Newgrange

Newgrange
Onderdeel van de werelderfgoedinschrijving:
Brú na Bóinne - Archeologisch ensemble van de Bend of the Boyne
Newgrange ireland 750px.jpg
Land Vlag van Ierland  Ierland
Coördinaten 53° 42′ NB, 6° 29′ WL
UNESCO-regio Europa en Noord-Amerika
Criteria i, iii, iv
Inschrijvingsverloop
UNESCO-volgnr. 659
Inschrijving 1993 ( 17e sessie)
Kaart
Newgrange
Newgrange
UNESCO-werelderfgoedlijst

Newgrange ( Iers: Dún Fhearghusa) is de bekendste prehistorische vindplaats van heel Ierland. Het is één van de graftombes (een ganggraf) van het Brú na Bóinne-complex in het landsdeel County Meath, zo'n 50 kilometer ten noorden van de stad Dublin, en werd in 1993 geplaatst op de lijst van cultureel erfgoed van de UNESCO. Volgens de resultaten van koolstofdateringen werd het bouwwerk zo'n 3200 v.Chr. gebouwd, wat het circa 600 jaar ouder maakt dan de piramides van Gizeh in Egypte, en zo'n 900 jaar ouder dan Stonehenge in Engeland. Het monument is een ganggraf.

Geschiedenis

Vooraanzicht van de grafheuvel

De heuvel waarop de graftombe gelegen is, was volgens archeologen eeuwenlang een plaats van religieus en strategisch belang. Niet alleen bevinden zich op de heuvel her en der tekenen van offerlocaties, maar ook is vanaf de heuvel de wijde omtrek goed te zien. De aanwezigheid van de grafkelder is niet altijd bekend geweest. Eeuwenlang lag de grafkelder verborgen onder zand en stenen, totdat Charles Campbell, een koopman uit Dublin, in 1699 het terrein verwierf om bouwstenen voor de aanleg van wegen te winnen. Zijn arbeiders ontdekten eigenaardige inkepingen op een steen en vonden een ingang onder de stenen. Ze beschreven dit als een grot. Toevallig was de conservator van het Ashmolean Museum in Oxford in de buurt. Hij tekende een eerste plattegrond. In 1773 verscheen een eerste deskundige beschrijving in het Britse tijdschrift "Archaeologia".

Veel bescherming voor de ontdekking was er echter niet. Mensen konden in en uit om de tombe van binnen te bekijken, en wie nu de tombe bezoekt, ziet dan ook veel "graffiti" van vroegere bezoekers die meer dan 100 jaar geleden hun naam al dan niet met een jaartal in de rotswand kerfden.

In de 20e eeuw werd besloten dat Newgrange in zijn oude glorie hersteld moest worden. Onder supervisie van professor Brian O'Kelly, van het archeologisch departement van de Universiteit van Cork werd het monument tussen 1962 en 1975 dan ook gerestaureerd, en probeerde men het weer het aangezicht te geven dat het gehad zou kunnen hebben toen het gebouwd werd. De binnenkant van de tombe is daarbij intact gelaten, terwijl de buitenkant grondig is aangepast. De heuvel is met hoogveen bedekt, en de voorkant is opgetrokken in de vorm van een wand met witte stenen. Hoewel middels onderzoek geprobeerd is om dit zo authentiek mogelijk te doen met de materialen die op de heuvel lagen en vermoedelijk van de tombe afkomstig waren, is het niet zeker of de tombe er ook daadwerkelijk zo heeft uitgezien.

In andere talen
العربية: نيوغرانغ
беларуская (тарашкевіца)‎: Шы-ан Вру
català: Newgrange
Cebuano: Newgrange
čeština: Newgrange
Cymraeg: Newgrange
dansk: Newgrange
Deutsch: Newgrange
English: Newgrange
Esperanto: Newgrange
español: Newgrange
euskara: Newgrange
فارسی: نیوگرنج
français: Newgrange
Gaeilge: Sí an Bhrú
galego: Newgrange
한국어: 뉴그레인지
lietuvių: Niugrendžas
norsk: Newgrange
polski: Newgrange
português: Newgrange
русский: Ньюгрейндж
srpskohrvatski / српскохрватски: Newgrange
Simple English: Newgrange
slovenčina: Newgrange
slovenščina: Newgrange
српски / srpski: Њугрејнџ (Ирска)
svenska: Newgrange
Türkçe: Newgrange
українська: Ньюгрейндж
Tiếng Việt: Newgrange
Winaray: Newgrange