Latin

Denne sida finst òg på høgnorsk — sjå «Hn/Latin».
Latin
(Lingua Latina)
Klassifisering:Indo-europeisk
 Italisk
  Latin
Bruk
Tala i:Romarriket
Område:Romarriket
Latintalande i alt:Utdøydd
Skriftsystem:Latinsk
Offisiell status
Offisielt språk i:Vatikanet
Normert av:ingen
Språkkodar
ISO 639-1:lat
ISO 639-2:lat
ISO 639-3:lat

Latin høyrer til den italiske greina av indoeuropeiske mål. Opphavleg vart latin tala av latinarane, eit bonde- og gjætarfolk i området Latium, der Roma vart den førande byen. Med nye landvinningar breidde latinen seg utover Italia, og sidan til mange av områda kring Middelhavet. Dei eldre måla der vart trengde ut, og latinen lever vidare i dei romanske måla i dag. Etter at Romarriket braut saman, var latin gjennom heile mellomalderen og langt fram i nyare tid lingua franca for dei lærde i Vest-Europa; som tradisjonsmål for Den katolske kyrkja er det framleis offisielt mål i Vatikanstaten. I nyare tid har latin - saman med gresk - vorte nytta til nylaga ord innan vitskap.

Trekk ved språket

Latin er eit syntetisk språk, dvs. at bøyingsendingar syner kva funksjon eit ord har i setninga, medan ordstillinga er rimeleg fri. Substantiva vert delte inn i fem deklinasjonar, og bøygde i tal (eintal og fleirtal) og kasus (nominativ, vokativ, akkusativ, genitiv, dativ og ablativ). Adjektiv og pronomen samsvarar i kjønn, tal og kasus med substantiva dei står til. Verba vert delte inn i fire konjugasjonar, med eigne endingar for kvar person i eintal og fleirtal. I motsetnad til norsk, som berre har to finitte tempi, nyttar latin langt færre hjelpeverb.

Other Languages
norsk: Latin
svenska: Latin
dansk: Latin
Адыгэбзэ: Латиныбзэ
Afrikaans: Latyn
Alemannisch: Lateinische Sprache
አማርኛ: ሮማይስጥ
Ænglisc: Lǣden
العربية: لغة لاتينية
aragonés: Latín
armãneashti: Latinica
arpetan: Latin
asturianu: Idioma llatín
Avañe'ẽ: Lasioñe'ẽ
azərbaycanca: Latın dili
تۆرکجه: لاتین دیلی
bamanankan: Latin
Bân-lâm-gú: Latin-gí
башҡортса: Латин теле
беларуская: Лацінская мова
беларуская (тарашкевіца)‎: Лацінская мова
भोजपुरी: लैटिन
Bikol Central: Tataramon na Latin
български: Латински език
Boarisch: Latein
བོད་ཡིག: ལ་ཏིན་སྐད།
bosanski: Latinski jezik
brezhoneg: Latin
буряад: Лата хэлэн
català: Llatí
Чӑвашла: Латин чĕлхи
Cebuano: Linatin
čeština: Latina
Chavacano de Zamboanga: Lengua Latin
Chi-Chewa: Chilatini
Cymraeg: Lladin
davvisámegiella: Láhtengiella
Deutsch: Latein
dolnoserbski: Łatyńšćina
emiliàn e rumagnòl: Latèin
English: Latin
español: Latín
Esperanto: Latina lingvo
estremeñu: Luenga latina
euskara: Latin
Fiji Hindi: Latin
føroyskt: Latínskt mál
français: Latin
Frysk: Latyn
Gaeilge: An Laidin
Gaelg: Ladjyn
Gagauz: Latin dili
Gàidhlig: Laideann
ГӀалгӀай: Латиний мотт
贛語: 拉丁語
客家語/Hak-kâ-ngî: Lâ-tên-ngî
хальмг: Латин келн
한국어: 라틴어
հայերեն: Լատիներեն
हिन्दी: लातिन भाषा
hornjoserbsce: Łaćonšćina
hrvatski: Latinski jezik
Bahasa Indonesia: Bahasa Latin
interlingua: Lingua latin
Interlingue: Latin
isiZulu: ILatin
íslenska: Latína
italiano: Lingua latina
עברית: לטינית
Basa Jawa: Basa Latin
kalaallisut: Latiinerisut
ಕನ್ನಡ: ಲ್ಯಾಟಿನ್
къарачай-малкъар: Латин тил
ქართული: ლათინური ენა
kaszëbsczi: Łacyńsczi jãzëk
қазақша: Латын тілі
kernowek: Latin
Kinyarwanda: Ikilatini
Kiswahili: Kilatini
Kongo: Kilatini
Kreyòl ayisyen: Laten
Кыргызча: Латын тили
кырык мары: Латин йӹлмӹ
Ladino: Latín
لۊری شومالی: زۊن لاتين
latviešu: Latīņu valoda
Lëtzebuergesch: Latäin
лезги: Латин чIал
lietuvių: Lotynų kalba
Limburgs: Latien
lingála: Latina
Lingua Franca Nova: Latina (lingua)
Livvinkarjala: Latinan kieli
lumbaart: Latin
magyar: Latin nyelv
македонски: Латински јазик
Malagasy: Fiteny latina
മലയാളം: ലാറ്റിൻ
მარგალური: ლათინური ნინა
مصرى: لاتينى
مازِرونی: لاتین
Bahasa Melayu: Bahasa Latin
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Lá-dĭng-ngṳ̄
Mirandés: Lhéngua lhatina
монгол: Латин хэл
မြန်မာဘာသာ: လက်တင်ဘာသာစကား
Nāhuatl: Latintlahtolli
Dorerin Naoero: Dorerin Latin
Nederlands: Latijn
Nedersaksies: Latien
नेपाली: रोमन भाषा
नेपाल भाषा: ल्याटिन भाषा
日本語: ラテン語
Napulitano: Lengua latina
нохчийн: Латинан мотт
Nordfriisk: Latiinsk spriak
Norfuk / Pitkern: Leten
Nouormand: Latîn
Novial: Latinum
occitan: Latin
олык марий: Латин йылме
oʻzbekcha/ўзбекча: Lotin tili
Pälzisch: Latein
Pangasinan: Salitan Latino
پنجابی: لاطینی
Papiamentu: Latin
Patois: Latn
ភាសាខ្មែរ: ភាសាឡាតាំង
Picard: Latin
Piemontèis: Lenga latin-a
Tok Pisin: Tok Latin
Plattdüütsch: Latiensche Spraak
polski: Łacina
português: Latim
Qaraqalpaqsha: Latın tili
qırımtatarca: Latin tili
Ripoarisch: Latting
română: Limba latină
rumantsch: Latin
Runa Simi: Latin simi
русиньскый: Латиньскый язык
саха тыла: Латыын тыла
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱞᱟᱴᱤᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ
संस्कृतम्: लातिनी
Scots: Laitin
Seeltersk: Latiensk
sicilianu: Lingua latina
සිංහල: ලතින්
Simple English: Latin
سنڌي: لاطيني
slovenčina: Latinčina
slovenščina: Latinščina
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Латиньскъ ѩꙁꙑкъ
ślůnski: Łaćina
Soomaaliga: Af-Laatiin
српски / srpski: Латински језик
srpskohrvatski / српскохрватски: Latinski jezik
Basa Sunda: Basa Latin
suomi: Latina
Tagalog: Wikang Latin
தமிழ்: இலத்தீன்
Taqbaylit: Talatint
татарча/tatarça: Латин теле
తెలుగు: లాటిన్
Türkçe: Latince
Türkmençe: Latyn dili
тыва дыл: Латин дыл
удмурт: Латин кыл
українська: Латинська мова
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: لاتىن تىلى
vepsän kel’: Latinan kel'
Tiếng Việt: Tiếng Latinh
Volapük: Latänapük
walon: Latén
文言: 拉丁語
West-Vlams: Latyn
Winaray: Linatin
吴语: 拉丁文
ייִדיש: לאטיין
Yorùbá: Èdè Látìnì
粵語: 拉丁文
Zazaki: Latinki
Zeêuws: Latijn
žemaitėška: Luotīnu kalba
中文: 拉丁语