Insulin

Strukturen til insulin
Raudt: karbon; grønt: oksygen; blått: nitrogen; rosa: svovel. Dei blå/lilla banda viser skjelettet [-N-C-C-]n i proteinet sin aminosyre-sekvens H-[-NH-CHR-CO-]n-OH der R er delen som stikk ut frå skjelettet i kvar aminosyre.

Insulin (frå latin insula, 'øy') er eit polypeptid-hormon som vert laga av cellegrupper kalla dei langerhanske øyane i bukspyttkjertelen og vert utskilt til blodet avhengig av matinntak og blodsukkernivå. Insulin står sentralt i kroppen sin sukker-/karbohydrat-/glukose-metabolisme, og underskot på insulin fører til diabetes mellitus, såkalla sukkersjuke. For lite insulin ved diabetes gir høgt blodsukker – hyperglykemi – og for mykje insulin ved diabetesbehandling kan gi lågt blodsukker – hypoglykemi, såkalla føling. Insulin fungerer også som eit anabolt (vevsbyggjande) hormon i feitt- og protein-stoffskiftet. Mangel på insulin kan difor føra til tap av muskel- og feittvev, og vekttap er eit vanleg symptom på diabetes mellitus.

Humant insulin har den empiriske formelen C254H377N65O75S6.Det består av 51 aminosyrer og er eit av dei minste proteina som er kjent; kortare protein vert vanlegvis kalla polypeptid. Storfeinsulin som først vart nytta i diabetesbehandling skil seg frå humant insulin berre i to aminosyrer, og svineinsulin som vart nytta fram til slutten på 1980-talet er ulikt i ei einskilt aminosyre. Fiskeinsulin er også tilstrekkeleg likt humant insulin til å vera effektivt hos menneske. Styrken av verknaden på karbohydratmetabolismen varierer eindel blant dei ulike typane insulin.

Insulin vert brukt i behandlinga av visse typar diabetes mellitus. Pasientar med type 1 diabetes er avhengige av å få tilført insulin ved injeksjonar fleire gonger dagleg på grunn av total mangel på eigenprodusert insulin. Pasientar med type 2 diabetes har enten for liten insulinproduksjon eller dei har ulike grader av insulinresistens, og i ein del tilfelle vert insulin brukt i behandlinga av desse når anna medisinering og diett ikkje er nok til å regulera blodsukkeret. Bruken av insulin i behandlinga av type 2 diabetes har auka i dei seinare åra, ikkje minst fordi gjennomsnittleg debutalder for denne sjukdommen vert stadig lægre.

Other Languages
norsk: Insulin
svenska: Insulin
dansk: Insulin
Afrikaans: Insulien
العربية: إنسولين
অসমীয়া: ইনছুলিন
asturianu: Insulina
azərbaycanca: İnsulin
বাংলা: ইনসুলিন
беларуская: Інсулін
беларуская (тарашкевіца)‎: Інсулін
български: Инсулин
Boarisch: Insulin
bosanski: Inzulin
català: Insulina
čeština: Inzulin
Cymraeg: INS
Deutsch: Insulin
ދިވެހިބަސް: އިންސިޔުލިން
eesti: Insuliin
Ελληνικά: Ινσουλίνη
English: Insulin
español: Insulina
Esperanto: Insulino
euskara: Intsulina
فارسی: انسولین
français: Insuline
Gaeilge: Inslin
galego: Insulina
한국어: 인슐린
հայերեն: Ինսուլին
हिन्दी: इन्सुलिन
hrvatski: Inzulin
Bahasa Indonesia: Insulin
interlingua: Insulina
íslenska: Insúlín
italiano: Insulina
עברית: אינסולין
Basa Jawa: Insulin
Kapampangan: Insulin
қазақша: Инсулин
kurdî: Însulîn
Кыргызча: Инсулин
Latina: Insulinum
latviešu: Insulīns
lietuvių: Insulinas
magyar: Inzulin
македонски: Инсулин
മലയാളം: ഇൻസുലിൻ
Bahasa Melayu: Insulin
မြန်မာဘာသာ: အင်ဆူလင်
Nederlands: Insuline
日本語: インスリン
occitan: Insulina
oʻzbekcha/ўзбекча: Insulin
ਪੰਜਾਬੀ: ਇੰਸੂਲਿਨ
پنجابی: انسولین
پښتو: انسولين
polski: Insulina
português: Insulina
română: Insulină
русский: Инсулин
Scots: Insulin
shqip: Insulina
Simple English: Insulin
slovenčina: Inzulín
slovenščina: Insulin
کوردی: ئەنسۆلین
српски / srpski: Инсулин
srpskohrvatski / српскохрватски: Inzulin
Basa Sunda: Insulin
suomi: Insuliini
Türkçe: İnsülin
українська: Інсулін
اردو: انسولین
Tiếng Việt: Insulin
Winaray: Insulin
吴语: 胰岛素
ייִדיש: אינסולין
粵語: 胰島素
中文: 胰岛素