Neoclassicisme

Zie het artikel Voor het gelijknamige begrip uit de muziek, zie Neoclassicisme (muziek).
Fantasievoorstelling van de Via Appia; ets van Giovanni Battista Piranesi, 1756
Jacques-Louis David, Eed der Horatii, 1784

Het neoclassicisme was aan het eind van de 18e en het begin van de 19e eeuw een stroming in de kunst, waarin opnieuw de vermeende puurheid van de klassieken werd nagestreefd. Men richtte zich daarbij met name op de (bouw)kunst van de oude Grieken en Romeinen. Beroemde neoclassicistische kunstenaars zijn de Franse schilders Jacques Louis David en Jean Auguste Dominique Ingres, en de in Rome werkzame beeldhouwers Antonio Canova en Bertel Thorvaldsen.

Ontwikkeling classicisme en neoclassicisme

De belangstelling voor de klassieke beschaving werd in de achttiende eeuw sterk aangewakkerd door enkele belangrijke archeologische opgravingen, onder andere de vondst van Pompeï (1748) en die van de steen van Rosetta (1799). Het werk van tekenaars die Napoleon Bonaparte met zich mee had genomen op zijn veldtocht naar Egypte sprak zeer tot de verbeelding van tijdgenoten. Een sleutelrol vervulden ook de geschriften van de archeoloog Johann Joachim Winckelmann. Een belangrijk centrum van waaruit het neoclassicisme zich verspreidde over Europa en Noord-Amerika was Rome.

Waar de grens tussen classicisme en neoclassicisme ligt, is niet altijd even duidelijk. In verschillende landen bestaan verschillende tradities rondom deze naamgeving. De term classicisme wordt veelal gebruikt voor zeventiende-eeuwse Franse kunstenaars als Nicolas Poussin en Claude Lorrain (in de Nederlanden onder andere Gerard de Lairesse). Zij lieten zich door de antieke kunst van de Grieken en Romeinen inspireren, zonder die te willen imiteren.

In de betiteling classicisme of neoclassicisme kan soms een waardeoordeel doorklinken: kunststijlen die de traditie van de klassieke Griekse en Romeinse kunst en de renaissance op 'respectabele' wijze voortzetten, worden in die visie classicistisch genoemd, terwijl hun meer eclectische varianten als neoclassicistisch worden gezien.

In andere talen
Alemannisch: Klassizismus
asturianu: Neoclasicismu
azərbaycanca: Neoklassisizm
беларуская: Неакласіцызм
беларуская (тарашкевіца)‎: Нэаклясыцызм
български: Неокласицизъм
bosanski: Neoklasicizam
čeština: Neoklasicismus
Deutsch: Klassizismus
English: Neoclassicism
Esperanto: Novklasikismo
español: Neoclasicismo
euskara: Neoklasizismo
français: Néo-classicisme
hrvatski: Neoklasicizam
Bahasa Indonesia: Neoklasikisme
italiano: Neoclassicismo
日本語: 新古典主義
한국어: 신고전주의
Kurdî: Neoklasîzm
Кыргызча: Неоклассицизм
Limburgs: Neoclassicisme
lumbaart: Neoclassicism
lietuvių: Neoklasika
latviešu: Neoklasicisms
norsk nynorsk: Nyklassisismen
polski: Neoklasycyzm
português: Neoclassicismo
română: Neoclasicism
sicilianu: Neuclassicismu
srpskohrvatski / српскохрватски: Neoklasicizam
Simple English: Neoclassicism
slovenčina: Neoklasicizmus
slovenščina: Neoklasicizem
српски / srpski: Неокласицизам
svenska: Nyklassicism
Türkçe: Neoklasisizm
українська: Неокласицизм
oʻzbekcha/ўзбекча: Neoklassitsizm
Tiếng Việt: Tân cổ điển
West-Vlams: Neoclassicisme