Inch

Icoontje doorverwijspaginaZie Inch (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van Inch.
Rolmaat in inches, verdeeld in eenheden van 1/32 inch

De inch (mv. inches) of Engelse duim is een lengtemaat die in Engelstalige landen nog veel wordt gebruikt. Het eenheidssymbool is in of (soms door het ASCII-teken " vervangen). Een inch is per definitie exact gelijk aan 25,4 mm.

Geschiedenis en afmeting

De Romeinse uncia (± 24,6 mm)[1] werd na de verovering van Brittannië door Julius Caesar overgenomen door de Angelsaksen, die dit woord uitspraken als "inch". Daarnaast werd ook de pes, de Romeinse voet (2/3 van de Olympische el, ± 295 mm), door de Britten overgenomen.

Zowel de inch als het Nederlandse equivalent, de duim, heeft een lengte die ongeveer gelijk is aan de breedte van het bovenste kootje van een duim van een volwassen man.

Tegenwoordig is een inch per definitie gelijk aan 25,4 mm. Deze lengte werd in 1958 vastgelegd in de Imperial units (geldig vanaf 1 juli 1959 in de Verenigde Staten van Amerika en het Brits Gemenebest). 12 inch is één foot (304,8 mm). Inch noch voet zijn SI-eenheden (zie ook de tabel van niet-SI-eenheden) en het gebruik wordt daarom afgeraden.

Vóór deze standaardisatie varieerde de grootte met het gebruikte eenhedenstelsel. Bij oppervlaktemetingen in de Verenigde Staten wordt, ook nu nog, gebruikgemaakt van de survey acre die indirect gebaseerd is op de survey inch. Van deze inch gaan er precies 39,37 in een meter, wat deze inch een fractie (ongeveer 0,05 µm) groter maakt dan de huidige standaardinch. Daarmee is ook de survey acre iets groter dan de standaardacre. Het verschil is echter minimaal: minder dan één op de 250 000.

Ook de Nederlandse duim had niet overal dezelfde grootte, zo kon men geografisch verspreide waarden aantreffen van 24 tot 27 mm. De duim leeft nog voort in woorden als duimstok en duimbreed, maar wordt in Nederland niet officieel meer gebruikt.

Doordat het Verenigd Koninkrijk in de geschiedenis veel industriële producten heeft voortgebracht (stoommachines, schepen, treinen en dergelijke) is de inch wereldwijd ingevoerd. Ook door hun koloniën is de inch wijdverbreid. De Britten hadden de gewoonte de inch met breuken onder te verdelen (half, kwart, achtste enzovoorts), de Amerikanen gebruiken ook een decimale onderverdeling. Een mil is één duizendste van een inch en wordt in de Amerikaanse industrie op technische werktekeningen gebruikt.

In andere talen
Afrikaans: Duim
Ænglisc: Ynce
العربية: بوصة
asturianu: Pulgada
башҡортса: Дюйм
беларуская: Цаля
беларуская (тарашкевіца)‎: Цаля
български: Инч
বাংলা: ইঞ্চি
brezhoneg: Meutad
bosanski: Inč
català: Polzada
کوردی: ئینچ
čeština: Palec (jednotka)
Чӑвашла: Дюйм
Cymraeg: Modfedd
dansk: Tomme
Ελληνικά: Ίντσα
English: Inch
Esperanto: Colo
español: Pulgada
euskara: Hazbete
فارسی: اینچ
suomi: Tuuma
Võro: Toll
français: Pouce (unité)
Frysk: Inch
galego: Polgada
Gaelg: Oarlagh
עברית: אינץ'
हिन्दी: इंच
Kreyòl ayisyen: Pous (mezi)
հայերեն: Դյույմ
Bahasa Indonesia: Inci
日本語: インチ
ქართული: დუიმი
қазақша: Дюйм
ಕನ್ನಡ: ಅಂಗುಲ
한국어: 인치
kurdî: Înç
Lingua Franca Nova: Diton (unias de mesura)
lietuvių: Colis
latviešu: Colla
македонски: Инч
монгол: Инч (нэгж)
मराठी: इंच
Bahasa Melayu: Inci
norsk nynorsk: Tomme
occitan: Poce (unitat)
ਪੰਜਾਬੀ: ਇੰਚ
polski: Cal
Piemontèis: Pòles
پنجابی: انچ
português: Polegada
română: Țol (unitate)
русский: Дюйм
Scots: Inch
سنڌي: انچ
srpskohrvatski / српскохрватски: Inč
Simple English: Inch
slovenščina: Palec
shqip: Inçi
српски / srpski: Инч
svenska: Tum
Kiswahili: Inchi
தமிழ்: அங்குலம்
తెలుగు: అంగుళం
Tagalog: Dali (haba)
Türkçe: İnç
українська: Дюйм
اردو: پور
oʻzbekcha/ўзбекча: Dyuym
Tiếng Việt: Inch
Winaray: Pulgada
吴语: 英寸
მარგალური: დუიმი
中文: 英寸
粵語: