Dødsstraff

Giljotin, eit apparat for avretting ved halshogging

Dødsstraff er ein straffemetode der ein tek livet av ein person som straff for eitt eller fleire påståtte brotsverk.

Nesten alle samfunn har gjennom historia nytta dødsstraff. Dei vanlegaste brotsverka som har vore knytte til dødsstraff opp gjennom historia er drap, valdtekt og grov vald, men blasfemi og opposisjon til styremaktene er òg vorte straffa slik ei rekkje stader.

Drap har til alle tider vore knytt til dødsstraff. I bibelsk tid var dødsstraff ved steining vanleg ved brot på religiøse tabu. I Noreg var landssvik i krigstid knytt til dødsstraff heilt fram til nyleg.

Dødsstraff i Noreg

Cesare Beccaria, Dei delitti e delle pene («Om forbrytingar og straff»)

Noreg avskaffa dødsstraff i 1979, men det var mogleg å gjeninnføre den ved ein krigssituasjon. Noregs engasjement med å få avskaffa dødsstraff internasjonalt gjorde at ein i 1991 forplikta seg på ein FN-avtale som forbyr, under alle omstende, å nytta dødsstraff. Den siste avrettinga (militær straffelov) her i landet vart utført i 1948. Sivil dødsstraff vart avskaffa ved den nye straffelova av 1902 og i perioden mellom 1842 og 1902 vart 40 personar dømde til døden. Berre ni av desse vart avretta og Kristoffer Nilsen Svartbækken Grindalen var den siste sivile som vart avretta i Noreg (i 1876). Den vanlegaste avrettingsmetoden på 1800-talet var halshogging.

Avrettingane på 1800-talet var ofte offentlege, med eit stort publikum til stades. Ein prest var ofte med på avrettinga. Det var ikkje uvanleg at presten og den dømde bad «Fader vår» då den dømde vart halshogd.

Etter andre verdskrigen vart 25 personar, mellom dei Vidkun Quisling, avretta i det såkalla landssvikoppgjeret. Den vanlege metoden for avrettingane var då skyting.

Other Languages
svenska: Dödsstraff
dansk: Dødsstraf
Afrikaans: Doodstraf
Alemannisch: Todesstrafe
aragonés: Pena de muerte
asturianu: Pena de muerte
azərbaycanca: Ölüm hökmü
Bân-lâm-gú: Sí-hêng
башҡортса: Үлем язаһы
беларуская (тарашкевіца)‎: Сьмяротная кара
bosanski: Smrtna kazna
brezhoneg: Kastiz ar marv
català: Pena de mort
čeština: Trest smrti
Cymraeg: Y gosb eithaf
Deutsch: Todesstrafe
Ελληνικά: Θανατική ποινή
español: Pena de muerte
Esperanto: Mortpuno
estremeñu: Pena de Muerti
فارسی: اعدام
Fiji Hindi: Capital punishment
føroyskt: Deyðarevsing
français: Peine de mort
Frysk: Deastraf
хальмг: Толһан цааҗ
한국어: 사형
Հայերեն: Մահապատիժ
हिन्दी: मृत्युदंड
hrvatski: Smrtna kazna
Bahasa Indonesia: Hukuman mati
íslenska: Dauðarefsing
italiano: Pena di morte
עברית: עונש מוות
ಕನ್ನಡ: ಮರಣದಂಡನೆ
къарачай-малкъар: Асмакъ
қазақша: Өлім жазасы
Kiswahili: Adhabu ya kifo
latviešu: Nāvessods
Lëtzebuergesch: Doudesstrof
lietuvių: Mirties bausmė
Limburgs: Doeadstraof
lumbaart: Pena de mort
македонски: Смртна казна
മലയാളം: വധശിക്ഷ
مصرى: اعدام
Bahasa Melayu: Hukuman mati
မြန်မာဘာသာ: သေဒဏ်
Nederlands: Doodstraf
日本語: 死刑
occitan: Pena de mòrt
oʻzbekcha/ўзбекча: Oʻlim jazosi
ਪੰਜਾਬੀ: ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ
پنجابی: سزائے موت
Piemontèis: Pen-a ëd mòrt
português: Pena de morte
Runa Simi: Wañuy wanay
русиньскый: Смертна кара
sicilianu: Pena di morti
Simple English: Death penalty
slovenčina: Trest smrti
slovenščina: Smrtna kazen
کوردی: سزای مەرگ
српски / srpski: Смртна казна
srpskohrvatski / српскохрватски: Smrtna kazna
татарча/tatarça: Үлем җәзасы
తెలుగు: మరణశిక్ష
тоҷикӣ: Ҷазои қатл
Türkçe: Ölüm cezası
українська: Смертна кара
vèneto: Pena de morte
Tiếng Việt: Tử hình
文言: 死刑
West-Vlams: Dôodstraffe
吴语: 死刑
ייִדיש: טויטשטראף
粵語: 死刑
Zazaki: İdam
žemaitėška: Smertėis bausmie
中文: 死刑
Kabɩyɛ: Peine capitale