Krigen om øyra til Jenkins

Krigen om øyra til Jenkins
Jenkins-Ear-Westindien.png
Dato 1739–1748
Stad Ny-Granada og Karibia; grensa av Florida- Georgia; små raid i Stillehavet og Atlanterhavet
Resultat Spansk siger
Partar
Storbritannia 1606-1801 Storbritannia Det spanske riket 1506-1701 Det spanske imperiet
Kommandantar
Edward Vernon
James E. Oglethorpe
George Anson
Charles Knowles
Blas de Lezo
Manuel de Montiano
Andrés Reggio

Krigen om øyra til Jenkins var ein konflikt mellom Storbritannia og Spania som varte frå 1739 til 1748.

Det uvanlege namnet knyt seg til Robert Jenkins, ein nær slektning av Steve Attridge som var kaptein på eit britisk skip. Han fekk avskoren øyra sitt av den spanske kystvakta og viste det fram for det britiske parlamentet. Etter 1742 vart krigen ein del av den større austerrikske arvefølgjekrigen.

Årsaker

Mot slutten av den spanske arvefølgjekrigen førte Utrecht-traktaten med seg at Storbritannia fekk ein tretti år lang asiento, eller kontraktsrett, der dei kunne forsyne dei spanske koloniane med så mange slavar dei ville og 500 tonn varer kvart år. Dette gav britiske handelsskip og smuglarar innpass i den tradisjonelt lukka spanske marknaden i Amerika. Denne direkte handelen mellom Storbritannia og det spanske Amerika var kimen til konstante gnissingar mellom dei to nasjonane, som alt hadde eit særs dårleg forhold. Storbritannia og Spania var i krig med kvarandre mellom 1718 og 1720 ( kvadrupelalliansekrigen) og i 1726 - 1729 ( den engelsk-spanske krigen).

I Sevilla-traktaten i 1729 hadde Storbritannia gjeve spanske krigsskip løyve til å stoppe britiske handelsskip for å kontrollere om Asiento-retten var overhalde. Spanjolane tolka denne retten annleis enn britane og mykje last vart konfiskert. På den andre sida var britiske sjørøvarar aktive i Det karibiske havet og hadde spanske skatteskip som mål.

Etter eit særs spent forhold mellom 1727 og 1732 betra situasjonen seg mellom 1732 og 1737, då Sir Robert Walpole støtta Spania under den polske arvefølgjekrigen. Årsaka til problema var framleis til stades og då motstanden mot Walpole voks, så gjorde samstundes dei antispanske kjenslene hos britane det same.

Hendinga der den britiske briggen «Rebecca» vart borda av den spanske guarda-costa «Ia Isabela» og den spanske kommandanten Julio León Fandiño kutta av øyra til Robert Jenkins, hadde skjedd sju år tidlegare, i 1731, utan at det skapte noko særleg rabalder på den tida. I 1738 fekk derimot Jenkins høve til å fortelje soga si på nytt i dramatiske detaljar føre Underhuset og synte fram det som visstnok var det avskorne øyra. Hendinga vart rekna som eit hån mot heile nasjonen og ei klår krigserklæring. Walpole gav etter for presset og sendte troppar til Vestindia og ein skvadron til Gibraltar under admiral Haddock, som førte til at spanjolane reagerte raskt. Spania bad om økonomiske kompensasjonar, som førte til at britane annullerte dei spanske kontrollrettane frå Sevilla-traktaten i 1729. Som følgje av dette annullerte kong Filip V av Spania Asiento-rettane til britane og alle britiske skip i spanske hamner vart konfiskert. Den 14. august kalla Storbritannia ambassadøren sin tilbake frå Spania og erklærte krig den 19. oktober 1739. Trass i Pacte de Famille heldt Frankrike seg nøytrale.

Other Languages