Paraná (rivier)

Paraná (rivier)
Riodelaplatabasinmap.png
Lengte2570 km
Debiet- gemiddeld 17.290 m³/s
- maximaal 65.000 m³/s
- minimaal 2.450 m³/s
BronRio Grande, Brazilië
MondingRío de la Plata
Stroomt doorBrazilië- Paraguay - Argentinië
Zonsopkomst over de rivier de Parana
Zonsopkomst over de rivier de Parana
Portaal  Portaalicoon  Geografie

De Paraná (Spaans: Río Paraná; Portugees: Rio Paraná) is een Centraal-Zuid-Amerikaanse rivier die over een afstand van 2.570 kilometer door Brazilië, Paraguay en Argentinië stroomt. De Paranárivier is een van de belangrijkste rivieren in Zuid-Amerika, en is onderdeel van het omvangrijke Plata bekken, dat zich grotendeels over de zuidelijke helft van het continent verspreidt. De belangrijkste waterleveranciers van de Paraná zijn onder andere de Paraguay, de Uruguay, en diverse rivieren die afkomstig zijn uit grote moerassige streken zoals de Pantanal en het Iberámoeras. Het is de op twee na grootste rivier in Zuid-Amerika, alleen de Orinoco en de Amazone zijn groter. De gemiddelde waterafvoer in de rivier bedraagt zo'n 16.000 kubieke meter per seconde. Naast water neemt de Paraná ook veel sediment mee. Hierdoor ontstaan er diverse zandbanken en eilanden. De naam is afgeleid uit het Tupis en betekent "als de zee" of "zo groot als de zee".

Ligging

De rivier begint bij de samenvloeiing van de rivieren Paranaíba en Rio Grande in het zuiden van Brazilië. Aanvankelijk loopt ze zo'n 620 kilometer naar het zuidoosten en passeert de Paraguayaanse stad Salto del Guairá. Hier lagen ooit de Sete Quedas-watervallen, waarvan gezegd werd dat ze net zo mooi en groot waren als de huidige watervallen van de Iguaçu in het zuiden. Door de bouw van de Itaipudam, die in 1971 begon, kwam er door het ontstaan van een stuwmeer een einde aan het bestaan van deze watervallen.

De volgende 200 kilometer stroomt de Paraná zuidwaarts en vormt de natuurlijke grens tussen Paraguay en Brazilië. De rivier wordt hierbij ingedamd door de Itaipudam, momenteel de op één na grootste waterkrachtcentrale ter wereld. Hierdoor is er een groot stuwmeer ontstaan ten noorden van de dam. De dam kan bezocht worden; er zijn betaalde rondleidingen.

Na de samenvloeiing met de rivier de Iguaçu vormt de Paraná de grens tussen Argentinië en Paraguay. De rivier stroomt 468 kilometer zuidwaarts tot ze een geleidelijke bocht westwaarts maakt. Hier ligt de tweede en kleinere waterkrachtcentrale, de Yacyretádam, een samenwerkingsverband tussen Paraguay en Argentinië.

Nadat de rivier de Paraguay in de Paraná uitmondt, vervolgt deze haar weg 820 km zuidwaarts en passeert de stad Rosario. Uiteindelijk vloeit ze samen met de Uruguay, om vanaf dit punt samen het estuarium Río de la Plata te vormen.

In andere talen
Afrikaans: Río Paraná
العربية: نهر بارانا
asturianu: Ríu Paraná
azərbaycanca: Parana çayı
تۆرکجه: پارانا چایی
башҡортса: Парана
беларуская: Парана (рака)
беларуская (тарашкевіца)‎: Парана (рака)
български: Парана
भोजपुरी: पराना नदी
brezhoneg: Paraná (stêr)
català: Riu Paraná
čeština: Paraná (řeka)
Cymraeg: Afon Paraná
dansk: Paraná
Deutsch: Río Paraná
English: Paraná River
Esperanto: Parano
español: Río Paraná
euskara: Paraná
français: Rio Paraná
galego: Río Paraná
Avañe'ẽ: Ysyry Parana
עברית: פרנה (נהר)
हिन्दी: पराना नदी
հայերեն: Պարանա (գետ)
Bahasa Indonesia: Sungai Paraná
italiano: Paraná (fiume)
日本語: パラナ川
қазақша: Парана
한국어: 파라나강
lumbaart: Paranà (fiüm)
lietuvių: Parana
latviešu: Parana (upe)
македонски: Парана (река)
Bahasa Melayu: Sungai Paraná
norsk nynorsk: Elva Paraná
norsk: Paraná
português: Rio Paraná
русский: Парана
srpskohrvatski / српскохрватски: Paraná (rijeka)
Simple English: Paraná River
slovenčina: Paraná (rieka)
slovenščina: Parana
српски / srpski: Парана (река)
svenska: Paranáfloden
Kiswahili: Parana (mto)
தமிழ்: பரனா ஆறு
తెలుగు: పరనా నది
Türkçe: Paraná Nehri
українська: Парана (річка)
oʻzbekcha/ўзбекча: Parana
Tiếng Việt: Sông Paraná
Winaray: Salog Paraná
中文: 巴拉那河
Bân-lâm-gú: Paraná Hô
粵語: 巴拉那河