Piano (instrument)

Piano
Buffetpiano
Buffetpiano
Classificatie
Bereik
Bereik
Gerelateerde instrumenten
fortepiano, vleugel, klavichord, digitale piano, luthéal, pianola
Meer artikelen
pianosonate, pianoconcert, pianotrio, pianokwintet, quatre-mains, echappement, pedaal
Portaal  Portaalicoon   Muziek
Moderne Steinway vleugelpiano
Broadwood vleugelpiano (ca. 1840)

De piano is een slag-, toets- en snaarinstrument uit de citerfamilie dat bespeeld wordt met een enkel klavier en 2 of 3 pedalen. De piano heeft grote witte toetsen en kleine zwarte toetsen. Bij de voorlopers van de piano ( klavecimbel) waren deze kleuren omgekeerd. De moderne piano is geëvolueerd uit de fortepiano, het instrument waarop bijvoorbeeld Mozart al zijn pianomuziek heeft gecomponeerd.

Pianoforte betekent in het Italiaans letterlijk zacht (en) sterk. Doordat de kracht [1] waarmee een hamer van het speelmechaniek de snaren bespeelt, afhangt van de wijze van bespelen van een toets, [2] kan elke toon afzonderlijk zowel luid als zacht (en de nuances daartussen) gespeeld worden. Dit ontbrak bij de voorlopers van de piano, waaronder bijvoorbeeld het klavecimbel. Later werd de naam verder ingekort tot piano; tegenwoordig heeft de term pianoforte de betekenis gekregen van "authentiek instrument" van de barok- en klassieke periode. Soms ziet men ook wel de term fortepiano, wanneer men de voorloper van de moderne piano bedoelt.
In het Italiaans is de gewone term nog steeds pianoforte, de vleugelpiano heet pianoforte a coda, letterlijk piano met staart. Het Russisch spreekt omgekeerd van fortepiano als algemene naam voor de moderne piano (pjanino) of vleugel (royal’).

Buffetpiano en vleugel

Er bestaan twee vormen:

  • In een huiskamerpiano (ook buffetpiano of pianino genoemd) zijn de snaren aangebracht in een verticaal vlak. Dit instrument wordt meestal tegen de muur geplaatst. Er is vrij weinig ruimte voor nodig. Deze piano klinkt minder sterk dan de vleugelpiano.
  • In een vleugel of vleugelpiano zijn de snaren aangebracht in een horizontaal vlak. Doorgaans wordt de vleugel bij concerten ingezet wegens betere geluidsprojectie, een groter volume en vooral qua speeltechniek een fijnere beheersing van het doseren van de klanksterkte.

Soms wordt gezegd dat alleen het eerstgenoemde instrument "piano" mag worden genoemd. Men spreekt dan wel van "een piano of vleugel". In het algemeen heten echter beide instrumenten "piano". Men spreekt over een pianoconcert en over een pianist, ook als er op een vleugel wordt gespeeld.

Mechanisch verschillen vleugel en buffetpiano hierin, dat de hamers bij een vleugel van onderaf tegen de snaren slaan en in een piano van opzij.

In andere talen
Afrikaans: Klavier
Alemannisch: Klavier
አማርኛ: ፒያኖ
aragonés: Piano
العربية: بيانو
asturianu: Pianu
azərbaycanca: Piano
башҡортса: Фортепиано
žemaitėška: Pianėns
беларуская: Фартэпіяна
беларуская (тарашкевіца)‎: Фартэпіяна
български: Пиано
বাংলা: পিয়ানো
བོད་ཡིག: རྣོ་སྦྲེང་།
brezhoneg: Piano
bosanski: Klavir
català: Piano
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Gáung-kìng
Cebuano: Pyano
کوردی: پیانۆ
čeština: Klavír
Cymraeg: Piano
dansk: Klaver
Deutsch: Klavier
Zazaki: Piyano
Ελληνικά: Πιάνο
English: Piano
Esperanto: Piano
español: Piano
eesti: Klaver
euskara: Piano
فارسی: پیانو
suomi: Piano
Võro: Klavvõr
français: Piano
Frysk: Piano
Gaeilge: Pianó
galego: Piano
Avañe'ẽ: Kuãytasã
ગુજરાતી: પિયાનો
客家語/Hak-kâ-ngî: Kông-khìm
עברית: פסנתר
हिन्दी: पियानो
Fiji Hindi: Piano
hrvatski: Glasovir
magyar: Zongora
Հայերեն: Դաշնամուր
interlingua: Piano
Bahasa Indonesia: Piano
Ilokano: Piano
Ido: Piano
íslenska: Píanó
italiano: Pianoforte
日本語: ピアノ
la .lojban.: pipno
Basa Jawa: Piano
ქართული: ფორტეპიანო
Kabɩyɛ: Piyaanoo
қазақша: Фортепиано
ಕನ್ನಡ: ಪಿಯಾನೋ
한국어: 피아노
коми: Зонгорö
Кыргызча: Клавир
Latina: Clavile
Lëtzebuergesch: Piano
lumbaart: Piano
lietuvių: Fortepijonas
latviešu: Klavieres
македонски: Пијано
മലയാളം: പിയാനോ
मराठी: पियानो
Bahasa Melayu: Piano
မြန်မာဘာသာ: စန္ဒရား
Nāhuatl: Pianotli
Nedersaksies: Piano
नेपाल भाषा: पियानो
norsk nynorsk: Piano
norsk: Piano
occitan: Piano
ਪੰਜਾਬੀ: ਪਿਆਨੋ
polski: Fortepian
Piemontèis: Piano
پنجابی: پیانو
português: Piano
Runa Simi: Yatana qallwa
română: Pian
armãneashti: Phianu
русский: Фортепиано
русиньскый: Клавір
sicilianu: Chianuforti
Scots: Pianae
srpskohrvatski / српскохрватски: Klavir
Simple English: Piano
slovenčina: Klavír
slovenščina: Klavir
Soomaaliga: Biyaano
shqip: Pianoja
српски / srpski: Клавир
Seeltersk: Klavier
Basa Sunda: Piano
svenska: Piano
Kiswahili: Piano
తెలుగు: పియానో
Tagalog: Piyano
Tok Pisin: Piano
Türkçe: Piyano
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: پىئانىنو
українська: Фортепіано
اردو: پیانو
oʻzbekcha/ўзбекча: Fortepiano
vèneto: Pianoforte
Tiếng Việt: Dương cầm
West-Vlams: Piano
Winaray: Piano
ייִדיש: פיאנע
中文: 钢琴
Bân-lâm-gú: Kǹg-khîm
粵語: 鋼琴
isiZulu: Ipiyano