Tupolev Tu-22M

Tupolev Tu-22M3 Backfire C
Russian Air Force Tupolev Tu-22M3 Beltyukov.jpg
Algemeen
Rol Bommenwerper
Bemanning 4 (piloot, co-piloot, bommenrichter, operator defensieve systemen)
Varianten Tu-22M0, Tu-22M1, Tu-22M2, Tu-22M2Ye, Tu-22M3, Tu-22MR, Tu-22MP, Tu-22ME
Status
Eerste vlucht 30 Augustus 1969
Aantal gebouwd ongeveer 500 (alle varianten)
Gebruik Sovjet-Unie/ Rusland, Wit-Rusland (uit dienst), Oekraïne (uit dienst), Iran
Afmetingen
Lengte 41,46 m
Hoogte 11,05 m
Spanwijdte 34,28 m
Idem, ingeklapt 23,30 m
Vleugeloppervlak 175,8 - 183,6 m²
Gewicht
Leeggewicht 78.000 kg
Max. gewicht 126.000 kg
Krachtbron
Motor(en) 2× Klimov NK-25 turbofans
Stuwkracht 245 kN
Prestaties
Topsnelheid 2.300
Vliegbereik 7.000 km
Actieradius 2.410 km
Dienstplafond 13.300 m
Bewapening
Boordgeschut 1× GSh-23 kanon in afstand bestuurde staartpod
Bommen 21.000 kg
Raketten Raduga Kh-22 of 1× launcher voor 6 Raduga Kh-15 raketten plus 2 Kh-15 of Kh-27 onder de vleugels
Portaal  Portaalicoon   Luchtvaart

De Tupolev Tu-22 M ( Russisch: Туполев Tу-22 M) ( NAVO-codenaam: Backfire) is een supersonische, strategische bommenwerper met verstelbare vleugels, ontwikkeld door de Sovjet-Unie. Er zijn nog een aantal in dienst bij verschillende leden van het GOS.

Ontwikkeling

De Tu-22 'Blinder' bleek niet succesvol te zijn, in sommige aspecten zelfs inferieur aan de eerdere Tu-16 'Badger'. Vooral het bereik en de opstijgprestaties bleken zwakke punten. Terwijl de 'Blinder' in dienst kwam, begon Tupolev al te werken aan een verbeterde opvolger.

Net als bij de in die tijd lopende projecten voor de MiG-23 'Flogger' en de Soechoj Su-17 'Fitter' leken de voordelen van verstelbare vleugels aantrekkelijk, want het bracht een combinatie van korte start, efficiënt kruisen en goede een goede combinatie van hoge snelheid en dicht bij de grond vliegen. Het resultaat was een nieuw vliegtuig met verstelbare vleugels, de Samolet 145, afgeleid van de Tu-22, met enkele kenmerken van de gestaakte Tu-98 'Backfin'.

Het eerste prototype, Tu-22M0, vloog voor het eerst op 30 augustus 1969. Het toestel werd toen voor het eerst door de NAVO gezien. Een aantal jaar werd er in het Westen gedacht dat het de aanduiding Tu-26 had. Tijdens de SALT-onderhandelingen in de jaren 80 stonden de Sovjets erop dat het de Tu-22M was. Op dat moment dacht het Westen dat de Sovjet-Unie met die aanduiding de suggestie wilde wekken dat het een verbeterde versie van de Tu-22 was, terwijl het een veel moderner en geavanceerder toestel was. Het lijkt er nu op dat Tu-22M inderdaad de juiste aanduiding is, gebruikt door Tupolev om de Sovjet regering ervan te overtuigen dat het een economischer verbetering was van de Tu-22. De poot van het voorste landingsgestel was in feite dezelfde als die van de Tu-22, evenals de afdekking van het bommenruim.

Van de Tu-22M0 pre-productietoestellen zijn er slechts negen gebouwd, gevolgd door negen Tu-22M1-toestellen. Deze stonden bij de NAVO bekend als de Backfire A.

De eerste echte productieversie was de Tu-22M2 Backfire B, met langere vleugels en een volledig herontworpen romp, waardoor er plek kwam voor vier bemanningsleden, twee NK-22-motoren met luchtinlaten zoals de F-4 Phantom II en een nieuw ontworpen onderstel, met het landingsgestel in de vleugels in plaats van grote bakken. Dit type werd meestal bewapend met langeafstandskruisraketten en antischeepsraketten, meestal één of twee AS-4 'Kitchen'-antischeepsraketten. Enkele Tu-22M2's zijn later opgewaardeerd met krachtiger NK-23 motoren en kregen de aanduiding Tu-22M2Ye. Bij de bemanningen stond de Tu-22M2 bekend als Dvoika. Hij was populairder dan de Tu-22, dankzij zijn superieure prestaties en verbeterde cockpit, maar zijn comfort en betrouwbaarheid lieten nog veel te wensen over.

De latere Tu-22M3 (Backfire C), die voor het eerst vloog in 1976 en in dienst kwam in 1983, had nieuwe NK-25-motoren met substantieel meer vermogen, wingvormige luchtinlaten zoals de MiG-25, vleugels die verder naar achter konden draaien, een nieuw vormgegeven neus met een nieuwe Leninets PN-AD- radar en een NK-45-navigatie- en aanvalssysteem, wat het laagvliegen verbeterde. Het had een herziene staartkoepel met een enkel kanon en de mogelijkheid voor een interne roterende lanceerder voor de AS-16 'Kickback'-raket, vergelijkbaar met de Amerikaanse AGM-69 SRAM. Het nieuwe toestel had veel betere prestaties dan de M2. Hij kreeg van de bemanningen de bijnaam Troika (Trio), al lijkt het ook Backfire genoemd te worden in Russische dienst.

Een controversiele eigenschap van de Tu-22M is de mogelijkheid tot bijtanken in de lucht. Zoals hij gebouwd is heeft hij een intrekbare buis in de bovenkant van de neus om bij te tanken. Deze werd verwijderd als gevolg van de SALT-onderhandelingen, hoewel hij eenvoudig opnieuw geïnstalleerd kan worden.

Een klein aantal, waarschijnlijk 12, Tu-22M3's werden omgebouwd tot Tu-22M3(R) of Tu-22MR-standaard, met zijwaartse radar van het type Shompol en andere Elint-apparatuur. Een gespecialiseerde electronic warfare-variant, de Tu-22MP, werd gebouwd in 1986, maar tot nog toe zijn er maar twee of drie prototypes gebouwd. Enkele overgebleven Backfires hebben updates gekregen tot de Tu-22ME-standaard.

In andere talen
беларуская: Тупалеў Ту-22М
беларуская (тарашкевіца)‎: Ту-22М
български: Ту-22М
čeština: Tupolev Tu-22M
Ελληνικά: Tupolev Tu-22M
español: Túpolev Tu-22M
français: Tupolev Tu-22M
hrvatski: Tupoljev Tu-22M
magyar: Tu–22M
Bahasa Indonesia: Tupolev Tu-22M
italiano: Tupolev Tu-22M
polski: Tu-22M
پنجابی: ٹوپولف ٹو-22M
português: Tupolev Tu-22M
română: Tupolev Tu-22M
русский: Ту-22М
Simple English: Tupolev Tu-22M
slovenčina: Tupolev Tu-22M
slovenščina: Tupoljev Tu-22M
српски / srpski: Тупољев Ту-22M
Türkçe: Tupolev Tu-22M
татарча/tatarça: Ту-22М
українська: Ту-22М
Tiếng Việt: Tupolev Tu-22M