År

Eit år er i utgangspunktet den tida det tar jorda å gå ein runde rundt sola, eit solår. Andre planetar har òg år, som til dømes eit marsår. Ein kan rekna år på ulike vis, som ved å telja årstider eller årlege hendingar, eller rekna ut korleis jorda rører seg i høve til sola og stjernene. Det er vanleg å feira ulike årsmarkeringar, som nyttår når ein reknar med at eit nytt år tek til, og fødselsdagar på årsdagen for ein fødsel. Andre jubileum markerer årsdagen for andre hendingar.

Ulike år

Årstidsår er unøyaktige, men kan vera gode nok i jordbrukssamfunn der ein har stabilt klima. Utrekna år er meir nøyaktige, men dersom ein gjer ein liten feil vil datoane etter kvart ikkje stemma med årstidene.

Eit tropisk år, solår, eller astronomisk år er tida mellom kvart følgjande vårjamdøgn, som er kvar gong aksen på jorda står i same vinkel til solplanet. Eit slikt år har i snitt 365.24218967051 dagar. Ein tropisk månad er månen si omlaupstid i forhold til vårjamdøgntidspunktet.

Eit år i den gregorianske kalenderen har 12 månader og 365 dagar. Eit skotår har 366 dagar. I snitt har det gregorianske året 365,2425 dagar.

Eit stjerneår (eller siderisk år) er tida jorda bruker mellom to «passeringar» i forhold til stjernene. I snitt er stjerneåret 365,256363051 dagar, som vil seie at eit stjerneår er om lag 20 minutt og 24 sekund lengre enn eit tropisk år.

Måneår baserer seg på måneomløp, og strenge måneår med berre tolv månader er derfor noko kortare enn solår. Det muslimske året er basert på eit 12-månaders måneår.

Eit lunisolart år er ein variant av måneåret der ein legg til ein trettande månad i nokre av åra for å sikre at årsrekninga stemmer med solåret. Eksempel på lunisolare år finn vi i dei jødiske og hinduiske kalendrane.

Other Languages
norsk: År
svenska: År
dansk: År
Afrikaans: Jaar
Alemannisch: Jahr
አማርኛ: አመት
Ænglisc: Gēar
Аҧсшәа: Ашықәс
العربية: سنة
aragonés: Anyo
armãneashti: Anu
অসমীয়া: বছৰ
asturianu: Añu
Avañe'ẽ: Ro'y
Aymar aru: Mara
azərbaycanca: İl
تۆرکجه: ایل
বাংলা: বছর
Bân-lâm-gú:
Basa Banyumasan: Taun
башҡортса: Йыл
беларуская: Год
беларуская (тарашкевіца)‎: Год
भोजपुरी: साल
български: Година
Boarisch: Joar
བོད་ཡིག: ལོ་
bosanski: Godina
brezhoneg: Bloaz
буряад: Жэл
català: Any
Чӑвашла: Çулталăк
Cebuano: Tuig
čeština: Rok
Chamoru: Såkkan
chiShona: Gore
Cymraeg: Blwyddyn
davvisámegiella: Jahki
Deutsch: Jahr
dolnoserbski: Lěto
eesti: Aasta
Ελληνικά: Έτος
emiliàn e rumagnòl: An
English: Year
эрзянь: Ие
español: Año
Esperanto: Jaro
estremeñu: Añu
euskara: Urte
فارسی: سال
Fiji Hindi: Saal
føroyskt: Ár
Frysk: Jier
furlan: An
Gaeilge: Bliain
Gaelg: Blein
Gàidhlig: Bliadhna
贛語:
ગુજરાતી: વર્ષ
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐌾𐌴𐍂
客家語/Hak-kâ-ngî: Ngièn
한국어:
Hawaiʻi: Makahiki
հայերեն: Տարի
हिन्दी: वर्ष
hornjoserbsce: Lěto
hrvatski: Godina
Ido: Yaro
Ilokano: Tawen
Bahasa Indonesia: Tahun
interlingua: Anno
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐅᑭᐅᖅ
Iñupiak: Ukiuq
Ирон: Аз
íslenska: Ár
italiano: Anno
עברית: שנה
Basa Jawa: Taun
ಕನ್ನಡ: ವರ್ಷ
къарачай-малкъар: Джыл
ქართული: წელი
kaszëbsczi: Rok
қазақша: Жыл
kernowek: Bledhen
Kinyarwanda: Umwaka
Kiswahili: Mwaka
Kreyòl ayisyen: Lane
kurdî: Sal
Кыргызча: Жыл
кырык мары: И
Ladino: Anyo
лезги: Йис
ລາວ: ປີ
Latina: Annus
latviešu: Gads
Lëtzebuergesch: Joer
lietuvių: Metai
Limburgs: Jaor
Livvinkarjala: Vuozi
la .lojban.: nanca
lumbaart: Ann
magyar: Év
मैथिली: साल
македонски: Година
Malagasy: Taona
മലയാളം: വർഷം
Māori: Tau
मराठी: वर्ष
مصرى: سنه
Bahasa Melayu: Tahun
Baso Minangkabau: Tahun
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Nièng
монгол: Жил
မြန်မာဘာသာ: သက္ကရာဇ်
Nederlands: Jaar
नेपाली: वर्ष
नेपाल भाषा: दँ
日本語:
Napulitano: Anno
нохчийн: Шо
Nordfriisk: Juar
Nouormand: Aun
occitan: Annada
олык марий: Идалык
oʻzbekcha/ўзбекча: Yil
پنجابی: ورہ
پښتو: کال
Patois: Ier
Tok Pisin: Yia
Plattdüütsch: Johr
polski: Rok
português: Ano
română: An
Romani: Bersh
Runa Simi: Wata
русиньскый: Рік
русский: Год
саха тыла: Сыл
संस्कृतम्: वर्षः
sardu: Annu
Scots: Year
Sesotho sa Leboa: Ngwaga
shqip: Viti
sicilianu: Annu
සිංහල: වර්ෂය
Simple English: Year
سنڌي: سال
slovenčina: Rok
slovenščina: Leto
ślůnski: Rok (czas)
Soomaaliga: Sanad
کوردی: ساڵ
Sranantongo: Yari
српски / srpski: Година
srpskohrvatski / српскохрватски: Godina
Basa Sunda: Taun
suomi: Vuosi
Tagalog: Taon
தமிழ்: ஆண்டு
татарча/tatarça: Ел
తెలుగు: సంవత్సరము
ไทย: ปี
тоҷикӣ: Солҳо
Türkçe: Yıl
українська: Рік
اردو: سال
Vahcuengh: Bi
vèneto: An
Tiếng Việt: Năm
Võro: Aastak
walon: Anêye
West-Vlams: Joar
Winaray: Tuig
Wolof: At
吴语:
ייִדיש: יאר
Yorùbá: Ọdún
粵語:
Zeêuws: Jaer
žemaitėška: Metā
中文:
डोटेली: वर्ष
ГӀалгӀай: Шу
Kabɩyɛ: Pɩnaɣ