Baruch Spinoza

Baruch Spinoza


Benedictus de Spinoza (24 de novembre de 1632 - 21 de febrièr de 1677), tanben nomenat Baruch Spinoza nasquèt a Amsterdam d'una familha josieva d'origena portuguesa. Educat per èsser rabin, acabèt expulsat de la comunitat josieva a causa de son actitud critica.

A causa de sa pensada se destornèt de totes los establiments socials e religioses: josieus, catolics e protestants.

Pensada de Spinoza

La realitat

Coma totes los racionalistas, compren la realitat coma una substància (quicòm que demanda pas cap d'autra causa per existir) mas la pòrta fins sas darrièras consequéncias: i cap mai realitat o substància que Dieu. Aquò significa que las substàncias creadas pòdon pas existir. Mas, alara, qu'es la natura?

Per Spinoza i a una sola responsa possibla: Dieu es la natura (Deus sive natura). Dieu es la causa immanenta e non transcendenta de l'Univèrs (concepcion panteïsta de la realitat), idèa exprimida de per abans per Pierre Charron.

De l'unica substància existissenta, quicòm que la compreneson ne sasís coma essencial son los atributs. Dieu o la natura a un nombre d'atributs infinit dels quals nosautres solament coneissèm la pensada e l'espandida.

D'un autre costat, cadun d'aqueles atributs se concrèta en modes que son los èssers particulars. Aquò vòl dire que las causas son solament concretizacion limitadas de la substància.

La natura umana

Còrs e arma umans son de mòdes de l'unica substància qu'existís. L'arma es una partida de la coneissença divina e lo còrs de espandida divin. E coma en Dieu i a un estricte parallelisme entre l'òrdre de las idèas e aquel de las causas, aqueste tanben existís en l'èsser uman. D'aquest biais, lo problèma de la comunicacion entre las substàncias desapareis.

Coneissença umana

Coma l'èsser uman es pas Dieu, del meteis biais que la partida es pas lo tot, pas totas nòstras coneissenças son adaptadas. Spinoza prepausa tres nivèls de coneissença:

  • Sensible: coneissença imprecisa de la realitat.
  • Racional: apòrta vertats universalas e necessàrias.
  • Intuitiú: coneissença de las idèas innadas e del son fondament comun: Dieu.
Other Languages
Afrikaans: Baruch Spinoza
Alemannisch: Baruch de Spinoza
aragonés: Baruch Spinoza
asturianu: Baruch Spinoza
azərbaycanca: Benedikt Spinoza
беларуская: Бенедыкт Спіноза
беларуская (тарашкевіца)‎: Бэнэдыкт Сьпіноза
български: Барух Спиноза
brezhoneg: Baruch Spinoza
bosanski: Baruch Spinoza
čeština: Baruch Spinoza
Esperanto: Baruĥ Spinozo
español: Baruch Spinoza
estremeñu: Baruch Spinoza
føroyskt: Baruch Spinoza
français: Baruch Spinoza
Nordfriisk: Baruch de Spinoza
Gàidhlig: Baruch Spinoza
Bahasa Indonesia: Baruch de Spinoza
íslenska: Baruch Spinoza
italiano: Baruch Spinoza
Taqbaylit: Baruch Spinoza
Limburgs: Spinoza
لۊری شومالی: باروخ ئسپینوزا
Malagasy: Baruch Spinoza
македонски: Барух Спиноза
မြန်မာဘာသာ: ဆပင်နိုဇာ ဘီ
مازِرونی: باروخ اسپینوزا
Plattdüütsch: Baruch de Spinoza
Nederlands: Baruch Spinoza
norsk nynorsk: Baruch Spinoza
ਪੰਜਾਬੀ: ਸਪੀਨੋਜ਼ਾ
Piemontèis: Baruch Spinoza
پنجابی: سپینوزا
português: Baruch Espinoza
Runa Simi: Baruch Spinoza
română: Baruch Spinoza
sicilianu: Baruch Spinoza
srpskohrvatski / српскохрватски: Baruch de Spinoza
Simple English: Baruch Spinoza
slovenčina: Baruch Spinoza
slovenščina: Baruch Spinoza
српски / srpski: Барух Спиноза
Kiswahili: Baruch Spinoza
Türkçe: Baruch Spinoza
татарча/tatarça: Бенедикт Спиноза
українська: Бенедикт Спіноза
اردو: سپینوزا
Tiếng Việt: Baruch Spinoza
მარგალური: ბარუხ სპინოზა
Yorùbá: Baruch Spinoza
粵語: 史賓諾沙