Bassgitar

Bassgitar
Fender Mustang Bass 30.jpg
Ein Fender-bass
Klassifiseringelectro-acoustic chordophone, bass
Hornbostel-Sachs klassifisering513

Bassgitar, bass eller el-bass er eit strengeinstrument som ein speler med fingrane eller eit plekter. Den fyrste elektriske bassgitaren såg dagens lys allereie i 1930. Den blei oppfunnen av Paul Tutmarc, men blei ikkje nokon suksess før Leo Fender og medarbeidaren George Fullerton (i selskapet Fender) lanserte den fyrste masseproduserte bassgitaren i 1951. Dei laga ein bass som blei kalla Precision bass. Namnet Precision kom av tverrbanda som delte inn halsen i nøyaktig tonehøgd. Dette gjer det lettare å spele reint enn på ein (bandlaus) kontrabass.

Det finst også bandlause el-bassar, såkalla «fretless» bass. Sistnemnde er særleg populære blant jazzbassistar, men er meir krevjande å spele på ettersom plasseringa av fingrane er viktigare.

I dag er begge variantar av el-bassen vanlege jazzinstrument, og varianten med band er nærast uunnverleg i rockemusikk og dei fleste andre elektrisk forsterka musikkformer.

Vanlegvis har bassgitaren fire strenger, som er stemt lik strengane på ein kontrabass, og kling i ‚E - ‚A - D - G. Dei tilsvarar dermed dei fire djupaste strengene på ein vanleg gitar, berre ein oktav lågare. Vidare finst det bassgitarar med fem strenger med ,,H som djupaste streng, og bassar med seks strenger som då vanlegvis er stemt i ,,H - ,E - ,A - D - G - c, eller dei kan vere stemt som strengane på ein vanleg gitar, berre ein oktav djupare.

Som ved alle andre strengeinstrument finst det bassar med eit meir «eksotisk» tal strenger, som tostrengarar, sjustrengarar, åttestrengarar osb. Etter prinsippet frå tolvstrengars-gitaren finst det også dobbelkorige el-bassar, som for kvar grunnstreng har ein oktavstreng (eller to eller tre, for trekorige og firkorige bassar) som kling med.

El-bassen er utstyrt med magnetiske eller elektroniske pickups, som fangar opp vibrasjonen frå strengane. Moderne el-bassar har gjerne «aktive» pickups, som er utstyrt med ein batteridriven forforsterkar som er innebygd i bassen. Med denne teknikken får ein betre attgjeving av overtonar, og ein kan heve eller senke dei høge og djupe tonane. Ved passive pickups kan ein berre senke dei høge tonane. I det siste har det dukka opp optiske system basert på piezoelektrisitet, som gjer det mogeleg å bruke ikkje-magnetiske strengar.

For å spele på ein el-bass må ein ha ein bassforsterkar («bass amp»), som bassen er forbunde til via ein jack-kabel eller ein XLR-kabel. Bassforsterkarar for bruk i et band bør ha ein utgangseffekt på minst 150 Watt ved 8 Ohm (ca. 250 Watt ved 4 Ohm). I rockeband som spelar høg musikk, er ein forsterkar med 400 Watt slett ikkje overdimensjonert.

Other Languages
norsk: Bassgitar
svenska: Elbas
dansk: El-bas
Afrikaans: Baskitaar
Alemannisch: E-Bass
العربية: غيتار البيس
aragonés: Baixo electrico
asturianu: Baxu
azərbaycanca: Bas gitara
беларуская: Бас-гітара
беларуская (тарашкевіца)‎: Бас-гітара
български: Бас китара
Boarisch: E-Boss
bosanski: Bas-gitara
brezhoneg: Gitar-boud
čeština: Basová kytara
Cymraeg: Gitâr fas
Deutsch: E-Bass
eesti: Basskitarr
Ελληνικά: Μπάσο
English: Bass guitar
español: Bajo eléctrico
Esperanto: Basgitaro
فارسی: گیتار بیس
français: Guitare basse
Gaeilge: Dordghiotár
Gàidhlig: Beus-ghiotàr
galego: Baixo
한국어: 베이스 기타
हिन्दी: बेस गिटार
hrvatski: Bas-gitara
Bahasa Indonesia: Gitar bass
interlingua: Basso
íslenska: Rafbassi
italiano: Basso elettrico
עברית: גיטרה בס
Basa Jawa: Gitar bas
ქართული: ბას-გიტარა
latviešu: Basģitāra
Lëtzebuergesch: E-Bass
lietuvių: Bosinė gitara
Limburgs: Basgitaar
македонски: Бас-гитара
Bahasa Melayu: Gitar bes
မြန်မာဘာသာ: ဘေ့စ်ဂစ်တာ
Nederlands: Basgitaar
Nedersaksies: Basgitaar
oʻzbekcha/ўзбекча: Bas gitara
português: Baixo elétrico
română: Chitară bas
русский: Бас-гитара
sicilianu: Bassu (chitarra)
Simple English: Bass guitar
slovenčina: Basová gitara
slovenščina: Bas kitara
ślůnski: Basgitara
српски / srpski: Бас-гитара
srpskohrvatski / српскохрватски: Bas-gitara
Türkçe: Bas gitar
українська: Бас-гітара
Tiếng Việt: Guitar bass
粵語: 低音結他
中文: 電貝斯