Stam (biologie)

Verschillende niveaus van het wetenschappelijk classificatiesysteem.LevenDomein (biologie)Rijk (biologie)Stam (biologie)Klasse (biologie)Orde (biologie)Familie (biologie)Geslacht (biologie)Soort

Magnify-clip.png
De hiërarchie van de acht belangrijkste taxonomische rangen. Tussenliggende rangen zijn niet afgebeeld.

In de biologie is een stam (formeel aangeduid met de Latijnse term phylum, in Nederlandse spelling ook wel fylum), een taxonomische rang in een taxonomische hiërarchie, of een taxon in die rang. In de plantkunde werd voorheen de term afdeling (formeel divisio) gebruikt.

In de taxonomie van Linnaeus was er geen sprake van phyla. Linnaeus deelde de dieren in 6 klassen in, de Pisces (vissen), Amphibia (amfibieën en reptielen), Aves (vogels), Mammalia (zoogdieren), Insecta (insecten) en de Vermes (restgroep met "wormen" en andere dieren). De vier eerstgenoemde klassen worden samen met nog enkele groepen nu ondergebracht in de stam Chordata, de insecten vormen een onderdeel van de geleedpotigen en de Vermes zijn opgesplitst in een groot aantal stammen. In totaal worden er bij dieren zo'n 35 stammen onderscheiden, die echter ook weer op diverse hogere niveaus worden gegroepeerd. Het precieze aantal stammen hangt van de auteur af.

Bacteriestam

1rightarrow blue.svg Zie Stam (micro-organisme) en reincultuur (microbiologie) voor de hoofdartikelen over dit onderwerp.

Bij de bacteriën worden meerdere stammen onderscheiden. De term 'stam' wordt hier vermeden, want 'stam' heeft hier nog een andere, niet-taxonomische betekenis, die hiërarchisch gezien nog lager dan een soort ligt. Zo wordt de term 'stam' gebruikt om een isolaat aan te duiden die onderscheiden kan worden van andere isolaten op basis van morfologische of genetische eigenschappen. Een isolaat is een cultuur van bacteriën die zuiver is, in betekenis dat alle bacteriën in die cultuur afstammen van één enkele bacteriële kolonie, één bacteriële kolonie is een klein rond vlekje op een voedingsbodem ontstaan uit één enkele bacterie, een dergelijke cultuur wordt dan ook een reincultuur genoemd.

In andere talen
Afrikaans: Filum
العربية: شعبة (تصنيف)
asturianu: Filu
башҡортса: Тип (биология)
беларуская: Тып (біялогія)
беларуская (тарашкевіца)‎: Тып (біялёгія)
български: Тип (таксономия)
brezhoneg: Skourrad
català: Fílum
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Muòng (sĕng-ŭk-hŏk)
čeština: Kmen (biologie)
Cymraeg: Ffylwm
Ελληνικά: Συνομοταξία
English: Phylum
Esperanto: Filumo
español: Filo
eesti: Hõimkond
euskara: Filum
suomi: Pääjakso
Gaeilge: Fíleam
galego: Filo
Avañe'ẽ: Pehẽ'a
Gaelg: Phylum
Kreyòl ayisyen: Filòm
Bahasa Indonesia: Filum
Ilokano: Pilo
italiano: Phylum
日本語: 門 (分類学)
Basa Jawa: Filum
한국어: 문 (생물학)
Lëtzebuergesch: Stamm (Biologie)
ລາວ: ຟີລຳ
lietuvių: Tipas
മലയാളം: ഫൈലം
Bahasa Melayu: Filum
Malti: Phylum
Napulitano: Phylum
norsk nynorsk: Biologisk rekkje
Kapampangan: Phylum (biolohia)
português: Filo
Runa Simi: Rikch'aq putu
română: Încrengătură
русиньскый: Тіп (біолоґія)
Scots: Phylum
srpskohrvatski / српскохрватски: Koljeno (taksonomija)
Simple English: Phylum
slovenčina: Kmeň (taxonómia)
slovenščina: Deblo (taksonomija)
српски / srpski: Раздео
svenska: Fylum
ไทย: ไฟลัม
Tagalog: Lapi
Türkçe: Şube
татарча/tatarça: Тип (биология)
اردو: قسمہ
oʻzbekcha/ўзбекча: Tip (hayvonlar sistematikasi)
vèneto: Phylum
Tiếng Việt: Ngành (sinh học)
West-Vlams: Stamme (biologie)
Winaray: Phylum
中文: 门 (生物)
Bân-lâm-gú: Mn̂g (hun-lūi-ha̍k)