Copenaga

Copenaga
København

Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Coordenadas
Copenhagen Collage2.jpg
København segl 1296.jpg
Københavns byvåben 1894.png
Geografia fisica
Latitud55° 43' N
Longitud12° 34' È
Superfícia88 km²
Altituds
 · Mejana
 
24 m
Geografia politica
PaísBandièra: DanemarcDanemarc
regionHovedstaden
Geografia umana
Populacion
(2010)
528 208 ab.
Autras informacions
Còde postal1050-1778, 2100, 2200, 2300, 2400, 2450, 2500

Copenaga (København en danés) es la capitala e la vila pus granda de Danemarc. La populacion de l'aira urbana totala es de 1,295,686 abitants. Lo nom danés de la vila proven de la deformacion de Købmandshavn que significa "pòrt dels mercants", en referéncia a la localizacion estrategica de la vila a la dintrada de la Mar Baltica, dins l'isla de Sjælland. Copenaga es la sèti del parlament, lo Folketing e de la monarquia danesa.

Istòria

Los primièrs signes d'activitat umana atestats datan d'a l'entorn de 4000 a. C., Mas i a pas d'indicis de poblaments permanents en aquel moment.

Las catacions arqueologicas indican que la primièra vila bastida se remonta al sègle XI e que se compausava de dos assentaments, un en la part occidentala de la vila medievala, environat del qu'es uèi la carrièra de Mikkel Bryggersgade, Vestergade, Gammeltorv / Nytorv e Løngangsstræde, e un autre poblament mai pichon en çò qu'es uèi Kongens Nytorv. La zòna circomdant a la plaja se compausava de prats umids e se son trobats de signes de pasturatge de bestial. La vila aviá probablament un pòrt situat en lo qu'es uèi Højbro Plads.

En los ans prèps a 1100, Copenaga assumiguèt de mai en mai importància e la vila se fortifiquèt. La Glèisa Catolica Romana erigit catedralas en Roskilde e en Lund (en lo qu'es uèi Suècia), fach que seguèt las basas per un màger desvolopament dels centres regionals. Copenaga se tròba a mièg camin entre las doas vilas, la que causa aumentèt lo trafic e comèrci per l'assentament.

Lo primièr escrit en mencionant la vila se remonta al sègle XII, quand Saxo Grammaticus en la "Gesta Danorum" se fa referéncia a Copenaga coma Mercatorum Portus, que se tradusís coma pòrt de comerçants o, en danés de l'epòca, Købmannahavn. En una carta de 1186, lo Papa Urban III se fa referéncia dins la vila coma Hafn, mas probablament solament siá version redusida del nom complet. Lo nom actual se deriva de la vièlha version danesa.

Entorn de 1160 Valdemar donèt lo contraròtle de Copenaga a Absalon, l'avesque de Roskilde. En considerant que d'autras vilas del reialme danés èran jol govèrn del rei, Copenaga se cediguèt a l'avesque de Roskilde per èsser lo sieu senhor e mèstre.

Durant los ans seguents, la vila creissèt en multiplicar per dètz sa talha. S'i fondèron de nòvas glèisas e abadiás. L'economia se devolopèt gràcia al comèrci ligat a la pesca d'arenc, que porgiguèt a una granda part de l'Euròpa catolica romana, l'arenc salat per la Quaresma.

Reconstruccion de Copenaga a l'entorn del 1500.

Copenaga es situada en lo punt pus important entre la mar Baltica e lo nòrd de la rica Alemanha, aiçò li permet d'èsser un centre de comèrci important, un luòc ont confluisson poder e riquesa e aiçò supausa una menaça per la siá pròpria existéncia. La vila foguèt fortificada amb una muralha de pèira al sègle XIII, e de 1290 fins al sègle XIX tot lo trafic dintrant e sortissent de Copenaga aguèt de passar a travèrs d'una de las quatre pòrtas de la muralha. E mai se de divèrsas vilas danesas avián de muralhas en aquel moment, la majoritat d'entre elas èran de muralhas de tèrra estacadas, possiblament, en la part superiora e amb un varat. Copenaga es la segonda vila danesa, après Kalundborg a èsser fortificada amb muralha e de tors. Aquel fach es un factor qu'indica la siá importància en aquel moment de l'istòria.

La vila foguèt assetjadas divèrses còps, aital coma la rèsta de vilas de la Liga Anseatica. Al meteis temps, lo rei danés tractèt d'aver lo contraròtle de Copenaga al detriment de l'avesque. La corona atenguèt lo sieu objectiu en 1416, quand Eric de Pomerània assumiguèt lo contraròtle de la vila. Dempuèi alavetz, Copenaga aperten a la Corona de Danemarc.

Malgrat de sègles de luchas e guèrras pel poder, la vila creissèt en venent mai rica. Copenaga mantenguèt un comèrci fòrça dinamic amb sos amics coma amb sos enemics. Arribèron dins la vila de comerçants estrangièrs. S'i establiguèron de corporacions d'artesans. En 1479 se fondèt l'Universitat.

A causa de l'invencion dels canons, en 1581 se realizèt lo pus important alargament de las muralhas de l'istòria de la vila que foguèt supervisat per Christopher Valkendorf.

Other Languages
Acèh: Kopenhagen
Afrikaans: Kopenhagen
Alemannisch: Kopenhagen
አማርኛ: ኮፐንሀገን
aragonés: Copenaguen
العربية: كوبنهاغن
ܐܪܡܝܐ: ܩܘܦܢܗܐܓܢ
asturianu: Copenḥague
azərbaycanca: Kopenhagen
تۆرکجه: کوپینهاگ
žemaitėška: Kuopenhaga
беларуская: Капенгаген
беларуская (тарашкевіца)‎: Капэнгаген
български: Копенхаген
brezhoneg: Kopenhagen
bosanski: Kopenhagen
буряад: Копенһаген
català: Copenhaguen
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Copenhagen
нохчийн: Копенгаген
کوردی: کۆپنھاگن
corsu: Copenaghen
čeština: Kodaň
kaszëbsczi: Kòpenhaga
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Кобєнхавнъ
Чӑвашла: Копенгаген
Cymraeg: Copenhagen
dansk: København
Deutsch: Kopenhagen
Zazaki: Kopenhag
dolnoserbski: Kopenhagen
डोटेली: कोपनहेगन
eʋegbe: Copenhagen
Ελληνικά: Κοπεγχάγη
emiliàn e rumagnòl: Cupenàghen
English: Copenhagen
Esperanto: Kopenhago
español: Copenhague
euskara: Kopenhage
estremeñu: Copenagui
فارسی: کپنهاگ
føroyskt: Keypmannahavn
français: Copenhague
Nordfriisk: Kopenhuuwen
Frysk: Kopenhagen
Gaeilge: Cóbanhávan
Gagauz: Kopenhagen
Gàidhlig: Copenhagen
galego: Copenhague
Avañe'ẽ: Kopenihage
Gaelg: København
客家語/Hak-kâ-ngî: Copenhagen
עברית: קופנהגן
हिन्दी: कोपनहेगन
Fiji Hindi: Copenhagen
hrvatski: Kopenhagen
hornjoserbsce: Kopenhagen
Kreyòl ayisyen: Kopènag
magyar: Koppenhága
հայերեն: Կոպենհագեն
interlingua: Copenhagen
Bahasa Indonesia: Kopenhagen
Interlingue: Köbenhavn
Ilokano: Copenhagen
íslenska: Kaupmannahöfn
italiano: Copenaghen
Basa Jawa: Kopenhagen
ქართული: კოპენჰაგენი
Qaraqalpaqsha: Kopengagen
Taqbaylit: Kopenhagen
Kabɩyɛ: Kopɛnhaagɩ
қазақша: Копенгаген
kalaallisut: København
한국어: 코펜하겐
kurdî: Kopenhag
kernowek: Kopenhavn
Кыргызча: Копенгаген
Latina: Hafnia
Lëtzebuergesch: Kopenhagen
Lingua Franca Nova: Kobenhavn
Limburgs: Koupenhage
Ligure: Copenaghen
lumbaart: Cupenaghen
لۊری شومالی: کوپنهاگ
lietuvių: Kopenhaga
latgaļu: Kopenhaga
latviešu: Kopenhāgena
Malagasy: Kaopenagy
Māori: Copenhagen
македонски: Копенхаген
മലയാളം: കോപ്പൻഹേഗൻ
монгол: Копенхаген
मराठी: कोपनहेगन
Bahasa Melayu: Copenhagen
မြန်မာဘာသာ: ကိုပင်ဟေဂင်မြို့
Dorerin Naoero: Copenhagen
Nāhuatl: Copenague
Napulitano: Copenaghen
Plattdüütsch: Kopenhagen
Nedersaksies: Kopenhoaven
नेपाली: कोपनहेगन
नेपाल भाषा: कोपेनहेगन
Nederlands: Kopenhagen
norsk nynorsk: København
norsk: København
Novial: København
Nouormand: Copèneĥague
Livvinkarjala: Kopengagen
ਪੰਜਾਬੀ: ਕੋਪਨਹੈਗਨ
Papiamentu: Kopenhagen
Norfuk / Pitkern: Copenhagen
polski: Kopenhaga
Piemontèis: Copenàghen
پنجابی: کوپن ہیگن
português: Copenhaga
Runa Simi: København
rumantsch: Copenhagen
română: Copenhaga
русский: Копенгаген
русиньскый: Кодань
संस्कृतम्: कोपनहागन
саха тыла: Копенһаген
sardu: Copenaghen
sicilianu: Copenaghen
davvisámegiella: Københápman
srpskohrvatski / српскохрватски: Kopenhagen
Simple English: Copenhagen
slovenčina: Kodaň
slovenščina: København
chiShona: Copenhagen
Soomaaliga: Kobanhaygan
shqip: Kopenhaga
српски / srpski: Копенхаген
Sesotho: Copenhagen
Seeltersk: Kopenhagen
svenska: Köpenhamn
Kiswahili: Kopenhagen
ślůnski: Kopynhaga
தமிழ்: கோபனாவன்
тоҷикӣ: Копенҳаген
Tagalog: Copenhague
Türkçe: Kopenhag
татарча/tatarça: Копенһаген
удмурт: Копенгаген
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: Kopénhagén
українська: Копенгаген
oʻzbekcha/ўзбекча: Kopengagen
vèneto: Copenaghen
vepsän kel’: Kopenhagen
Tiếng Việt: Copenhagen
West-Vlams: Kopenhagen
Volapük: København
Winaray: Copenhagen
Wolof: Kopenagen
吴语: 哥本哈根
მარგალური: კოპენჰაგენი
ייִדיש: קאפנהאגן
Yorùbá: Copenhagen
Zeêuws: Kopenagen
中文: 哥本哈根
Bân-lâm-gú: Copenhagen
粵語: 哥本哈根