Den spanske borgarkrigen

Sjå òg Den spanske borgarkrigen frå 1820 til 1823
Kart over frontlinene hausten 1936
Erklæring frå Franco om at krigen var over, og at nasjonalistane hadde nådd måla sine

Den spanske borgarkrigen var ein blodig borgarkrig som varte frå 1936 til 1939, og som idealistar frå heile Europa involverte seg i.

Krigen vart i all hovudsak utkjempa mellom høgresida og venstresida i spansk politikk. Høgresida vart i stort kalla «nasjonalistane» og hadde mellom anna som mål å innføra monarkiet på nytt. Venstresida var liberalarar, sosialistar, anarkistar og kommunistar. Venstresida vart i vid tyding kalla «republikanarane». Dei støtta den spanske republikken, og den demokratisk valde folkefront-regjeringa.

Byrjinga

Opprøret mot Folkefrontregjeringa starta 17. juli 1936 i det spanskstyrte Nord-Afrika, leidd av general Francisco Franco. Elitetroppar derifrå vart flogne inn til Spania, og nasjonalistane kjempa seg frå sør og nordover i Spania. Fleire byar gjekk over til nasjonalistane, men republikanarane greidde å halda blant anna hovudstaden Madrid heilt til slutten av krigen.

Franco og hans folk hadde kontroll over mesteparten av hæren, og tenkte seg eit raskt og brutalt militærkupp mot venstreregjeringa, men arbeidarar, intellektuelle og småbønder greip spontant til våpen, og organiserte militsar som både forsvarte republikken og dreiv ei sosial omdanning i store delar av landet, der fagforeiningar tok over fabrikkar og småbønder delte opp godseigarjorda eller skipa frivillige kollektivbruk. Dette var den spanske revolusjonen.

Other Languages
Bân-lâm-gú: Se-pan-gâ Lōe-chiàn
беларуская (тарашкевіца)‎: Грамадзянская вайна ў Гішпаніі
brezhoneg: Brezel Spagn
Fiji Hindi: Spanish Civil War
français: Guerre d'Espagne
한국어: 스페인 내전
Bahasa Indonesia: Perang Saudara Spanyol
Lëtzebuergesch: Spuenesche Biergerkrich
नेपाल भाषा: स्पेनी गृहयुद्ध
Plattdüütsch: Spaansche Börgerkrieg
Simple English: Spanish Civil War
srpskohrvatski / српскохрватски: Španski građanski rat