa de Luzon, es la capitala e la segonda pus granda vila del país après Quezon City. Lo trescòl es lo mont Apo subre l'illa de Mindanao, que s'enauça a 2954 mètres.

Subdivisions administrativas

Las Filipinas son subdivididas en 81 províncias, organizadas en 17 regions. Vaquí la lista de las regions filipinas.

Region Designacion Sèti del Govèrn
Region de Luzon Nòrd-oèst Region I San Fernando, La Union, La Union
Val de Cagayan Region II Tuguegarao, Cagayan
Luzon Central Region III San Fernando, Pampanga, Pampanga
CALABARZON¹ ² Region IV-A Calamba, Laguna
MIMARO¹ ² ³ Region IV-B Calapan, Mindoro Oriental
Region de Bicol Region V Legazpi, Albay
Visayas Occidental³ Region VI Iloilo
Visayas Central Region VII Cebu
Visayas Èst Region VIII Tacloban, Leyte
Peninsula de Zamboanga Region IX Pagadian, Zamboanga del Sur
Mindanao Nòrd Region X Cagayan de Oro
Region de Davao Region XI Davao
SOCCSKSARGEN¹ Region XII Koronadal, Cotabato Sud
Caraga Region XIII Butuan City
Region Autonòma del Mindanao Musulman ARMM Cotabato
Region Administrativa Cordillera CAR Baguio
Region de la Capitala Nacionala NCR Manila

Demografia

Las Filipinas comptan mai de 104 000 000 d'abitants en 2018.

Economia

De veire: Economia de las Filipinas.

Cultura

Aproximativament 81% dels filipins son catolics, 9% son seguidors d'altras religions crestianas, e 5% son musulmans.

Bibliografia

Vejatz tanben

Ligams extèrnes


Nòtas & referéncias

<references>

  1. General Profile of the Philippines : Geography, Philippine Information Agency.
  2. (en) « More islands, more fun in PH »,‎ 20 de febrièr 2016 (consultat en 20 de junh 2018)
  3. Global Pinoys to rally at Chinese consulates – The Philippine Star » News » Headlines. Philstar.com (2012-04-27). Retrieved on 2012-07-04.
Other Languages
Acèh: Filipina
Afrikaans: Filippyne
Alemannisch: Philippinen
አማርኛ: ፊሊፒንስ
aragonés: Filipinas
Ænglisc: Filippinīega
العربية: الفلبين
ܐܪܡܝܐ: ܦܝܠܝܦܝܢܝܐ
অসমীয়া: ফিলিপাইন
asturianu: Filipines
azərbaycanca: Filippin
تۆرکجه: فیلیپین
башҡортса: Филиппин
Boarisch: Philippinen
žemaitėška: Fėlėpinā
Bikol Central: Filipinas
беларуская: Філіпіны
беларуская (тарашкевіца)‎: Філіпіны
български: Филипини
भोजपुरी: फिलिपींस
Bahasa Banjar: Pilipina
বাংলা: ফিলিপাইন
བོད་ཡིག: ཧྥི་ལི་པིན།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: ফিলিপাইন
brezhoneg: Filipinez
bosanski: Filipini
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: Filipina
буряад: Филиппина
català: Filipines
Chavacano de Zamboanga: Filipinas
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Hĭ-lĭ-pĭng
нохчийн: Филиппинаш
Cebuano: Pilipinas
Chamoru: Filipinas
کوردی: فلیپین
qırımtatarca: Filippinler
čeština: Filipíny
kaszëbsczi: Filipinë
Чӑвашла: Филиппинсем
Cymraeg: Y Philipinau
Deutsch: Philippinen
Zazaki: Fılipin
dolnoserbski: Filipiny
डोटेली: फिलिपिन्स
ދިވެހިބަސް: ފިލިޕީންސް
Ελληνικά: Φιλιππίνες
English: Philippines
Esperanto: Filipinoj
español: Filipinas
eesti: Filipiinid
euskara: Filipinak
estremeñu: Hilipinas
فارسی: فیلیپین
Võro: Filipiiniq
føroyskt: Filipsoyggjar
français: Philippines
arpetan: Felipines
Nordfriisk: Filipiinen
Frysk: Filipinen
Gagauz: Filippinner
贛語: 菲律賓
galego: Filipinas
Avañe'ẽ: Filipina
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: फिलीपिन्स
Bahasa Hulontalo: Pilipina
ગુજરાતી: ફીલીપાઈન્સ
Hausa: Filipin
客家語/Hak-kâ-ngî: Fî-li̍t-pîn
हिन्दी: फ़िलीपीन्स
Fiji Hindi: Philippines
hrvatski: Filipini
hornjoserbsce: Filipiny
Kreyòl ayisyen: Filipin
հայերեն: Ֆիլիպիններ
interlingua: Philippinas
Bahasa Indonesia: Filipina
Interlingue: Filipines
Iñupiak: Philippines
Ilokano: Filipinas
íslenska: Filippseyjar
italiano: Filippine
日本語: フィリピン
Patois: Filipiinz
la .lojban.: pilipinas
Basa Jawa: Pilipina
ქართული: ფილიპინები
Qaraqalpaqsha: Filippin
Taqbaylit: Filippin
Адыгэбзэ: Филипинхэр
Kabɩyɛ: Filipini
Gĩkũyũ: Philippines
қазақша: Филиппиндер
kalaallisut: Philippines
ភាសាខ្មែរ: ហ្វីលីពីន
한국어: 필리핀
къарачай-малкъар: Филиппинле
kurdî: Filîpîn
kernowek: Filipinys
Кыргызча: Филиппин
Latina: Philippinae
Ladino: Filipinas
Lëtzebuergesch: Philippinnen
Lingua Franca Nova: Pilipinas
Limburgs: Filipiene
Ligure: Filippinn-e
lumbaart: Filipinn
lingála: Filípino
لۊری شومالی: فيليپين
lietuvių: Filipinai
latviešu: Filipīnas
मैथिली: फिलिपिन्स
Basa Banyumasan: Filipina
Malagasy: Filipina
олык марий: Филиппин-влак
Baso Minangkabau: Pilipina
македонски: Филипини
монгол: Филиппин
кырык мары: Филиппинвлӓ
Bahasa Melayu: Filipina
Mirandés: Filipinas
مازِرونی: فیلیپین
Dorerin Naoero: Eben Piripin
Nāhuatl: Filipinas
Plattdüütsch: Philippinen
नेपाली: फिलिपिन्स
नेपाल भाषा: फिलिपिन्स
Nederlands: Filipijnen
norsk nynorsk: Filippinane
Novial: Filipines
Diné bizaad: Kéyah Dańlíinii
Livvinkarjala: Filippinat
Oromoo: Filiippiinsi
ਪੰਜਾਬੀ: ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼
Pangasinan: Filipinas
Kapampangan: Filipinas
Papiamentu: Filipinas
Picard: Pilipines
Norfuk / Pitkern: Felapiins
polski: Filipiny
Piemontèis: Filipin-e
پنجابی: فلپائن
پښتو: فلېپين
português: Filipinas
Runa Simi: Philipinakuna
Kirundi: Filipine
română: Filipine
armãneashti: Filipinji
русский: Филиппины
русиньскый: Філіпіны
Kinyarwanda: Filipine
संस्कृतम्: कलिङ्गद्वीपः
саха тыла: Пилипиин
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱯᱷᱤᱞᱤᱯᱟᱭᱤᱱ
sardu: Filipinas
sicilianu: Filippini
davvisámegiella: Filippiinnat
Sängö: Filipîni
srpskohrvatski / српскохрватски: Filipini
සිංහල: පිලිපීනය
Simple English: Philippines
slovenčina: Filipíny
slovenščina: Filipini
Gagana Samoa: Filipaina
chiShona: Philippines
Soomaaliga: Filibiin
shqip: Filipinet
српски / srpski: Филипини
SiSwati: IFiliphayi
Basa Sunda: Pilipina
svenska: Filippinerna
Kiswahili: Ufilipino
ślůnski: Filipiny
tetun: Filipinas
тоҷикӣ: Филиппин
Türkmençe: Filippinler
Tagalog: Pilipinas
Tok Pisin: Filipin
Türkçe: Filipinler
татарча/tatarça: Филиппиннар
chiTumbuka: Philippines
удмурт: Филиппин
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: فىلىپپىن
українська: Філіппіни
اردو: فلپائن
oʻzbekcha/ўзбекча: Filippin
vèneto: Filipine
vepsän kel’: Filippinad
Tiếng Việt: Philippines
West-Vlams: Filipynn
Volapük: Filipuäns
walon: Filipenes
Winaray: Pilipinas
Wolof: Filipiin
吴语: 菲律宾
მარგალური: ფილიპინეფი
ייִדיש: פיליפינען
Yorùbá: Filipínì
Vahcuengh: Feihlizbinh
Zeêuws: Filepijn’n
中文: 菲律宾
文言: 菲律賓
Bân-lâm-gú: Hui-li̍p-pin
粵語: 菲律賓