Katapult

Onager, een Romeinse steenwerpende katapult
Boeing ScanEagle op railkatapult; een moderne toepassing van de katapult

De katapult is een artilleriewapen uit de Oudheid dat gebruikmaakt van mechanische energie om projectielen weg te schieten. De katapult werd in de 5e eeuw v.Chr. uitgevonden in het oude Griekenland of Magna Graecia.

Er bestaan verschillende soorten katapulten, die in twee hoofdgroepen te verdelen zijn: het eenarmige krombaangeschut slingert het projectiel in een hoge boogbaan en het tweearmige vlakbaangeschut schiet de projectielen in een relatief vlakke baan weg. De eerste katapulten waren op de handboog gebaseerde spanboogkatapulten. Deze werden in de 4e eeuw v.Chr. opgevolgd door de krachtigere torsiekatapulten en slingerarmkatapulten.

Katapulten schieten meestal speren, pijlen, stenen of metalen kogels af, maar soms werden ook vuurpotten als projectiel gebruikt; deze bestonden uit gloeiende kolen, salpeter, zwavel en andere brandbare bestanddelen. Vanaf de vroege middeleeuwen werd ook Grieks vuur gebruikt. Soms werden ook kadavers (om ziekten over te brengen) of krijgsgevangenen (ter demoralisatie) naar de vijand geslingerd.

Katapulten werden vanaf de 12e eeuw in China en vanaf de 14e eeuw in Europa meer en meer vervangen door vuurwapens. Sinds de 16e eeuw hebben kanonnen en mortieren de katapult als artilleriewapen geheel vervangen. Pneumatische en stoomkatapulten worden soms nog wel gebruikt bij het lanceren van vliegtuigen.

In andere talen
Afrikaans: Katapult
Alemannisch: Katapult
العربية: مرجام
asturianu: Catapulta
azərbaycanca: Katapult
беларуская: Катапульта
български: Катапулт
català: Catapulta
čeština: Katapult (stroj)
dansk: Katapult
Deutsch: Katapult
Ελληνικά: Καταπέλτης
English: Catapult
español: Catapulta
eesti: Katapult
euskara: Katapulta
فارسی: منجنیق
suomi: Katapultti
français: Catapulte
furlan: Catapulte
galego: Catapulta
עברית: קטפולטה
hrvatski: Katapult
magyar: Hajítógép
Bahasa Indonesia: Katapel tempur
íslenska: Valslöngva
italiano: Catapulta
ಕನ್ನಡ: ಕವಣೆ
한국어: 투석기
Кыргызча: Катапульта
Latina: Catapulta
lietuvių: Katapulta
македонски: Катапулт
norsk nynorsk: Katapult
norsk: Katapult
polski: Katapulta
português: Catapulta
română: Catapultă
русский: Катапульта
Scots: Catapult
srpskohrvatski / српскохрватски: Katapult
Simple English: Catapult
slovenčina: Katapult
slovenščina: Katapult (orožje)
chiShona: Rhekeni
српски / srpski: Катапулт
svenska: Katapult
тоҷикӣ: Манҷаниқ
українська: Катапульта
Tiếng Việt: Máy bắn đá
中文: 投石機