Maria II van Engeland

Maria II
1662-1694
1662 Mary II.jpg
Koningin van Engeland
Periode 1689- 1694 (met haar echtgenoot de Nederlandse prins, de latere koning Willem III)
Voorganger Jacobus II
Opvolger Willem III
Vader Jacobus II van Engeland
Moeder Anna Hyde
Dynastie Stuart
Coat of Arms of England (1689-1694).svg Coat of Arms of Scotland (1689-1694).svg
Gedeelde wapens van Willem en Maria als koning en koningin van Engeland en Schotland

Maria II, Engels: Mary ( Londen, 30 april 1662 – aldaar, 28 december 1694) regeerde als koningin over Engeland en Ierland vanaf 13 februari 1689 en als koningin van Schotland (als Mary II of Scotland) vanaf 11 april 1689 tot aan haar dood.

Maria, overtuigd protestants besteeg de tronen van de Britse landen dankzij de Glorious Revolution, waarin haar Rooms-katholieke vader, Jacobus II, werd afgezet. Maria regeerde samen met haar man en neef, Willem III, die alleen verder regeerde toen zij stierf in 1694. Meestal wordt op die periode teruggekeken als de regering van Willem en Maria. Maria regeerde weinig en was niet erg in politiek geïnteresseerd, ze liet de regering dan ook vaak over aan haar man. Op de momenten wanneer Willem meeging op militaire campagnes nam Maria de regering op zich.

Jonge jaren

Maria, geboren in het St. James's Palace te Londen op 30 april 1662, was de oudste dochter van Jacobus, hertog van York (de latere Jacobus II van Engeland) en van diens eerste vrouw, Anna Hyde. Maria’s oom was koning Karel II; haar grootvader aan moederskant was Sir Edward Hyde, eerste graaf van Clarendon, die een lange periode de adviseur was van Karel II. Haar moeder baarde acht kinderen, maar alleen Maria en haar jongere zuster Anna overleefden hun jeugd.

De hertog van York (Engels: The Duke of York) bekeerde zich tot de Rooms-Katholieke Kerk in 1668 of 1669, maar Maria en Anna kregen een protestantse opvoeding. Dat was het werk van hun moeder, hun grootvader Hyde en van het parlement van cavaliers, dat hierop scherp toezag.

Maria’s moeder stierf op 31 maart 1671; haar vader trouwde opnieuw in 1673, met de katholieke Maria van Modena, ook bekend als Maria d'Este.

Op de leeftijd van vijftien jaar werd Maria de verloofde van de protestantse Nederlandse stadhouder Willem, prins van Oranje. Willem was de zoon van Maria’s tante, Maria Henriëtte Stuart (een zus van haar vader Jacobus II) en van prins Willem II van Oranje-Nassau. Eerst wilde Karel II dat Maria zou trouwen met de Franse dauphin Lodewijk, maar later, onder druk van het Parlement en het verdrag met het katholieke Frankrijk, was een huwelijk met Frankrijk politiek niet langer favoriet, en ging Karel akkoord met het huwelijk. Onder druk gezet door het parlement, ging ook de hertog van York overstag. Op die manier dacht Jacobus dat zijn populariteit onder de protestanten zou groeien. Maria en Willem trouwden in Londen op 4 november 1677.

Maria vertrok naar de Noordelijke Nederlanden, waar ze leefde als de gemalin van Willem. Ook al was Maria toegewijd aan haar man, toch was het huwelijk af en toe ongelukkig: drie zwangerschappen liepen uit op miskramen en een doodgeboren kind en haar kinderloosheid werd een litteken op Maria’s leven. Haar levendige en knappe karakter maakte haar erg populair bij de Nederlanders, maar haar man was vaak onvriendelijk tegen haar, verwaarloosde het huwelijk en had lange tijd een (platonische) relatie met Elizabeth Villiers, een van de hofdames van Maria. Nadat ze meer tijd voor elkaar kregen, begon ook Willem een intense liefde voor Maria te koesteren en werd hij wat meer ontspannen in het bijzijn van zijn vrouw.

In andere talen
български: Мария II Стюарт
brezhoneg: Mari II Bro-Saoz
eesti: Mary II
Bahasa Indonesia: Mary II dari Inggris
ქართული: მერი II
Lëtzebuergesch: Mary II. vun England
македонски: Марија II
Bahasa Melayu: Mary II dari England
norsk nynorsk: Maria II av England
संस्कृतम्: मेरी २
srpskohrvatski / српскохрватски: Mary II od Engleske
Simple English: Mary II of England
српски / srpski: Мери II од Енглеске
Türkçe: II. Mary
Tiếng Việt: Mary II của Anh
粵語: 瑪麗二世