Sociaal contract

John Lockes geschriften over het Sociaal Contract waren in het bijzonder bij de Amerikaanse Founding Fathers heel invloedrijk

Het sociaal contract is de filosofie dat de legitimiteit van het gezag van de staat over het individu voortkomt uit een contract dat tussen beiden is afgesloten. Veelal is dit impliciet en wordt dit hypothetische contract in het verleden geplaatst.

De belangrijkste contractdenkers zijn Thomas Hobbes, John Locke en Jean-Jacques Rousseau. Zij probeerden onze huidige maatschappelijke samenleving te verklaren vanuit het idee dat mensen ooit zonder regels en in onbeperkte vrijheid in een soort natuurtoestand leefden, maar om uiteenlopende redenen, maar altijd uit eigenbelang, een contract met elkaar hebben gesloten. De contractfilosofen hebben verschillende ideeën over de inhoud van dit contract, maar ze hebben gemeen dat de mensen in het sociaal contract bepaalde vrijheden opgaven, waaronder het recht om voor eigen rechter te spelen. Individuele vrijheidsrechten werden deels overgedragen aan de gemeenschap, wat leidt tot democratie, of aan een soeverein.

Het contractdenken ontstond naar aanleiding van de bloedige godsdiensttwisten in het Europa van de 16e en 17e eeuw. Het wegvallen van de almacht van Rome zorgde ervoor dat verschillende denkers een antwoord gingen zoeken op de vraag hoe ervoor te zorgen dat een vorst voldoende macht had – en de legitimiteit om die macht te behouden – om de vrede langdurig te handhaven.

Er bestaan verschillende filosofieën omtrent het sociaal contract, maar desalniettemin is er een rode draad doorheen de vele ideëen. Het sociaal contract bestaat in grote lijnen uit twee onderdelen: de pactum unionis en de pactum subjectionis. Bij het eerste wordt er een horizontaal sociaal contract gesloten tussen burgers, waarbij men elkaars vrijheid erkent alsook de begrenzing ervan. Bij het tweede onderwerpen de burgers zich aan het absolute staatsgezag en staan ze tezelfdertijd hun vrijheid of een gedeelte daarvan af.[1][2]

In andere talen
العربية: عقد اجتماعي
asturianu: Contratu social
Esperanto: Socia kontrakto
español: Contrato social
Bahasa Indonesia: Kontrak sosial
日本語: 社会契約
한국어: 사회 계약
Bahasa Melayu: Kontrak sosial
português: Contrato social
română: Contract social
srpskohrvatski / српскохрватски: Društveni ugovor
Simple English: Social contract
српски / srpski: Друштвени уговор
Tiếng Việt: Khế ước xã hội
中文: 社會契約