Iran

جمهوری اسلامی ایران
Djoemhūrī-ye Eslāmī-ye Īrān
Vlag van IranEmbleem van Iran
(Details)(Details)
Iran
Basisgegevens
Officiële landstaalPerzisch
HoofdstadTeheran
RegeringsvormIslamitische republiek
StaatshoofdHoogste leider van Iran Ali Khamenei
Regeringsleiderpresident Hassan Rohani
ReligieIslam 98%, (waarvan sjiisme 89%, soennisme 9%), Overige 2%[1]
Oppervlakte1.628.750 km² [2] (7,07% water)
Inwoners75.149.669 (2011)[3]
82.021.564 (2017)[4] (50,4/km² (2017))
Overige
VolksliedSorood-e Jomhoori-e Eslami
MunteenheidIraanse rial (IRR)
UTC+3:30 (zomer: +4:30)
Nationale feestdag1 april
Web | Code | Tel..ir | IRN | 98
Voorgaande staten
Keizerrijk Iran (1925–1979) Keizerrijk Iran (1925–1979)1979 (Iraanse Revolutie)
Topografie
Iran
Portaal  Portaalpictogram  Landen & Volken

Iran (of Perzië, Perzisch: ایران), officieel de Islamitische Republiek Iran (Perzisch: جمهوری اسلامی ایران Djoemhūrī-ye Eslāmī-ye Īrān), is een land in West-Azië met 82.021.564 (2017) inwoners.[5] De hoofdstad en grootste stad (met meer dan 10 miljoen inwoners) is Teheran, dat ook het culturele, commerciële en industriële centrum van het land is.

Iran ligt in het Midden-Oosten en grenst aan Irak, Turkije, Armenië, Azerbeidzjan, Turkmenistan, Afghanistan en Pakistan. De Perzische Golf en de Golf van Oman bevinden zich ten zuiden en de Kaspische Zee ten noorden van Iran. Iran deelt de Kaspische Zee, behalve met de republiek van Azerbeidzjan en Turkmenistan, ook met Kazachstan en Rusland. Aan de kust tegenover de Perzische Golf liggen Saoedi-Arabië, Koeweit, Bahrein, Qatar, de Verenigde Arabische Emiraten en Oman. Het is een multiculturele natie bestaande uit tal van etnische en taalgroepen, de meeste bewoners zijn sjiieten, de Iraanse rial is de valuta. De officiële taal van Iran is het Perzisch, een Indo-Europese taal.[6][7]

Iran/Perzië heeft een bijzonder lange geschiedenis. Het Perzische Rijk groeide onder Cyrus de Grote uit tot een wereldrijk dat zich van Oost-Europa tot de Indusvallei uitstrekte. Na de veroveringen van Alexander de Grote overheersten achtereenvolgens de Seleuciden, de Parthen en de Sassaniden, totdat de islamitische veroveringen vanaf de zevende eeuw het grondgebied overrompelden en de islam introduceerden. De heerschappij van de Safawieden (1501–1736) wordt als het begin van de moderne Iraanse geschiedenis beschouwd. Iran groeide opnieuw uit tot een regionale grootmacht en werd vanaf begin 20e eeuw geregeerd door de Pahlavidynastie. Verzet tegen buitenlandse invloeden en onderdrukking mondden in 1979 uit in de Iraanse Revolutie en de vestiging van een islamitische republiek. Het Iraanse politieke systeem, gebaseerd op de grondwet van 1979, combineert elementen van een parlementaire democratie met een religieuze theocratie geleid door geestelijken, waarin de hoogste leider, momenteel ayatollah Ali Khamenei, aanzienlijke invloed heeft.

Iran is ook vandaag de dag een belangrijke regionale macht, met aanzienlijke invloed in de internationale energiezekerheid en de wereldeconomie door middel van zijn grote reserves van fossiele brandstoffen, Iran is de op drie na grootste olie-exporteur ter wereld. De export van aardolie en aardgas vormen de belangrijkste bron van inkomsten van Iran. Iran is een van de oprichters van de VN, ECO, NAM, OIC en OPEC.

Iran is een multicultureel land met tal van etnische en linguïstische groepen, waarvan de grootste Perzen zijn (61%), Azerbeidzjanen (16%), Koerden (10%) en Lor (6%).[8] [9]

In andere talen
Аҧсшәа: Џьамтәыла
Acèh: Iran
адыгабзэ: Иран
Afrikaans: Iran
Akan: Iran
Alemannisch: Iran
አማርኛ: ፋርስ
aragonés: Irán
Ænglisc: Persealand
العربية: إيران
ܐܪܡܝܐ: ܐܝܪܐܢ
مصرى: ايران
অসমীয়া: ইৰান
asturianu: Irán
azərbaycanca: İran
تۆرکجه: ایران
башҡортса: Иран
Boarisch: Iran
žemaitėška: Irans
Bikol Central: Iran
беларуская: Іран
беларуская (тарашкевіца)‎: Іран
български: Иран
भोजपुरी: ईरान
বাংলা: ইরান
བོད་ཡིག: ཡི་ལང་།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: ইরান
brezhoneg: Iran
bosanski: Iran
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: Iran
буряад: Иран
català: Iran
Chavacano de Zamboanga: Irán
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Iran
нохчийн: Иран
Cebuano: Iran
ᏣᎳᎩ: ᎢᎴᏂ
کوردی: ئێران
corsu: Iranu
qırımtatarca: İran
čeština: Írán
kaszëbsczi: Iran
Чӑвашла: Иран
Cymraeg: Iran
dansk: Iran
Deutsch: Iran
Zazaki: İran
dolnoserbski: Iran
डोटेली: इरान
ދިވެހިބަސް: އީރާން
ཇོང་ཁ: ཨི་རཱན་
Ελληνικά: Ιράν
English: Iran
Esperanto: Irano
español: Irán
eesti: Iraan
euskara: Iran
estremeñu: Irán
فارسی: ایران
suomi: Iran
Võro: Iraan
Na Vosa Vakaviti: Iran
føroyskt: Iran
français: Iran
arpetan: Éran
Nordfriisk: Iraan
Frysk: Iran
Gaeilge: An Iaráin
Gagauz: İran
贛語: 伊朗
Gàidhlig: Ioràn
galego: Irán
گیلکی: ايران
Avañe'ẽ: Iran
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: ईराण
ગુજરાતી: ઈરાન
Gaelg: Yn Eeraan
Hausa: Iran
客家語/Hak-kâ-ngî: Iran
Hawaiʻi: ‘Ilana
עברית: איראן
हिन्दी: ईरान
Fiji Hindi: Iran
hrvatski: Iran
hornjoserbsce: Iran
Kreyòl ayisyen: Iran
magyar: Irán
հայերեն: Իրան
interlingua: Iran
Bahasa Indonesia: Iran
Interlingue: Iran
Ilokano: Iran
ГӀалгӀай: ХIиран
Ido: Iran
íslenska: Íran
italiano: Iran
日本語: イラン
Patois: Iran
la .lojban.: iran
Basa Jawa: Iran
ქართული: ირანი
Qaraqalpaqsha: İran
Taqbaylit: Iṛan
Адыгэбзэ: Къажэрей
Kabɩyɛ: Iranɩ
Kongo: Iran
Gĩkũyũ: Iran
қазақша: Иран
kalaallisut: Iran
ភាសាខ្មែរ: អ៊ីរ៉ង់
ಕನ್ನಡ: ಇರಾನ್
한국어: 이란
къарачай-малкъар: Иран
कॉशुर / کٲشُر: ایٖران
kurdî: Îran
коми: Иран
kernowek: Iran
Кыргызча: Иран
Latina: Irania
Ladino: Iran
Lëtzebuergesch: Iran
лакку: Иран
лезги: Иран
Lingua Franca Nova: Iran
Limburgs: Iran
Ligure: Iran
lumbaart: Iran
lingála: Iran
لۊری شومالی: ایران
lietuvių: Iranas
latviešu: Irāna
मैथिली: इरान
мокшень: Иран
Malagasy: Iràna
олык марий: Иран
Māori: Īrāna
Baso Minangkabau: Iran
македонски: Иран
മലയാളം: ഇറാൻ
монгол: Иран улс
मराठी: इराण
Bahasa Melayu: Iran
Malti: Iran
မြန်မာဘာသာ: အီရန်နိုင်ငံ
эрзянь: Иран Мастор
مازِرونی: ایران
Dorerin Naoero: Iran
Nāhuatl: Iran
Napulitano: Iran
Plattdüütsch: Iran
Nedersaksies: Iran
नेपाली: इरान
नेपाल भाषा: इरान
norsk nynorsk: Iran
norsk: Iran
Novial: Iran
Sesotho sa Leboa: Iran
occitan: Iran
Livvinkarjala: Iran
Oromoo: Iraan
ଓଡ଼ିଆ: ଇରାନ
Ирон: Иран
ਪੰਜਾਬੀ: ਈਰਾਨ
Pangasinan: Iran
Kapampangan: Iran
Papiamentu: Iran
Picard: Iran
Deitsch: Iraen
पालि: ईरान
Norfuk / Pitkern: Eraan
polski: Iran
Piemontèis: Iran
پنجابی: ایران
پښتو: ايران
português: Irão
Runa Simi: Iran
rumantsch: Iran
Kirundi: Irani
română: Iran
armãneashti: Iran
tarandíne: Iran
русский: Иран
русиньскый: Іран
Kinyarwanda: Irani
संस्कृतम्: ईरान
саха тыла: Ираан
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱤᱨᱟᱱ
sardu: Iran
sicilianu: Iran
Scots: Iran
سنڌي: ایران
davvisámegiella: Iran
Sängö: Iran
srpskohrvatski / српскохрватски: Iran
සිංහල: ඉරානය
Simple English: Iran
slovenčina: Irán
slovenščina: Iran
Gagana Samoa: Iran
chiShona: Iran
Soomaaliga: Iiraan
shqip: Irani
српски / srpski: Иран
SiSwati: I-Irani
Seeltersk: Iroan
Basa Sunda: Iran
svenska: Iran
Kiswahili: Uajemi
ślůnski: Iran
தமிழ்: ஈரான்
ತುಳು: ಇರಾನ್
తెలుగు: ఇరాన్
tetun: Iraun
тоҷикӣ: Эрон
ትግርኛ: ኢራን
Türkmençe: Eýran
Tagalog: Iran
Tok Pisin: Iran
Türkçe: İran
Xitsonga: Iran
татарча/tatarça: Иран
chiTumbuka: Iran
Twi: Iran
тыва дыл: Ирaн
удмурт: Иран
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئىران
українська: Іран
اردو: ایران
oʻzbekcha/ўзбекча: Eron
vèneto: Iran
vepsän kel’: Iran
Tiếng Việt: Iran
West-Vlams: Iran
Volapük: Lirän
walon: Iran
Winaray: Iran
Wolof: Iraan
吴语: 伊朗
მარგალური: ირანი
ייִדיש: איראן
Yorùbá: Ìránì
Vahcuengh: Iran
Zeêuws: Iran
中文: 伊朗
文言: 伊朗
Bân-lâm-gú: Iran
粵語: 伊朗
isiZulu: I-Irani