Xinjiang

شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى
Shinjang Uyghur Aptonom Rayoni
新疆维吾尔自治区
Xīnjiāng Wéiwú'ěr Zìzhìqū
Autonome regio in China Vlag van China
China Xinjiang.svg
Afkorting疆 (pinyin: Jiāng)
Oorsprong naam新 xīn - nieuw
疆 jiāng - grens
"nieuwe grens"
HoofdstadÜrümqi
Coördinaten43°49'31"NB, 87°36'50"OL
Algemeen
Oppervlakte1 660 000 km² (1e)
Inwoners (2002)
(Geklasseerd 24e)
19 050 000
(11,5 inw./km²)
BNP (2003)187 800 M RMB
(Geklasseerd 25e) (BNP/inw. 8 390 RMB)
ISO 3166-2CN-65
Politiek
VoorzitterNur Bekri (努尔·白克力)
Portaal  Portaalicoon  China
Xinjiang
Naamgeving in Volksrepubliek China
(taal-varianten)
Vereenvoudigd新疆维吾尔自治区
Traditioneel新疆維吾爾自治區
Hanyu pinyinXīnjiāng Wéiwú'ěr Zìzhìqū
Oeigoersشىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى/Shinjang Uyghur Aptonom Rayoni
MongoolsШинжян-Уйгарын Өөртөө засах орон
Tibetaansཞིན་ཅང་ཡུ་གུར
StandaardkantoneesSán Kéung Waj M Yie Tzie Chie K'éuj
Arabischمنطقة شينجيانغ الذاتية الحكم
KazachsШинжәң Ұйғыр аутономиялық районы
RussischСиньцзян-Уйгурский автономный район
Andere benamingenSin-tjiang, Hsin1-chiang1
Xinjiang
Naam (taalvarianten)
Vereenvoudigd新疆
Traditioneel新疆
PinyinXīnjiāng
StandaardkantoneesSán Kéung
MinnanyuSin-kiong
MindongSĭng-giŏng
Urumqi panorama.jpg
Gezicht op de hoofdstad Ürümqi in 2006
Kashgar-mezquita-id-kah-d01.jpg
Een Oeigoerse moskee in Kashgar
Kashgar-casco-viejo-d05.jpg
Traditionele Oeigoerse woningen in het oude centrum van Kashgar, die op het punt staan gesloopt te worden
Mt Kongur Lake Karakul Xinjiang China.jpg
Het Karakulmeer met de berg Kongur op de achtergrond
Khotan-fabrica-alfombras-d08.jpg
Een Oeigoerse vrouw in Hotan
Kashgar-apakh-hoja-d04.jpg
Graftombe van Apag Hodja in Kasghar
Karakorum-kirguiz-d01.jpg
Kirgies op de Karakorum 'snelweg'
Turpan-minarete-emir-d01.jpg
De Emir-minaret in Turpan
Kokbayraq flag.svg
Vlag van Oost-Turkestan die gebruikt wordt door naar onafhankelijkheid strevende Oeigoeren. Ook wel Kökbayrak genoemd: "hemelvlag". Het is een variant van de Turkse vlag
Xinjiang nationalities by prefecture 2000.png
Belangrijkste volken in Xinjiang (2000):

 Oeigoeren

 Han-Chinezen

 Kazachen

Xinjiang (Chinees: 新疆; pinyin: Xīnjiānɡ; Oeigoers: شىنجاڭ, Sinjiang; IPA: ɕíntɕjáŋ, vertaling: nieuwe grens), in historische context vaak Sinkiang genoemd, is een autonome regio in het noordwesten van China.

Tijdens de Han-dynastie begon China zijn invloed naar het westen uit te breiden. Het duurde echter tot rond 640 voor de Tang-dynastie het huidige Xinjiang veroverde. In 751 verloor China zijn grip op Centraal-Azië weer, en kwam het gebied onder het Oeigoerse Rijk. In de 13e eeuw werd het deel van het Mongoolse Rijk. Vanaf het midden van de 14e eeuw maken delen van Xinjiang deel uit van het kanaat van Moghulistan. Het noordelijk deel werd beheerst door de Oirat-Mongolen. In het midden van de 18e eeuw heroverde de Qing-dynastie het gebied voor China.

Het gebied werd wisselend door de Chinezen en lokale heersers geregeerd, tot het communistische regime in China in de jaren vijftig een einde maakte aan de autonomie.

De oorspronkelijke bewoners van het gebied zijn de Oeigoeren - een Turks volk, dat cultureel en taalkundig gezien tot Centraal-Azië behoort. Zowel in Perzische als Arabische historische kronieken wordt gesproken over Oost-Turkestan. De regio staat ook bekend als "Chinees Turkestan", een naam die tot de 20e eeuw gebruikt werd om het te onderscheiden van Russisch Turkestan. Tegenwoordig bestaat de bevolking echter uit ongeveer even grote groepen Oeigoeren en Chinese kolonisten die zich sinds de jaren vijftig in het gebied gevestigd hebben. De Chinese regering voert een politiek van sinificatie, waarbij gebruik van het Oeigoers ontmoedigd wordt en zowel de migratie van Chinezen naar het gebied als de assimilatie van Oeigoeren in de Chinese cultuur en economie gestimuleerd worden. De Oeigoerse en Chinese gemeenschappen leven echter op gespannen voet en strikt gescheiden van elkaar.[bron?]

In andere talen
Acèh: Xinjiang
Afrikaans: Xinjiang
አማርኛ: ሢንጅያንግ
aragonés: Xīnjiāng
العربية: سنجان
asturianu: Sinkiang
беларуская (тарашкевіца)‎: Сіньцьзян-Уйгурскі аўтаномны раён
भोजपुरी: जिनजियांग
brezhoneg: Xinjiang
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: Xinjiang Uyghur
català: Xinjiang
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Sĭng-giŏng
čeština: Sin-ťiang
Cymraeg: Xinjiang
dansk: Xinjiang
Deutsch: Xinjiang
dolnoserbski: Ujgurska
Ελληνικά: Σιντσιάνγκ
English: Xinjiang
Esperanto: Ŝjinĝjiango
español: Sinkiang
eesti: Xinjiang
euskara: Xinjiang
suomi: Sinkiang
føroyskt: Xinjiang
français: Xinjiang
Frysk: Sinkiang
Gaeilge: Xinjiang
贛語: 新疆
galego: Xinjiang
Gaelg: Xinjiang
客家語/Hak-kâ-ngî: Sîn-kiông
עברית: שינג'יאנג
हिन्दी: शिंजियांग
hrvatski: Xinjiang
hornjoserbsce: Ujgurska
interlingua: Xinjiang
Bahasa Indonesia: Xinjiang
íslenska: Xinjiang
italiano: Xinjiang
Basa Jawa: Xinjiang
ქართული: სინძიანი
Latina: Xinjiang
Ladino: Sinkiang
lietuvių: Sindziangas
latviešu: Siņdzjana
Malagasy: Xinjiang
മലയാളം: സിൻജിയാങ്
Bahasa Melayu: Xinjiang
norsk nynorsk: Xinjiang
norsk: Xinjiang
Novial: Xinjiang
occitan: Xinjiang
ਪੰਜਾਬੀ: ਸ਼ਿਨਚਿਆਂਙ
polski: Sinciang
پنجابی: شینجیانگ
português: Xinjiang
Runa Simi: Sinkiyan Uyq'ur
română: Xinjiang
саха тыла: Синдьээҥ
sicilianu: Xinjiang
Scots: Xinjiang
davvisámegiella: Nuorta-Turkestan
srpskohrvatski / српскохрватски: Xinjiang
Simple English: Xinjiang
slovenčina: Sin-ťiang
shqip: Sinkiang
српски / srpski: Синкјанг
Basa Sunda: Sinjiang
svenska: Xinjiang
ślůnski: Siynciyan
Tagalog: Xinjiang
اردو: سنکیانگ
oʻzbekcha/ўзбекча: Sinszyan-Uygʻur muxtor rayoni
vèneto: Xinjiang
Tiếng Việt: Tân Cương
Winaray: Xinjiang
хальмг: Шинҗән
粵語: 新疆