1543

1543

Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Coordenadas
Ans :
1540 1541 1543  1544 1545 1546

Decennis :
1510 1520 1530  1540  1550 1560 1570
Sègles :
Sègle XV  Sègle XVI  Sègle XVII
Millennis :
Millenni I  Millenni II  Millenni III


Autres calendièrs :
Roman • Chinés Gregorian Ebrieu Indó • Musulman Persan • Republican

Aquesta pagina concernís l'an 1543 del calendièr gregorian.


Eveniments

Occitània

França

Euròpa

Africa

Etiopia

Au començament de l'annada, lo 21 de febrier, l'armada etiopiana dau negus Galawdewos (1540-1559) e lei subrevivents dau còrs expedicionari portugués ataquèron lei fòrças dau Sultanat d'Adel qu'ocupavan la màger part d'Etiopia dempuei 1534-1535. La batalha s'acabèt per la mòrt de l'emir Ahmad ibn Ibrahim e per de pèrdas importantas dins lei rengs de l'armada musulmana que se dispersèt totalament. Aquò permetèt la reconquista aisada dau país e marquèt la fin de la guèrra. Pasmens, Etiopia èra roïnada après quinze ans de guèrra.

America

Civilizacion maia

Perseguida de la guèrra entre Espanha, sostenguda per unei pòbles maias, e lei ciutats-estats maias desirosas de demorar independentas. Après lei victòrias espanhòlas de 1541-1542 e la somission dei Cocomes, lei Maias Cupules, que ganhèron l'aliança dei Cochuahs, ataquèron la vila novèla de Valladolid fondada lo 24 de mai dins lei roïnas de Chauac Ha. Leis Espanhòus e seis aliats maias foguèron rapidament en dificultat.

Arts

Sciéncias e tecnicas

Astronomia

Representacion dau sistèma de Copernic.

Publicacion quauquei jorns avans la mòrt de son autor de la teoria eliocentrica desvolopada per lo prèire polonés Nicolau Copernic en 1513. Maugrat d'errors fòrça importantas, aquela teoria anava permetre l'abandon dau modèl de Ptolemèu e favorizar l'aparicion de la sciéncia modèrna.

Matematicas

Publicacion de The Grounde of Artes, teachings the Worke and Practise, of Arithmeticke, both in whole numbers and fractions dau matematician galés Robert Recorde (vèrs 1512-1558). Premier obratge d'algèbra escrich en anglés, favorizèt la difusion de l'algèbra dins leis Illas Britanicas.

En Itàlia, lo matematician Niccolo Fontana Tartaglia (1499-1557) publiquèt una traduccion deis Elements d'Euclides qu'anava permetre de melhorar la difusion de la geometria en Euròpa.

Medecina

Illustracion eissida de De Corporis Fabrica d' Andreas Vesalius.

Publicacion de De Corporis Fabrica, òbra majora dau mètge brabançon Andreas Vesalius (1514-1564). Èra un obratge tractant de l'anatomia umana d'aperaquí 700 paginas que son influéncia foguèt quasi similara a aquela de la teoria eliocentrica de Nicolau Copernic (cf. supra) gràcias a de descripcions e d'illustracions fòrça precisa.

En Espanha, foguèron tanben publicadas doas òbras majoras de la medecina de la Renaissença : lo Dispensarium (« La farmacopèa ») e lo Dioscoride-Materia Medica dau mètge e teologian espanhòu Miguel Servet (1511-1553). Tiera de commentaris medicaus sus lei practicas dau periòde, conoguèron un succès important en despiech de la condamnacion de son autor per l'Inquisicion.

Economia

Other Languages
Аҧсшәа: 1543
Afrikaans: 1543
Alemannisch: 1543
አማርኛ: 1543 እ.ኤ.አ.
aragonés: 1543
العربية: 1543
مصرى: 1543
asturianu: 1543
azərbaycanca: 1543
Boarisch: 1543
Bikol Central: 1543
беларуская: 1543
беларуская (тарашкевіца)‎: 1543
български: 1543
भोजपुरी: 1543
বাংলা: ১৫৪৩
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: মারি ১৫৪৩
brezhoneg: 1543
bosanski: 1543.
català: 1543
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: 1543 nièng
нохчийн: 1543 шо
Cebuano: 1543
کوردی: ١٥٤٣
qırımtatarca: 1543
čeština: 1543
Чӑвашла: 1543
Cymraeg: 1543
dansk: 1543
Deutsch: 1543
Ελληνικά: 1543
emiliàn e rumagnòl: 1543
English: 1543
Esperanto: 1543
español: 1543
eesti: 1543
euskara: 1543
suomi: 1543
føroyskt: 1543
français: 1543
Nordfriisk: 1543
Frysk: 1543
Gaeilge: 1543
贛語: 1543年
Gàidhlig: 1543
galego: 1543
עברית: 1543
हिन्दी: १५४३
hrvatski: 1543.
Kreyòl ayisyen: 1543 (almanak jilyen)
magyar: 1543
Հայերեն: 1543
interlingua: 1543
Bahasa Indonesia: 1543
Ilokano: 1543
ГӀалгӀай: 1543 шу
Ido: 1543
íslenska: 1543
italiano: 1543
日本語: 1543年
Basa Jawa: 1543
ქართული: 1543
қазақша: 1543 жыл
한국어: 1543년
къарачай-малкъар: 1543 джыл
Кыргызча: 1543
Latina: 1543
Lëtzebuergesch: 1543
Lingua Franca Nova: 1543
Limburgs: 1543
lumbaart: 1543
lietuvių: 1543 m.
latviešu: 1543. gads
मैथिली: १५४३
Basa Banyumasan: 1543
Malagasy: 1543
олык марий: 1543
Māori: 1543
Baso Minangkabau: 1543
македонски: 1543
मराठी: इ.स. १५४३
кырык мары: 1543 и
Bahasa Melayu: 1543
မြန်မာဘာသာ: ၁၅၄၃
Nāhuatl: 1543
Napulitano: 1543
Plattdüütsch: 1543
नेपाली: सन् १५४३
नेपाल भाषा: सन् १५४३
Nederlands: 1543
norsk nynorsk: 1543
norsk: 1543
Nouormand: 1543
Sesotho sa Leboa: 1543
Livvinkarjala: 1543
ଓଡ଼ିଆ: ୧୫୪୩
Ирон: 1543-æм аз
ਪੰਜਾਬੀ: 1543
पालि: १५४३
polski: 1543
پنجابی: 1543
português: 1543
Runa Simi: 1543
română: 1543
русский: 1543 год
русиньскый: 1543
संस्कृतम्: १५४३
саха тыла: 1543
sardu: 1543
sicilianu: 1543
سنڌي: 1543ع
davvisámegiella: 1543
srpskohrvatski / српскохрватски: 1543
Simple English: 1543
slovenčina: 1543
slovenščina: 1543
shqip: 1543
српски / srpski: 1543
Basa Sunda: 1543
svenska: 1543
Kiswahili: 1543
தமிழ்: 1543
తెలుగు: 1543
тоҷикӣ: Соли 1543
ไทย: พ.ศ. 2086
Türkmençe: 1543
Tagalog: 1543
Türkçe: 1543
татарча/tatarça: 1543 ел
українська: 1543
اردو: 1543ء
oʻzbekcha/ўзбекча: 1543
vèneto: 1543
Tiếng Việt: 1543
Volapük: 1543
Winaray: 1543
მარგალური: 1543
ייִדיש: 1543
Yorùbá: 1543
中文: 1543年
Bân-lâm-gú: 1543 nî
粵語: 1543年