Sudan

[]
Jumhuriyat as-Sudan
جمهورية السودان

(norsk: Sudan, sudansk)

Det sudanske flaggetDet sudanske riksvåpenet
FlaggRiksvåpen
Nasjonalsong«Nahnu Djundulla Djundulwatan»
Motto Al-Nasr Lana
(Sigeren er vår)
Geografisk plassering av Sudan
Offisielle språkarabisk
HovudstadKhartoum
Styresett
Republikk
Omar Hassan Ahmad al-Bashir
Flatevidd
 – Totalt
 – Andel vatn
 
1 861 484 km² (15.)
5 %
Folketal
 – Estimert (2017)
 – Tettleik
 
37 345 935 (37.)
20,1 /km²
Sjølvstende
Frå Storbritannia og Egypt
1. januar 1956
BNP
 – Totalt (2015)
 – Per innbyggjar
 
167 400 mill. USD (68.)
5 000 USD (144.)
ValutaSudansk dinar
TidssoneUTC +2
Toppnivådomene.sd


Sudan er ein republikk i Nordaust-Afrika og er det nest største landet i verdsdelen. Landet grensar mot Eritrea, Etiopia, Sør-Sudan, Den sentralafrikanske republikken, Tsjad, Libya og Egypt, og det har kystline mot Raudehavet. Hovudstaden er Khartoum. Landet har i mange år vore herja av borgarkrig. Etter fredsavtalen frå 2005 vart det i 2011 haldast folkerøysting i Sør-Sudan om å verta ein sjølvstendig stat, og Sør-Sudan vart skilt ut frå Sudan i 9. juli 2011.

Kart over Sudan før utskiljinga av Sør-Sudan
  • klima

Klima

Dei nordlege områda av landet er ørken, og har eit klima som liknar det i Egypt, Libya og ørkenområda av Algerie. Frå Khartoum og sørover aukar den årlege nedbøren gradvis frå 150 mm til over 1000 mm. I dei nordlege områda har ein sjeldan regn, og eventuelt regn kjem med ujamne mellomrom. Regnsesongen i Sudan er mellom april og oktober, men lengst sør kan ein ha nedbør heile året. Regntida minkar frå seks til åtte månadar i sør til rundt to månadar i dei sørlege områda av ørkenen.

Dei nordlege delane av Sudan har nesten alltid ein nordaustleg vind gjennom heile året. Dette fører til svært tørr luft som gjer at dei svært høge dagtempraturane ikkje er så ubehaglege. I dei kjøligare vintermånadane kan temperaturen bli ganske låg, og frost tidleg på morgonen er ikkje uvanleg i ørkenen. Om sommaren er derimot nattetemperaturane sjeldan under 25 °C.

Under regntida i dei sørlege og sentrale områda av Sudan, erstattar ein sørleg eller sørvestleg vind den nordaustlege vinden. Dette fører til litt lågare temperaturar om sommaren, høg fukt og ein del skyer. Lengst sør varierer temperaturen lite gjennom året, og er høgast like før regntida. Den fuktige lufta kjem frå Kongobekkenet eller Sør-Atlanteren og er hovudkjelda til regnvêret om sommaren. Sjølv i regntida har ein tørre dagar og sol innimellom, og sjølv i dei våtaste områda kjem det berre regn om lag kvar tredje dag.

Sundan kan stundom verte råka av ein kraftig vind kalla haboob, som kan føre til sandstorm. Habooben oppstår ofte dagen før eller heilt i starten av regntida, ofte føre eit torevêr.

På kysten av Raudehavet og i åsane i nærleik har ein berre litt regn no og då frå oktober til desember.

Spire Denne artikkelen er ei spire. Du kan hjelpe Nynorsk Wikipedia gjennom å .

Denne spireartikkelen kan utvidast ved hjelp av den utfyllande artikkelen «Sudan» på Wikipedia på bokmål/riksmål.

Other Languages
norsk: Sudan
svenska: Sudan
dansk: Sudan
Acèh: Sudan
Адыгэбзэ: Судан
адыгабзэ: Судан
Afrikaans: Soedan
Akan: Sudan
Alemannisch: Sudan
አማርኛ: ሱዳን
Ænglisc: Sudan
العربية: السودان
aragonés: Sudán
ܐܪܡܝܐ: ܣܘܕܐܢ
arpetan: Sodan
asturianu: Sudán
Avañe'ẽ: Sudano
azərbaycanca: Sudan
تۆرکجه: سودان
bamanankan: Sudan
বাংলা: সুদান
Bahasa Banjar: Sudan
Bân-lâm-gú: Sudan
башҡортса: Судан
беларуская: Судан
беларуская (тарашкевіца)‎: Судан
भोजपुरी: सूडान
Bikol Central: Sudan
български: Судан
Boarisch: Sudan
བོད་ཡིག: སུའུ་ཏན།
bosanski: Sudan
brezhoneg: Soudan
буряад: Судан
català: Sudan
Чӑвашла: Судан
Cebuano: Sudan
čeština: Súdán
Chavacano de Zamboanga: Sudán
Chi-Chewa: Sudan
chiShona: Sudan
corsu: Sudan
Cymraeg: Swdan
davvisámegiella: Sudan
Deitsch: Sudan
Deutsch: Sudan
ދިވެހިބަސް: ސޫދާން
dolnoserbski: Sudan
डोटेली: सुडान
eesti: Sudaan
Ελληνικά: Σουδάν
English: Sudan
español: Sudán
Esperanto: Sudano
estremeñu: Sudán
euskara: Sudan
eʋegbe: Sudã
فارسی: سودان
Fiji Hindi: Sudan
føroyskt: Sudan
français: Soudan
Frysk: Sûdan
Gaeilge: An tSúdáin
Gaelg: Yn Toodaan
Gagauz: Sudan
Gàidhlig: Sudan
galego: Sudán
ГӀалгӀай: Судан
Gĩkũyũ: Sũdana
ગુજરાતી: સુદાન
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: सुदान
客家語/Hak-kâ-ngî: Sudan
한국어: 수단
Hausa: Sudan
հայերեն: Սուդան
हिन्दी: सूडान
hornjoserbsce: Sudan
hrvatski: Sudan
Ido: Sudan
Igbo: Sudan
Ilokano: Sudan
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: সুদান
Bahasa Indonesia: Sudan
interlingua: Sudan
Interlingue: Sudan
Ирон: Судан
isiZulu: ISudan
íslenska: Súdan
italiano: Sudan
עברית: סודאן
Basa Jawa: Sudan
Kabɩyɛ: Sudaanɩ
ಕನ್ನಡ: ಸುಡಾನ್
Kapampangan: Sudan
ქართული: სუდანი
қазақша: Судан
kernowek: Soudan
Kinyarwanda: Sudani
Kiswahili: Sudan
Kongo: Sudan
Kreyòl ayisyen: Soudan
kurdî: Sûdan
Кыргызча: Судан
кырык мары: Судан
Ladino: Sudan
Latina: Sudania
latviešu: Sudāna
Lëtzebuergesch: Sudan
лезги: Судан
lietuvių: Sudanas
Ligure: Sudan
Limburgs: Soedan
lingála: Sudani
Lingua Franca Nova: Sudan
Livvinkarjala: Sudan
la .lojban.: sudan
Luganda: Sudaani
lumbaart: Sudan
magyar: Szudán
македонски: Судан
Malagasy: Sodana
മലയാളം: സുഡാൻ
Malti: Sudan
मराठी: सुदान
მარგალური: სუდანი
مصرى: السودان
مازِرونی: سودان
Bahasa Melayu: Sudan
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Sudan
монгол: Судан
မြန်မာဘာသာ: ဆူဒန်နိုင်ငံ
Nāhuatl: Sudan
Dorerin Naoero: Tudan
Nederlands: Soedan
Nedersaksies: Soedan
नेपाली: सुडान
नेपाल भाषा: सुदान
日本語: スーダン
нохчийн: Судан
Nordfriisk: Sudaan
Norfuk / Pitkern: Sudan
Novial: Sudan
occitan: Sodan
ଓଡ଼ିଆ: ସୁଦାନ
Oromoo: Sudaan
oʻzbekcha/ўзбекча: Sudan
ਪੰਜਾਬੀ: ਸੁਡਾਨ
पालि: सूडान
پنجابی: سوڈان
Papiamentu: Sudan
پښتو: سوډان
Patois: Sudan
Piemontèis: Sudan
Plattdüütsch: Sudan
polski: Sudan
português: Sudão
Qaraqalpaqsha: Sudan
qırımtatarca: Sudan
română: Sudan
rumantsch: Sudan
Runa Simi: Sudan
русиньскый: Судан
русский: Судан
саха тыла: Судаан
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱥᱩᱫᱟᱱ
Gagana Samoa: Sudan
संस्कृतम्: सूडान
Sängö: Sudäan
sardu: Sudan
Scots: Sudan
Seeltersk: Sudan
Sesotho: Sudan
Sesotho sa Leboa: Sudan
shqip: Sudani
sicilianu: Sudan
Simple English: Sudan
SiSwati: ISudani
slovenčina: Sudán
slovenščina: Sudan
ślůnski: Sudan
Soomaaliga: Suudaan
کوردی: سوودان
српски / srpski: Судан
srpskohrvatski / српскохрватски: Sudan
Basa Sunda: Sudan
suomi: Sudan
Tagalog: Sudan
தமிழ்: சூடான்
Taqbaylit: Sudan
tarandíne: Sudan
татарча/tatarça: Судан
తెలుగు: సూడాన్
ትግርኛ: ሱዳን
тоҷикӣ: Судон
Türkçe: Sudan
Türkmençe: Sudan
Thuɔŋjäŋ: Thudän
українська: Судан
اردو: سوڈان
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: سۇدان
vèneto: Sudan
vepsän kel’: Sudan
Tiếng Việt: Sudan
Volapük: Sudän
Võro: Sudaan
文言: 蘇丹
Winaray: Sudan
Wolof: Sudaan
吴语: 苏丹
Xitsonga: Sudan
ייִדיש: סודאן
Yorùbá: Sudan
粵語: 蘇丹
Zazaki: Sudan
Zeêuws: Soedan
žemaitėška: Sudans