Juan Carlos I van Spanje

Juan Carlos I
1938
Juan Carlos I of Spain (2010) cropped.jpg
Koning van Spanje
Periode 1975- 2014
Voorganger Alfons XIII (tot 1931)
Opvolger Felipe VI
Vader Juan de Borbón
Moeder Maria de las Mercedes van Bourbon-Sicilië
Dynastie Huis Bourbon
Portaal  Portaalicoon   Spanje
Wapenschild van koning Juan Carlos I

Juan Carlos Alfonso Víctor María de Borbón y Borbón-Dos Sicilias ( Rome, 5 januari 1938) was van 22 november 1975 tot en met 19 juni 2014 koning van Spanje als Juan Carlos I. Hij is de zoon van Juan de Borbón, graaf van Barcelona, en Maria de las Mercedes van Bourbon-Sicilië, achterkleindochter van Ferdinand II der Beide Siciliën. De Spaanse koning Alfons XIII is zijn grootvader. Op 19 juni 2014 werd hij opgevolgd door zijn oudste zoon en derde kind Felipe. Na zijn aftreden behielden hij en zijn vrouw de titels van koning en koningin. [1] [2]

Biografie

Privé

Juan Carlos werd geboren in ballingschap gedurende de Spaanse Burgeroorlog. Francisco Franco haalde hem in 1948 naar Spanje, waar hij een speciale opleiding kreeg. Franco had in 1947 formeel de monarchie hersteld, zonder echter een koning aan te wijzen. Lange tijd leek de logische kandidaat Juan Carlos' vader Juan, maar ook zijn oom Jaime, diens zoon Alfonso en Xavier van Bourbon-Parma maakten aanspraak op de Spaanse troon. Juan was het tweede kind van vier. Hij had een jongere broer, Alfonso, die op 14-jarige leeftijd stierf doordat de revolver van Juan Carlos afging in het gezicht van Alfonso.

Juan behaalde in Madrid zijn baccalaureaat en volgde een speciale opleiding in de Militaire Academie. In 1962 trouwde hij met prinses Sophia van Griekenland. Samen met zijn vrouw onderhield hij goede betrekkingen met Franco en sinds hun huwelijk wonen zij in het Zarzuelapaleis, dat niet ver afligt van het paleis van El Pardo, dat de residentie van Franco was tot zijn dood.

Koningschap

In 1969 ratificeerde de Cortes Franco's voorstel om aan Juan Carlos de koningstitel te verlenen en legde hij de eed op de grondwetten af. Hij nam de functie als staatshoofd waar onder het franquisme ( 19 juli tot 2 september 1974 en van 30 oktober tot 20 november 1975) tijdens periodes van ziekte van de dictator. Na diens dood werd hij, door te zweren op de Bijbel en de wetten van de Movimiento, opvolger van de fascistische en franquistische Falange, tot koning uitgeroepen op 22 november 1975 en velen zagen in hem een marionet van de dictator. Tot verbazing van velen sloeg hij echter al snel een democratische koers in, al heeft hij het franquisme nooit in gesproken of geschreven woord veroordeeld. Hij sprak al vrij snel na zijn aantreden verzoenende woorden met de (tijdens Franco verboden) socialistische en communistische partijen.

De koning heeft daarmee een belangrijke rol gespeeld in de grotendeels geweldloze overgang naar een modern democratisch bestel in het land. Op 28 december 1978 werd de nieuwe democratische grondwet van Spanje aangenomen.

Tijdens de poging tot een staatsgreep in 1981 van enkele conservatieve militairen en kolonel Antonio Tejero van de Guardia Civil verscheen de koning binnen een dag op de televisie waar hij, gekleed in het uniform van opperbevelhebber van de strijdkrachten, de coup veroordeelde, onder andere door de militairen uitdrukkelijk te bevelen zich van anticonstitutionele daden te onthouden. Van tevoren had hij zich wel verzekerd van de steun van het merendeel van het leger. Hiermee verloor de couppoging snel de steun van potentiële sympathisanten en mislukte uiteindelijk. Ook hiermee verwierf Carlos veel respect van zijn eigen onderdanen en ook buiten Spanje.

Hierdoor kwam de weg vrij voor een pseudo-verzoening tussen de strijdende partijen van de Burgeroorlog en voor toetreding van Spanje tot de Europese Unie. Het verzekerde ook de positie van de constitutionele monarchie in Spanje.

Politiek in Spanje
Wapenschild van Spanje
Politiek in Spanje

Grondwet
Estatuto de autonomía
Koning
Felipe VI
Huidige legislatuur
Premier
Mariano Rajoy
Ministerraad
Cortes Generales
Congres · Senaat
Verkiezingen
Staatsraad

Bestuurlijke indeling
Autonome gemeenschappen
Provincies · Comarca's · Gemeenten

Partijen

BNG · C's · CC · CiU · ERC · FE
ICV · IR · IU · PP · PNV
Podemos · PSC · PSOE
UPyD


Portaal  Portaalicoon   Politiek
Portaal  Portaalicoon   Spanje

Deelname Olympische Zomerspelen

Juan Carlos nam deel aan de Olympische Zomerspelen 1972 bij het zeilen.

Botswana-reis

Tijdens een privéreis naar Botswana in april 2012 voor de olifantenjacht kwam Juan Carlos ten val en brak hij zijn rechterheup. [3] Dat hij ging jagen ten tijde van de economische crisis in het land, leverde hem kritiek op bij zijn onderdanen. De jacht kostte hem ook zijn erevoorzitterschap van de Spaanse WWF-afdeling. [4]

Gezondheidsproblemen en aftreden

De koning onderging meerdere onderzoeken en sinds augustus 2013 had hij last van hevige pijnen naar aanleiding van zijn val. Hij kon niet zonder krukken lopen. In maart 2013 werd hij geopereerd aan een hernia. Hij is sinds 2012 zevenmaal geopereerd en heeft twee kunstknieën gekregen. [5] Op 20 september 2013 werd bekend dat de koning voor de derde keer moest worden geopereerd aan zijn linkerheup naar aanleiding van zijn heupbreuk in april 2012. Deze derde operatie aan zijn linkerheup, op 24 september 2013, verliep voorspoedig. De ingreep duurde drie uur. Artsen plaatsten een tijdelijke prothese vanwege een infectie aan een eerder aangebrachte prothese en een volgende operatie volgde. Hierdoor liet hij verstek gaan bij verschillende activiteiten in 2013, waaronder de viering van de nationale feestdag. [6] Juan Carlos liet in juni 2013 weten meer op zijn gezondheid te gaan letten, maar de lichamelijke gesteldheid van de koning was een van de redenen dat in Spanje werd gespeculeerd over een spoedige abdicatie. [7] Op 2 juni 2014 kondigde de koning aan te zullen aftreden ten gunste van zijn zoon Felipe. Op 4 juni werd als datum voor de troonswisseling 18 juni vastgesteld.

In andere talen
Afrikaans: Juan Carlos I
azərbaycanca: I Xuan Karlos
žemaitėška: Chuans Karluosos I
беларуская: Хуан Карлас I
беларуская (тарашкевіца)‎: Хуан-Карлас I
български: Хуан Карлос I
brezhoneg: Juan Carlos Iañ
čeština: Juan Carlos I.
føroyskt: Juan Carlos
français: Juan Carlos Ier
客家語/Hak-kâ-ngî: Juan Carlos 1-sṳ
hrvatski: Juan Carlos I.
Bahasa Indonesia: Juan Carlos I dari Spanyol
íslenska: Jóhann Karl 1.
ქართული: ხუან კარლოს I
қазақша: I Хуан Карлос
latviešu: Huans Karloss I
Malagasy: Juan Carlos I
македонски: Хуан Карлос I
မြန်မာဘာသာ: ကာလို့ ဝှမ်
Nāhuatl: Juan Carlos I
Piemontèis: Juan Carlos I
Runa Simi: Juan Carlos I
русский: Хуан Карлос I
srpskohrvatski / српскохрватски: Juan Carlos I od Španjolske
Simple English: Juan Carlos I of Spain
slovenčina: Juan Carlos I.
slovenščina: Juan Carlos I.
Türkçe: I. Juan Carlos
татарча/tatarça: Xuan Karlos I
українська: Хуан Карлос I
მარგალური: ხუან კარლოს I