Natrium

11NeonNatriumMagnesium
Li

Na

K
Natrium i periodesystemet
Generelle eigenskapar
Namn, kjemisk symbol,
atomnummer
Natrium, Na, 11
Kjemisk serieAlkalimetall
Gruppe, periode, blokk1, 3, s
Tettleik, hardleik968 , 0,5 (ikkje SI)
UtsjånadSølvkvitt
Natrium
Atomeigenskapar
Atommasse22,989770 u (ikkje SI)
Atomradius (berekna)180 (190) pm
Kovalent radius154 pm
Ioneradius102 pm (ladning: +1)
van der Waals radius(?) pm
Elektronkonfigurasjon[Ne]3s1
Elektron per energinivå2, 8, 1
Oksidasjonstrinn (oksid)+1 (sterk base)
KrystallstrukturKubisk romsentrert
Fysiske eigenskapar
TilstandsformFast stoff
Smeltepunkt370,87 K (97,72°C)
Kokepunkt1156 K (883°C)
Molart volum23,78 /mol
Fordampingsvarme96,96 kJ/mol
Smeltevarme2,598 kJ/mol
Damptrykk14,3·10-6 Pa ved  K
Ljodfart3200 m/s ved 20 °C
Diverse eigenskapar
Elektronegativitet0,93 (Paulings skala)
Spesifikk varmekapasitet1230 J/(kg·K)
Elektrisk konduktivitet21 MS/m
Termisk konduktivitet141 W/(m·K)
Ioniseringspotensial502 kJ/mol
4569 kJ/mol
6919 kJ/mol
9550 kJ/mol
13356 kJ/mol
16616 kJ/mol
20121 kJ/mol
25497 kJ/mol
28941 kJ/mol
141373 kJ/mol
159086 kJ/mol
Mest stabile isotopar
Iso-
top
førekomstHalverings-
tid
 (ikkje SI)
NMNE MeV
(ikkje SI)
NP
22Na (kunstig) 2,602 år ε 2,842 22Ne
23Na 100% (stabil)
SI-einingar og STP er brukt unntatt der det er avmerkt

Natrium er eit grunnstoff med kjemisk symbol Na og atomnummer 11. Metallet er, som dei andre alkalimetalla, sølvfarga, mjukt og reaktivt. Det reagerer eksplosivt med vatn. Natrium høyrer til s-blokka i periodesystemet. Det er eit av dei vanlegaste grunnstoffa på jordoverflata, der om lag 2.6 prosent er natrium. Natrium finst i mange mineral, og store mengder salt, natriumklorid (NaCl) er oppløyst i verdshava. Mange kjemikaliar ein kan finne i heimen inneheld natriumsalt, slik som soda (natriumkarbonat, ), natron (natriumhydrogenkabonat, , lut(natriumhydroksid, NaOH), såpe og mange vaskemiddel.

På grunn av at natrium er svært reaktivt, finst det ikkje i rein form i naturen. Reint natriummetall vart først framstilt av Humphry Davy i 1806, ved elektrolyse av natriumhydroksid. Namnet natrium er avleidd av det egyptiske ordet for mineral-salt: «natron». I fransk og engelsk blir grunnstoffet kalla «sodium».


Other Languages
norsk: Natrium
svenska: Natrium
dansk: Natrium
Afrikaans: Natrium
አማርኛ: ሶዲየም
العربية: صوديوم
aragonés: Sodio
armãneashti: Natriu
asturianu: Sodiu
azərbaycanca: Natrium
تۆرکجه: سودیوم
বাংলা: সোডিয়াম
Bân-lâm-gú: Natrium
беларуская: Натрый
беларуская (тарашкевіца)‎: Натар
भोजपुरी: सोडियम
български: Натрий
བོད་ཡིག: བུལ་རྫས།
bosanski: Natrij
brezhoneg: Sodiom
català: Sodi
Чӑвашла: Натри
Cebuano: Sodio
čeština: Sodík
corsu: Sodiu
Cymraeg: Sodiwm
Deutsch: Natrium
ދިވެހިބަސް: ސޯޑިއަމް
Diné bizaad: Soodin
eesti: Naatrium
Ελληνικά: Νάτριο
English: Sodium
español: Sodio
Esperanto: Natrio
euskara: Sodio
فارسی: سدیم
Fiji Hindi: Sodium
føroyskt: Natrium
français: Sodium
Frysk: Natrium
furlan: Sodi
Gaeilge: Sóidiam
Gaelg: Sodjum
Gàidhlig: Sodium
galego: Sodio
贛語:
Gĩkũyũ: Sodium
ગુજરાતી: ક્ષારાતુ
客家語/Hak-kâ-ngî: Na̍p
хальмг: Натрион
한국어: 나트륨
Hawaiʻi: Sodiuma
հայերեն: Նատրիում
हिन्दी: सोडियम
hrvatski: Natrij
Ido: Natro
Bahasa Indonesia: Natrium
interlingua: Sodium
íslenska: Natrín
italiano: Sodio
עברית: נתרן
Basa Jawa: Natriyum
ಕನ್ನಡ: ಸೋಡಿಯಮ್
ქართული: ნატრიუმი
қазақша: Натрий
Kiswahili: Natiri
коми: Натрий
Kreyòl ayisyen: Sodyòm
kurdî: Natriyûm
Кыргызча: Натрий
кырык мары: Натрий
Latina: Natrium
latviešu: Nātrijs
Lëtzebuergesch: Natrium
lietuvių: Natris
Ligure: Sodio
Limburgs: Natrium
lingála: Sodu
Livvinkarjala: Natrii
la .lojban.: sodna
lumbaart: Sodio
magyar: Nátrium
македонски: Натриум
മലയാളം: സോഡിയം
Māori: Konutai
मराठी: सोडियम
مصرى: صوديوم
Bahasa Melayu: Natrium
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Năk
монгол: Натри
မြန်မာဘာသာ: ဆိုဒီယမ်
Nederlands: Natrium
नेपाली: सोडियम
नेपाल भाषा: सोडियम
日本語: ナトリウム
Nordfriisk: Naatrium
Nouormand: Sôdgium
Novial: Natrium
occitan: Sòdi
ଓଡ଼ିଆ: ସୋଡ଼ିଅମ
oʻzbekcha/ўзбекча: Natriy
ਪੰਜਾਬੀ: ਸੋਡੀਅਮ
पालि: सोडियम
پنجابی: سوڈیم
ភាសាខ្មែរ: សូដ្យូម
Piemontèis: Sòdio
Plattdüütsch: Natrium
polski: Sód
Ποντιακά: Νάτριον
português: Sódio
Qaraqalpaqsha: Nаtriy
română: Sodiu
Runa Simi: Natriyu
русский: Натрий
саха тыла: Натрий
संस्कृतम्: सोडियम
Scots: Sodium
Seeltersk: Natrium
shqip: Natriumi
sicilianu: Sodiu
සිංහල: සෝඩියම්
Simple English: Sodium
slovenčina: Sodík
slovenščina: Natrij
Soomaaliga: Sodhiyaam
کوردی: سۆدیۆم
српски / srpski: Натријум
srpskohrvatski / српскохрватски: Natrij
Basa Sunda: Natrium
suomi: Natrium
Tagalog: Sodyo
தமிழ்: சோடியம்
татарча/tatarça: Натрий
తెలుగు: సోడియం
тоҷикӣ: Натрий
Türkçe: Sodyum
українська: Натрій
اردو: سوڈیم
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ناترىي
vepsän kel’: Natrii
Tiếng Việt: Natri
walon: Sodiom
文言:
Winaray: Sodyo
吴语:
ייִדיש: נאטריום
Yorùbá: Sódíọ̀mù
粵語:
中文:
Kabɩyɛ: Sɔdɩyɔm