Stomme film

Stomme film
Charlie Chaplin in The Kid.
Charlie Chaplin in The Kid.
Alternatieve naamzwijgende film, stille film
Eerste filmLa sortie des usines Lumière (28 december 1895)[1]
Kenmerkende personenCharlie Chaplin, Laurel en Hardy, Buster Keaton, Ferdinand Zecca
GerelateerdExpressionistische film, zwart-wit
(en) Genre-overzicht op IMDb
Categorie met een overzicht van films
Portaal  Portaalicoon  Film

Een stomme , zwijgende of stille film (Vlaanderen) is een film waarin alleen het beeldsignaal voorkomt. Pas in 1927 werd het met de introductie van de geluidsfilm mogelijk om geluid en beeld synchroon af te spelen.

Om het gemis van geluid op te vangen, kwamen in een stomme film teksten voor die de situatie op het scherm verduidelijkten of de gevoerde dialoog weergaven. Ook ondertiteling was nog niet mogelijk, dus de filmbeelden werden afgewisseld met schermvullende bordjes waarop de tekst stond; de tussentitels.

Soms werd gebruikgemaakt van een explicateur, iemand die zei wat er gezegd werd en die begeleidende geluiden maakte. Zo'n explicateur was een artiest op zich. Als in de film bijvoorbeeld iemand een motor aanslingerde, dan draaide de explicateur met een ratel. Viel er iets, dan sloeg de explicateur een klappende stok op tafel, de slapstick, die zijn naam aan dit genre film gaf. Een goede explicateur kende de film precies, zodat hij op tijd de hulpmiddelen bij de hand had om geluiden te maken. Verder werd de film vaak met muziek begeleid door een pianist of een (klein) orkest dat in een orkestbak zat, zo laag dat het publiek hen niet zag, maar zij zelf het scherm wel nog konden zien of gewoon naast het scherm. Van een geheel stomme film is daarom feitelijk nooit echt sprake geweest.

Veel grootheden van de stomme film zagen na de introductie van de geluidsfilm een einde aan hun filmcarrière komen; de acteerstijl van de stomme film was grotendeels ongeschikt voor een geluidsfilm. Acteurs met een lange loopbaan in de stomme films hadden vaak moeite met de omschakeling. Men bleef te veel vasthouden aan de oude, door lichaamstaal en gezichtsuitdrukkingen benadrukte acteerstijl. In andere gevallen compenseerde men juist te veel, wat een 'stijf' resultaat opleverde, of men had moeite met de timing waardoor gesprekken niet vloeiend verliepen. Veel oudgedienden keerden terug naar het theater[bron?], en het was vooral het nieuwe acteertalent dat zich snel thuis voelde in de geluidsfilm.

Geluidsfilms bleken minder makkelijk verkoopbaar aan andere landen door de taalbarrière. Bij de stomme films was het slechts een kwestie van het vervangen van de tussentitels, bij de geluidsfilm was dit problematischer. Soms koos men ervoor om een film tegelijk in twee of meer talen op te nemen, bijvoorbeeld Der blaue Engel (1930) die in het Duits en het Engels werd opgenomen.[2]

In andere talen
العربية: سينما صامتة
asturianu: Cine mudu
azərbaycanca: Səssiz film
беларуская: Нямое кіно
български: Нямо кино
català: Cinema mut
čeština: Němý film
Cymraeg: Ffilm fud
dansk: Stumfilm
Deutsch: Stummfilm
English: Silent film
Esperanto: Muta filmo
español: Cine mudo
eesti: Tummfilm
euskara: Zinema mutu
فارسی: فیلم صامت
français: Cinéma muet
Gaeilge: Balbhscannán
galego: Cine mudo
עברית: ראינוע
hrvatski: Nijemi film
magyar: Némafilm
հայերեն: Համր կինո
Bahasa Indonesia: Film bisu
íslenska: Þögul kvikmynd
italiano: Film muto
한국어: 무성 영화
Ripoarisch: Stommfilm
Lëtzebuergesch: Stommfilm
latviešu: Mēmais kino
македонски: Нем филм
монгол: Дуугүй кино
Bahasa Melayu: Filem senyap
नेपाल भाषा: स:मदु संकिपा
norsk nynorsk: Stumfilm
norsk: Stumfilm
ਪੰਜਾਬੀ: ਮੂਕ ਫ਼ਿਲਮ
polski: Film niemy
português: Filme mudo
română: Film mut
sicilianu: Cinima mutu
srpskohrvatski / српскохрватски: Nijemi film
Simple English: Silent movie
slovenčina: Nemý film
српски / srpski: Неми филм
svenska: Stumfilm
Türkçe: Sessiz film
українська: Німе кіно
Tiếng Việt: Phim câm
中文: 无声电影
粵語: 默片