Libanon

[]
الجمهوريّة البنانيّة
Al Jumhuriyah al Lubnaniyah

(norsk: Libanon, libanesisk)

Det libanesiske flagget Det libanesiske riksvåpenet
Flagg Riksvåpen
Nasjonalsong « Koullouna Lilouataan Lil Oula Lil Alam»
Motto Ukjent
Geografisk plassering av Libanon
Offisielle språk Arabisk
Hovudstad Beirut
Styresett
Republikk
Michel Aoun
Tammam Salam
Flatevidd
 – Totalt
 – Andel vatn
 
10 400 km² ( 164.)
1,6 %
Folketal
 – Estimert (2015)
 – Tettleik
 
6 229 794 ( 107.)
599 /km² ( 11.)
Sjølvstende
Frå Frankrike

22. november 1943
Nasjonaldag 22. november
BNP
 – Totalt (2015)
 – Per innbyggjar
 
83 860 mill. USD ( 84.)
19 500 USD ( 68.)
Valuta Libanesisk pund
Tidssone UTC +2
Telefonkode +961
Toppnivådomene .lb


Libanon ( arabisk لبنان, Libnān eller Lubnān, arameisk: לבנאנ), offisielt Den libanesiske republikken [nb 1] ( arabisk الجمهورية اللبنانية, Al-Jumhūrīyah Al-Libnānīyah) er eit land i Vest-Asia. Det grensar til Syria i nord og aust og Israel i sør. Libanon ligg ved den kulturelle krossvegen mellom Middelhavet og det arabiske innlandet og dette har diktert den rike historia til landet og forma ein mangfaldig religiøs og etnisk kulturidentitet. [1]

Dei tidlegaste arkeologiske funna etter sivilisasjon i Libanon går attende meir enn sju tusen år, før skriftleg historie. [2] Libanon var heimstaden til fønikarane, ein maritim kultur som florerte i over tusen år (ca. 1550–539 fvt.). I 64 fvt. kom regionen under Romarriket, og vart etter kvart eit av dei leiande sentra for kristendom i riket. I Libanonfjella vart klostertradisjonen kalla den maronittiske kyrkja grunnlagd. Då dei muslimske arabarane erobra regionen, held maronittane på religionen og identiteten sin. Ei ny religiøs gruppe, drusarane, oppstod òg i Libanonfjella, eit religiøst skilje som varte i mange hundreår. Under krosstoga, fekk maronittane igjen kontakt med den romersk-katolske kyrkja og danna eit fellesskap med Roma. Banda dei knytte med latinarane har påverka regionen inn i moderne tid.

Regionen kom etter kvart under Det osmanske riket, eit politisk rike som eksisterte frå 1299 til 1923. Då riket kollapsa etter fyrste verdskrigen, vart dei fem provinsane som utgjer dagens Libanon gjevne til Frankrike som eit mandatområde. Franskmennene utvida grensene i Libanonfjella, som stort sett var folkesett av maronittar og drusarar, og inkluderte fleire muslimar. Libanon fekk sjølvstende i 1943, og oppretta eit unikt politisk system – «konfessjonalisme» – som er ein maktfordelingsmekanisme basert på religiøse samfunn. Bechara El Khoury (den første sjølvstendige, libanesiske presidenten), Riad El-Solh (den første libanesiske statsministeren) og Emir Majid Arslan (den første libanesiske forsvarsministeren) vert rekna som grunnleggjarane av den moderne libanesiske republikken og er nasjonalheltar for å ha gjeve landet sjølvstende. Dei franske soldatane trekte seg ut av Libanon i 1946. [3]

Før den libanesiske borgarkrigen (1975–1990), opplevde landet ein relativt roleg periode med velstand, driven av turisme, jordbruk, handel og bankverksemd. [4] På grunn av økonomisk makt og mangfald vart Libanon i glanstida kjend som «det austlege Sveits». [5] Mange turistar kom til hovudstaden, Beirut, som vart kalla «Midtaustens Paris». [6] Mot slutten av krigen vart det gjort store forsøk på å gjenoppfriske økonomien og bygge opp att den nasjonale infrastrukturen. [7]

Etymologi

Namnet Libanon kjem frå den semittisk rota LBN ( semittisk لبن), som tyder «kvit», og syner truleg til dei snødekte Libanonfjella. [8]

Namnet finst i forskjellige tekstar frå biblioteket i Ebla, [9] som er datert til 2000-talet fvt., nesten 70 gonger i Bibelen, og tre av tolv tavler i Gilgamesj (kanskje så tidleg som 2100 fvt.). [10]

Namnet er registrert på gammalegyptisk som Rmnn, der R stod for kanaanittisk L. [11]


Kart over Libanon
Other Languages
norsk: Libanon
svenska: Libanon
dansk: Libanon
Acèh: Lubnan
Адыгэбзэ: Ливан
адыгабзэ: Ливан
Afrikaans: Libanon
Alemannisch: Libanon
አማርኛ: ሊባኖስ
Ænglisc: Libanus
العربية: لبنان
aragonés: Liban
ܐܪܡܝܐ: ܠܒܢܢ
arpetan: Liban
অসমীয়া: লেবানন
asturianu: El Líbanu
Avañe'ẽ: Lívano
azərbaycanca: Livan
تۆرکجه: لوبنان
bamanankan: Lubenan
বাংলা: লেবানন
Bân-lâm-gú: Lī-pa-lùn
башҡортса: Ливан
беларуская: Ліван
беларуская (тарашкевіца)‎: Лібан
भोजपुरी: लेबनान
Bikol Central: Lebanon
български: Ливан
Boarisch: Libanon
བོད་ཡིག: ལེ་པ་ནོན།
bosanski: Liban
brezhoneg: Liban
буряад: Ливан
català: Líban
Чӑвашла: Ливан
Cebuano: Libano
čeština: Libanon
Chavacano de Zamboanga: Líbano
chiShona: Lebanon
chiTumbuka: Lebanon
Cymraeg: Libanus
davvisámegiella: Libanon
Deutsch: Libanon
ދިވެހިބަސް: ލުބުނާން
dolnoserbski: Libanon
eesti: Liibanon
Ελληνικά: Λίβανος
English: Lebanon
español: Líbano
Esperanto: Libano
estremeñu: Líbanu
euskara: Libano
فارسی: لبنان
Fiji Hindi: Lebanon
føroyskt: Libanon
français: Liban
Frysk: Libanon
Gaeilge: An Liobáin
Gaelg: Yn Livaan
Gagauz: Livan
Gàidhlig: Leabanon
galego: Líbano
Gĩkũyũ: Lebanon
ગુજરાતી: લેબેનાન
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: लेबनॉन
客家語/Hak-kâ-ngî: Lì-pâ-nun
한국어: 레바논
Hausa: Lebanon
Hawaiʻi: Lepanona
Հայերեն: Լիբանան
हिन्दी: लेबनान
hornjoserbsce: Libanon
hrvatski: Libanon
Ido: Libano
Igbo: Lebanon
Ilokano: Lebanon
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: লেবানন
Bahasa Indonesia: Lebanon
interlingua: Libano
Interlingue: Libano
Ирон: Ливан
íslenska: Líbanon
italiano: Libano
עברית: לבנון
Basa Jawa: Libanon
kalaallisut: Lebanon
Kapampangan: Libano
ქართული: ლიბანი
kaszëbsczi: Liban
қазақша: Ливан
kernowek: Lebnon
Kinyarwanda: Libani
Kiswahili: Lebanoni
коми: Ливан
Kongo: Lebanon
Kreyòl ayisyen: Liban
Kurdî: Libnan
Кыргызча: Ливан
Ladino: Levanon
лезги: Ливан
لۊری شومالی: لوبنان
Latina: Libanus
latviešu: Libāna
Lëtzebuergesch: Libanon
lietuvių: Libanas
Ligure: Libano
Limburgs: Libanon
lingála: Liban
Livvinkarjala: Livanu
la .lojban.: lu'orgu'e
lumbaart: Liban
magyar: Libanon
македонски: Либан
Malagasy: Libana
മലയാളം: ലെബനാൻ
Malti: Libanu
मराठी: लेबेनॉन
მარგალური: ლიბანი
مصرى: لبنان
مازِرونی: لبنان
Bahasa Melayu: Lubnan
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Lé-bă-nâung
мокшень: Ливан
монгол: Ливан
မြန်မာဘာသာ: လက်ဘနွန်နိုင်ငံ
Nāhuatl: Libano
Dorerin Naoero: Ribanon
Nederlands: Libanon
नेपाली: लेबनान
नेपाल भाषा: लेबानन
日本語: レバノン
Napulitano: Libbano
нохчийн: Ливан
Nordfriisk: Liibanon
Norfuk / Pitkern: Lebanon
Novial: Liban
occitan: Liban
олык марий: Ливан
ଓଡ଼ିଆ: ଲେବାନନ
Oromoo: Libaanon
oʻzbekcha/ўзбекча: Livan
ਪੰਜਾਬੀ: ਲਿਬਨਾਨ
पालि: लेबनान
پنجابی: لبنان
Papiamentu: Líbano
پښتو: ليبنان
Patois: Lebanan
ភាសាខ្មែរ: លីបង់
Picard: Liban
Piemontèis: Lìban
Tok Pisin: Lebanon
Plattdüütsch: Libanon
polski: Liban
Ποντιακά: Λίβανος
português: Líbano
Qaraqalpaqsha: Livan
qırımtatarca: Lübnan
română: Liban
Runa Simi: Libanu
русский: Ливан
саха тыла: Либан
संस्कृतम्: लेबनान
Scots: Lebanon
shqip: Libani
sicilianu: Lìbbanu
Simple English: Lebanon
SiSwati: ILibhanoni
slovenčina: Libanon
slovenščina: Libanon
ślůnski: Liban
Soomaaliga: Lubnaan
کوردی: لوبنان
српски / srpski: Либан
srpskohrvatski / српскохрватски: Libanon
Basa Sunda: Libanon
suomi: Libanon
Tagalog: Lebanon
தமிழ்: லெபனான்
Taqbaylit: Lubnan
татарча/tatarça: Ливан
తెలుగు: లెబనాన్
tetun: Líbanu
тоҷикӣ: Лубнон
Türkçe: Lübnan
Türkmençe: Liwan
удмурт: Ливан
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: Lebanon
українська: Ліван
اردو: لبنان
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: لىۋان
vèneto: Libano
vepsän kel’: Livan
Tiếng Việt: Liban
Volapük: Libanän
Võro: Liibanon
文言: 黎巴嫩
West-Vlams: Libanon
Winaray: Libano
Wolof: Libaa
吴语: 黎巴嫩
ייִדיש: לבנון
粵語: 黎巴嫩
Zazaki: Lubnan
Zeêuws: Libanon
žemaitėška: Lėbans
中文: 黎巴嫩
डोटेली: लेवनान
Kabɩyɛ: Liibaŋ