Aristòtel

Tièra de 1000 articles que totas las Wikipèdias deurián aver.
Reproduccion d'un bust d'Aristòtel realizat au sègle IV avC per Lísip.

Aristòtel (384, Estagira - 322 avC, Calcis) es un filosòf grèc antic dau sègle IV avC. Disciple de Platon, desvolopèt rapidament una pensada originala que cuerb quasiment totei lei domenis de la conoissença de son periòde (filosofia, logica, lengatge, fisica, metafisica, politica, literatura... etc). Dominèt lei sciéncias fins a la descubèrta de la gravitat au sègle XVII e demòra totjorn encuei una basa fondamentala de la filosofia.

Biografia

Aristòtel nasquèt en Macedònia dins la vila d'Estagira en 384 avC dins una familha educada que son paire èra mètge e sa maire levairitz. A partir de 367, foguèt admés a l' Acadèmia de Platon. I foguèt rapidament remarcat e i obtenguèt lo drech d'ensenhar. Pasmens, aquò l'empachèt pas de desvolopar d'idèas diferentas e de s'opausar au mèstre sus certanei ponchs.

Après sa mòrt, viatjèt quauqueis ans en Grècia e en Asia Menora avans de venir, en 343, preceptor d'Alexandre lo Grand a la demanda de Felip II de Macedònia (359-336 avC). Aqueu trabalh durèt dos ò tres ans e Aristòtel ensenhèt lei letras e benlèu la politica a son escolan. Après l'assassinat de Felip II, Aristòtel demorèt a la cort d'Alexandre e i estudièt probable la zoologia gràcias ai ressorsas de son protector. En 341, i esposèt Pitias d'Assos que participèt a sei trabalhs de classificacion dau vivent fins a sa mòrt vèrs 326.

En 335, Aristòtel aprofichèt la presa d'Atenas per lei Macedonians per i fondar una novèla escòla de filosofia dicha lo Licèu. I demorèt fins a 323 e i escriguèt una partida majora de son òbra ( La Metafisica, L'Etica a Nicòmac, leis Economicas, la Constitucion d'Atenas...). Pasmens, a la mòrt d'Alexandre, deguèt quitar la vila en causa de menaças vengudas dau partit anti-macedonian[1]. Moriguèt durant aqueu viatge a Calcis l'an seguent.

Other Languages
Afrikaans: Aristoteles
Alemannisch: Aristoteles
አማርኛ: አሪስጣጣሊስ
aragonés: Aristótil
Ænglisc: Aristoteles
العربية: أرسطو
مصرى: اريسطو
অসমীয়া: এৰিষ্ট'টল
asturianu: Aristóteles
azərbaycanca: Aristotel
تۆرکجه: ارسطو
башҡортса: Аристотель
žemaitėška: Aristuotelis
Bikol Central: Aristotle
беларуская: Арыстоцель
беларуская (тарашкевіца)‎: Арыстотэль
български: Аристотел
भोजपुरी: अरस्तू
বাংলা: এরিস্টটল
brezhoneg: Aristoteles
bosanski: Aristotel
буряад: Аристотель
català: Aristòtil
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Aristoteles
нохчийн: Аристотель
Cebuano: Aristóteles
ᏣᎳᎩ: ᎡᏫᏍᏔᏟ
کوردی: ئەرەستوو
corsu: Aristotele
čeština: Aristotelés
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Арїстотєл҄ь
Чӑвашла: Аристотель
Cymraeg: Aristoteles
Deutsch: Aristoteles
Zazaki: Aristoteles
dolnoserbski: Aristoteles
डोटेली: अरस्तू
Ελληνικά: Αριστοτέλης
emiliàn e rumagnòl: Aristotel
English: Aristotle
Esperanto: Aristotelo
español: Aristóteles
euskara: Aristoteles
estremeñu: Aristóteli
فارسی: ارسطو
føroyskt: Aristoteles
français: Aristote
Nordfriisk: Aristoteles
Gaeilge: Arastotail
Gàidhlig: Aristotelis
galego: Aristóteles
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: Aristotle
Bahasa Hulontalo: Aristoteles
ગુજરાતી: એરિસ્ટોટલ
客家語/Hak-kâ-ngî: Aristoteles
עברית: אריסטו
हिन्दी: अरस्तु
Fiji Hindi: Aristotle
hrvatski: Aristotel
Kreyòl ayisyen: Aristotle
Հայերեն: Արիստոտել
interlingua: Aristotele
Bahasa Indonesia: Aristoteles
Interlingue: Aristoteles
Ilokano: Aristoteles
íslenska: Aristóteles
italiano: Aristotele
Patois: Aristakl
la .lojban.: aristoteles
Basa Jawa: Aristotélès
ქართული: არისტოტელე
Qaraqalpaqsha: Aristotel
Taqbaylit: Aristot
Kabɩyɛ: Aristote
қазақша: Аристотель
ភាសាខ្មែរ: អារីសស្ដូថូល
Ripoarisch: Aristoteles
kurdî: Arîstoteles
Кыргызча: Аристотель
Latina: Aristoteles
Ladino: Aristoteles
Lëtzebuergesch: Aristoteles
Lingua Franca Nova: Aristotele
Limburgs: Aristoteles
Ligure: Aristotele
lumbaart: Aristotel
lietuvių: Aristotelis
latviešu: Aristotelis
मैथिली: अरस्तु
Basa Banyumasan: Aristoteles
Malagasy: Aristotle
Baso Minangkabau: Aristoteles
македонски: Аристотел
монгол: Аристотель
кырык мары: Аристотель
Bahasa Melayu: Aristotle
Malti: Aristotli
Mirandés: Aristóteles
မြန်မာဘာသာ: အရစ္စတိုတယ်
مازِرونی: ارسطو
Nāhuatl: Aristoteles
Plattdüütsch: Aristoteles
Nedersaksies: Aristoteles
नेपाली: अरस्तू
नेपाल भाषा: एरिस्टोटल
Nederlands: Aristoteles
norsk nynorsk: Aristoteles
Novial: Aristotéles
Livvinkarjala: Aristoteles
Oromoo: Aristootil
ਪੰਜਾਬੀ: ਅਰਸਤੂ
Pangasinan: Aristotle
polski: Arystoteles
Piemontèis: Aristòtil
پنجابی: ارسطو
پښتو: ارستو
português: Aristóteles
Runa Simi: Aristotelis
română: Aristotel
armãneashti: Aristotel
русский: Аристотель
русиньскый: Арістотель
संस्कृतम्: अरिस्टाटल्
саха тыла: Аристотель
sardu: Aristotele
sicilianu: Aristòtili
Scots: Aristotle
سنڌي: ارسطو
davvisámegiella: Aristoteles
srpskohrvatski / српскохрватски: Aristotel
Simple English: Aristotle
slovenčina: Aristoteles
slovenščina: Aristotel
shqip: Aristoteli
српски / srpski: Аристотел
Basa Sunda: Aristoteles
svenska: Aristoteles
Kiswahili: Aristoteli
ślůnski: Arystoteles
тоҷикӣ: Арасту
Türkmençe: Aristotel
Tagalog: Aristoteles
Tok Pisin: Aristoteles
Türkçe: Aristoteles
татарча/tatarça: Аристотель
українська: Арістотель
اردو: ارسطو
oʻzbekcha/ўзбекча: Arastu
vèneto: Aristotele
vepsän kel’: Aristotel'
Tiếng Việt: Aristoteles
Volapük: Aristoteles
walon: Aristote
Winaray: Aristóteles
isiXhosa: U-Aristotle
მარგალური: არისტოტელე
ייִדיש: אריסטא
Yorùbá: Aristotulu
Zeêuws: Aristoteles
Bân-lâm-gú: Aristotélēs