Vacht

Dierlijke vacht

De vacht of pels (uit Laatlatijn pellicia, afgeleid van klassiek Latijn pellis (huid, vel)) is de behaarde huid van een zoogdier. Een vacht bestaat uit twee soorten haren. De ondervacht bestaat uit fijne haartjes, waardoor deze een isolerende werking heeft. De dekvacht bestaat uit langere haren die dakpansgewijs over elkaar liggen, waardoor deze waterafstotend is. De vacht vormt een beschermende laag. In het algemeen beschermt de vacht het dier tegen de kou, maar in enkele gevallen ook tegen warmte.

De vacht van dieren verandert per seizoen. 's Winters hebben sommige dieren een dikkere vacht dan in de zomer (wintervacht en zomervacht) en soms een andere kleur. Als dieren verharen, heet dit rui.

Van een aantal dieren wordt de vacht gebruikt voor wol. Als de vacht nog aanwezig is op de tot leer geprepareerde huid, spreekt men van bont.

Structuur

Donsharen en dekharen van een kat
Donsharen en dekharen van een kat

Een vacht bestaat meestal uit twee lagen haar:

  • De ondervacht — De onderste laag in een vacht bestaat uit donsharen, meestal golvend of krullend en erg zacht. Donsharen zijn korter dan de haren van de bovenvacht, en ze zijn dof in plaats van glanzend. De ondervacht houdt lucht vast, vormt zo een isolatielaag tussen de huid en de buitenwereld, en voorkomt dat het lichaam snel afkoelt of opwarmt.
  • De bovenvacht — De bovenste laag bestaat uit langere, meestal ruwere, bijna rechte haarschachten die door de ondervacht steken. Deze haren worden dekharen genoemd. De dekharen bevatten het meeste pigment.
In andere talen
العربية: فرو
asturianu: Pelame
беларуская: Футра
български: Козина
bosanski: Krzno
català: Pelatge
čeština: Srst
dansk: Pels
Deutsch: Pelz
Ελληνικά: Γούνα
English: Fur
Esperanto: Felo
español: Pelaje
eesti: Karvastik
euskara: Ilaje
فارسی: خز
suomi: Turkis
français: Fourrure
Frysk: Pels
Gaeilge: Fionnadh
galego: Pelaxe
עברית: פרווה
हिन्दी: ऊर्णाजिन
hrvatski: Krzno
magyar: Szőrme
հայերեն: Մորթի
Bahasa Indonesia: Rambut hewan
Ido: Furo
íslenska: Loðskinn
日本語: 毛皮
қазақша: Мех
한국어: 모피
коми: Ку
lietuvių: Kailis
latviešu: Kažokāda
македонски: Крзно
Bahasa Melayu: Bulu
မြန်မာဘာသာ: သားမွေး
norsk nynorsk: Pels
norsk: Pels
ਪੰਜਾਬੀ: ਫਰ
português: Pelo
Runa Simi: Millmaqara
română: Blană
armãneashti: Gunâ
русский: Мех
Scots: Fur
srpskohrvatski / српскохрватски: Krzno
Simple English: Fur
Basa Sunda: Bulu
svenska: Pälsverk
Türkçe: Kürk
українська: Хутро
اردو: سمور
Tiếng Việt: Lông thú
中文: 毛皮