Schietstoel

De piloot van deze F-16 gebruikt de schietstoel. De piloot van het demonstratieteam de 'Thunderbirds' kwam na een manoeuvre te laag bij de grond, waardoor zijn enige overlevingskans was om per schietstoel het toestel te verlaten

Een schietstoel is een systeem dat doorgaans in militaire vliegtuigen wordt toegepast om de piloot of andere bemanningsleden te redden als het toestel onbestuurbaar is geworden. De stoel van de piloot wordt door middel van een kleine raket uit het vliegtuig geschoten (vandaar de naam), waarna zich een parachute ontplooit en de piloot veilig aan de grond kan komen. In het verleden zijn schietstoelen ook gebruikt in bemande ruimtevaartuigen zoals de Russische Vostok capsules en Amerikaanse Gemini-capsules. Ook zijn er helikopters met een schietstoel. De Russische Kamov Ka-50 was de eerste die hiermee uitgerust was.

Geschiedenis

In het begin van de luchtvaart stapten de piloten gewoon op de vleugel van hun toestel, of ze draaiden het toestel ondersteboven, maakten hun gordel los en lieten zich in het zwerk vallen. Maar met het toenemen van de snelheid van de machines was dit niet meer mogelijk, doordat de piloot dikwijls werd getroffen door de staart van het toestel. Daarom werd gezocht naar een meer doeltreffende methode. De eerste schietstoel werd tijdens de Tweede Wereldoorlog in Duitsland ontwikkeld, en werkte met perslucht. Het prototype van de Heinkel He 280 straaljager werd er als eerste mee uitgerust. Toen het toestel op 13 januari 1942 onbestuurbaar raakte, wist testpiloot Helmut Schenk zich met succes te redden. Het eerste toestel in actieve dienst dat met een schietstoel was uitgerust, was de Heinkel He 219 nachtjager. Eind 1944 namen de Duitsers een nieuw type schietstoel in gebruik. Hierbij was de perslucht vervangen door een explosieve lading. Dit type werd toegepast in de Heinkel He 162 Volksjager.

Na de oorlog werden schietstoelen veelal ontwikkeld door het Britse bedrijf Martin-Baker. Al snel voldeden ook explosieve ladingen niet meer, en werd overgeschakeld op raketten. In 1958 werd de eerste raketschietstoel toegepast in de F-102 Delta Dagger.

Schietstoel
In andere talen
العربية: مقعد قذفي
Deutsch: Schleudersitz
English: Ejection seat
עברית: מושב מפלט
Bahasa Indonesia: Kursi lontar
日本語: 射出座席
Bahasa Melayu: Kerusi lenting
português: Assento ejetor
slovenščina: Katapultni sedež
српски / srpski: Избациво седиште
svenska: Katapultstol
українська: Крісло-катапульта
Tiếng Việt: Ghế phóng
中文: 彈射椅