Elisabet I av England

Elisabet I av England
Elizabeth1England.jpg
The Ermine Portrait av Elisabet I. Måla i 1585 av Nicholas Hilliard.
Dronning av England
Fødd7. september 1533
FødestadPalace of Placentia
Død24. mars 1603
DødsstadRichmond Palace
FøregjengarMaria I av England
EtterfølgjarJakob I

Elisabet I av England (7. september 153324. mars 1603), eng. Elizabeth, var regjerande dronning av England frå 1558 til 1603. Ho vart kalla Jomfrudronninga (The Virgin Queen), ettersom ho aldri gifta seg. Elisabet kom til å verta den siste i tudordynastiet.

Elisabet var dotter av Henrik VIII og Anne Boleyn. Ho var halvsyster til dronning Maria I.

Barndom

Elisabet vart fødd den 7. september 1533 i Greenwich Palace i London. Fødselen hennar var til vonbrot for mange. Faren, mora og nasjonen hadde vona på ein gut. Ein gut ville ha vore ein framtidig konge.

Henrik VIII hadde annullert ekteskapet med Katarina av Aragon for å kunne gifta seg med Anne Boleyn. Med skilsmålet hadde han skaffa seg fiendar bådde innanriks og utanriks. Pave og keisar såg ikkje blidt på skilsmålet. Ein grunn til at ekteskapet vart oppløyst var vona om å verta far til ein prins. Dermed var det eit stort vonbrot at det kom nok ei prinsesse. Den eldste prinsessa, Maria, vart etter skilsmålet rekna for å vera fødd utanom ekteskap. Ho vart rekna som uekte, og fekk ikkje ha prinsessetittelen. Ho fekk i oppdrag å ta seg av halvsystra si.

Så lenge Anne Boleyn var dronning, og det enno var von om eit guteborn, hadde dei det bra. Åra gjekk og Anne fødde mellom anna ein dødfødd gut. Henrik ville då ha ei ny dronning som kunne fø eit gutebarn. Anne Boleyn vart dømd til døden for utruskap, hekseri og incest. Ho vart halshoggen den 19. mai 1536, då dottera berre var to og eit halvt år gammal. Elisabet vart etter dette rekna som uekte og dermed ikkje prinsesse. Ho vart kalla «Lady Elizabeth». Trass i dette fekk ho vera ved hoffet og fekk ei god utdanning.

Kongen si neste kone, Jane Seymour, fekk ein etterlengta son. Etter at Henrik VIII døydde i 1547 vart sonen konge som Edvard VI av England. Den unge Edvard var sjuk og døydde i 1553. Han skal ha hatt tuberkulose. Maria, dotter av Henrik VIII og Katarina av Aragon, etterfylgde broren på trona.

Other Languages
Alemannisch: Elisabeth I.
አማርኛ: 1 ኤልሳበጥ
azərbaycanca: I Elizabet
Bân-lâm-gú: Elizabeth 1-sè
башҡортса: Елизавета I
беларуская: Лізавета I
беларуская (тарашкевіца)‎: Лізавета I
български: Елизабет I
Чӑвашла: Елизавета I
čeština: Alžběta I.
Deutsch: Elisabeth I.
հայերեն: Եղիսաբեթ I
hrvatski: Elizabeta I.
Bahasa Indonesia: Elizabeth I dari Inggris
íslenska: Elísabet 1.
ქართული: ელისაბედ I
қазақша: I Елизавета
latviešu: Elizabete I
Lëtzebuergesch: Elizabeth I. vun England
lietuvių: Elžbieta I
Livvinkarjala: Elisabeth I
македонски: Елизабета I
മലയാളം: എലിസബത്ത് I
Baso Minangkabau: Elizabeth I dari Inggirih
монгол: I Элизабет
нохчийн: Елизавета I
پنجابی: الزبتھ I
Plattdüütsch: Elisabeth I. (Tudor)
Runa Simi: Elisabeth I
русский: Елизавета I
संस्कृतम्: एलिजबेथ् प्रथमा
Simple English: Elizabeth I of England
slovenščina: Elizabeta I. Angleška
српски / srpski: Елизабета I Тјудор
srpskohrvatski / српскохрватски: Elizabeta I
suomi: Elisabet I
татарча/tatarça: Yelizaveta I patşabikä
Türkçe: I. Elizabeth
українська: Єлизавета I
Vahcuengh: Elizabeth I
vepsän kel’: Elizavet I
Tiếng Việt: Elizabeth I của Anh
žemaitėška: Elžbieta I
Lingua Franca Nova: Elizabeth 1