Al Farabi

Lo bust (imagenat) d'Al-Farabi sus un bilhet de la Republica de Cazacstan.

Abu-Nasr Muhàmmad ibn Muhàmmad ibn Tarkhan ibn Àwzalagh (o Úzlugh) al-Farabi, mai conegut simplament coma Al-Farabi e, en Occident, coma Alfarabius o Avennasar (en turc Farabi) (Wasig, Turquestan, ~872 - Damasc, 950) èra un turc scientific e filosòf medieval Pèrsia remarcat. Se sap pas gaire dels detalhs de sa vida, e tanpauc ont nasquèt exactament. Pareis confirmat qu'estudièt a Bagdad ont aqueriguèt de grandas coneissenças en medecina e matematicas. Faguèt de comentaris sus l'òbra d'Aristòtel e aguèt una influéncia decisiva dins la logica de Maimonides.

Doctrina filosofica

Èime agent/pacient

Al-Farabi prenguèt part a la filosofia aristoteliciana e i incorporèt de traches islamics, pus practics e mens especulatius. Se pòt observar aquò dins son acceptacion de la distribucion aristoteliciana entre èime agent e èime pacient. L'arma umana, que descriu coma una forma simpla, incorporada, esperitala, incorruptibla e immortala, ven de l'èime actiu, l'agent. La tasca del filosòf es precisament d'anar cap a l'èime agent segon son actitud dins la vida. Al-Farabi es d'un costat un illuminisme perque defend l'existéncia d'una lutz naturala que nos permet de distinguir çò qu'es vertat e çò qu'es fals.

Dieu

Concernissent sa concepcion de Dieu, a una vision amb d'influéncias neoplatonicianas, similara dins qualques aspèctes a l'Un de Plotin. Lo Dieu d'Al-Farabi es un dieu unic, sens causa e essent primièr, causa de tot, eternal, perfièch, simple, intelligéncia en acte, permanent e transcendent, mas tanben dins la defensa de son caractèr inefable e inexprimible; pasmens l'arma, un còp separada del còs, pòt arribar a se far conéisser.

Tanben fa una division dicotomica de l'èsser, fòrça tipica de la filosofia medievala, entre èsser necessari e contingent. Dins l'èsser necessari, existís una identitat entre son esséncia e son existéncia, coma es lo cas de Dieu. A diferéncia d'El, l'òme es contingent, e son esséncia e existéncia son causas diferentas: aquò que fa que l'òme es, es pas aquò que lo rend possible d'existir.

Creacion

Al-Farabi defend una teoria entre creacionisme i emanacionisme. Del Dieu Un ne sorgisson d'intelligéncias immaterialas novèlas, çò que correspond amb las esfèras del sistèma de Ptolemèu. A partir d'ont, se crèan sièis genres de causas, que seguisson un esquèma fòrça neoplatonician.

Genres (de còsses)
Vida esperitala Vida naturala Matèria inèrta
Còs celest Animal irracional Mineral
Animal racional Vegetal Elements (tèrra, aire, aiga, fuòc)


Concernissent la matèria, crei qu'es eternala, mas que depend de Dieu. Coma Filon d'Alexandria, dona a la matèria un ròtle passiu dins la creacion, coma substrat.

Other Languages
azərbaycanca: Fərabi
تۆرکجه: فارابی
башҡортса: Әл-Фараби
беларуская: Аль-Фарабі
беларуская (тарашкевіца)‎: Аль-Фарабі
বাংলা: আল ফারাবী
bosanski: Al-Farabi
català: Al-Farabí
کوردی: فارابی
čeština: Al-Fárábí
Deutsch: Al-Fārābī
Zazaki: Farabi
Ελληνικά: Αλ-Φαράμπι
English: Al-Farabi
Esperanto: Al-Farabi
español: Al-Farabi
euskara: Al Farabi
فارسی: فارابی
suomi: Al-Farabi
français: Al-Fârâbî
galego: Al-Farabí
עברית: אל-פאראבי
hrvatski: Al Farabi
Հայերեն: Ալ-Ֆարաբի
Bahasa Indonesia: Al-Farabi
italiano: Al-Farabi
Basa Jawa: Al-Farabi
한국어: 파라비
kurdî: Farabî
Latina: Alpharabius
Bahasa Melayu: Abu Al-Nasr Al-Farabi
Nederlands: Al-Farabi
norsk: Al-Farabi
ਪੰਜਾਬੀ: ਅਲ-ਫ਼ਾਰਾਬੀ
polski: Al-Farabi
پنجابی: الفارابی
português: Al-Farabi
română: Al-Farabi
русский: Аль-Фараби
Scots: Al-Farabi
srpskohrvatski / српскохрватски: Al-Farabi
Simple English: Al-Farabi
slovenščina: Al-Farabi
shqip: Farabiu
српски / srpski: Ел Фараби
svenska: Al Farabi
Türkmençe: Al-Faraby
Tagalog: Al-Farabi
Türkçe: Farabî
татарча/tatarça: Әбү Насыйр әл-Фараби
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: فارابى
українська: Аль-Фарабі
اردو: فارابی
oʻzbekcha/ўзбекча: Forobiy
中文: 法拉比