Huid

1rightarrow blue.svg Zie Menselijke huid voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
De huid van dichtbij
Detail van de menselijke huid
Doorsnede van de menselijke huid
1= hoornlaag
1+2= epidermis
3= dermis (lederhuid)
4= subcutis

Huid ( Latijn: cutis) of vel vormt de buitenste bekleding van het lichaam van mensen en dieren.

Bij de mens wordt de huid beschouwd als het grootste orgaan, omdat de gehele huid meer weegt dan elk van de andere interne organen. [1] Bovendien bevat de huid, net als interne organen, verschillende lagen gespecialiseerde cellen ( weefsels) die samen een functie vervullen. Het is daarnaast het enige orgaan dat zonder verdere ingrepen of hulpmiddelen van buitenaf bekeken kan worden. Waarnemen van de huid levert soms belangrijke informatie op over het al of niet goed functioneren van het lichaam als geheel.

Opbouw

De huid bestaat uit een aantal verschillende weefsels die globaal in drie lagen kunnen worden ingedeeld. Aan de oppervlakte, dus de buitenkant, ligt de epidermis ofwel opperhuid. Daaronder ligt de dermis, de lederhuid. De dermis en epidermis worden samen de cutis genoemd. Onder de cutis ligt de subcutis, ofwel de bindweefsellaag.

Epidermis

1rightarrow blue.svg Zie Epidermis voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Skinlayers.png

De epidermis (het opperhuidweefsel) bestaat uit een vijftal lagen.

De bovenste laag is het stratum corneum, de hoornlaag. Deze laag bestaat uit dode (verhoornde) afgeplatte cellen. In deze laag zit meestal wat cholesterol, een hydrofobe stof, waardoor vochtverlies van het lichaam aan de buitenlucht wordt tegengegaan.

Onder de hoornlaag ligt het stratum lucidum, de heldere laag. Deze laag komt alleen in de wat dikkere huid, zoals op de handpalmen en de voetzolen voor.

De derde laag in de epidermis is het stratum granulosum. Deze laag bevat kerato- hyaliene korrels.

De vierde en grootste cel-laag in de epidermis is het stratum spinosum, de 'stekelcel'-laag. Deze 'stekelcellen' zijn met elkaar verbonden via intermediaire filamenten en desmosomen (celbruggetjes), waardoor het er onder de microscoop uitziet alsof ze stekels hebben. Celdeling vindt in deze laag niet meer plaats; in de normale gezonde huid is dit de breedste laag. Wanneer het aantal cellen in het stratum granulosum groter is dan normaal noemen we dit acanthose; bij oedeem (vochtophoping) tussen de cellen van deze laag spreekt men van spongiose.

De onderste laag in de epidermis wordt gevormd door het stratum basale, de grondlaag. Alle bovenliggende cellen ontstaan meestal uit deze laag van levende, delende cellen. Hoe hoger je in de huid komt, hoe platter de cellen worden en hoe minder levende cellen er zullen zijn. De bovenste lagen van de epidermis bevatten slechts dode cellen. In de basale laag komen ook melanocyten voor. Deze zorgen voor bescherming tegen UV-straling.

Het stratum spinosum en stratum basale noemen we samen de laag van Malpighi.

Dermis

1rightarrow blue.svg Zie Dermis voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De lederhuid geeft de huid zijn stevigheid. Deze laag bestaat uit dicht bindweefsel, verdeeld over twee lagen. In de dermis komen ook talg- en zweetklieren, haarwortels en zenuwen voor. Ook zijn er bloedvaten in deze huidlaag.

Onder het stratum basale, de onderste laag van de epidermis, bevindt zich de eerste laag van de lederhuid: het stratum papillare. Deze laag bestaat uit fijne type III collageen-vezels en netwerken van elastische vezels. In deze laag bevinden zich daarnaast fibroblasten, macrofagen, dendritische cellen, mestcellen, leukocyten, lymfocyten en plasmacellen. De tweede, onderste laag van de lederhuid wordt gevormd door het stratum reticulare, een veel dikkere laag van bindweefsel die veel vezelmateriaal bevat. Ongeveer 85% daarvan zijn type I collageenvezels.

Subcutis

Deze laag dient voornamelijk voor vetopslag.

In andere talen
Afrikaans: Vel
Alemannisch: Haut
አማርኛ: ቆዳ
aragonés: Piel
العربية: جلد
ܐܪܡܝܐ: ܓܠܕܐ
অসমীয়া: চৰ্ম
asturianu: Piel
Atikamekw: Ocaki
авар: Хъал
Aymar aru: Janchi lip'ichi
azərbaycanca: Dəri
башҡортса: Тире
žemaitėška: Skūra
беларуская: Скура
беларуская (тарашкевіца)‎: Скура
български: Кожа
Bahasa Banjar: Kulimbit
brezhoneg: Kroc'hen
bosanski: Koža
буряад: Арһан
català: Pell
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Puòi-hŭ
کوردی: پێست
čeština: Kůže
Чӑвашла: Тир
Cymraeg: Croen
dansk: Hud
Deutsch: Haut
Zazaki: Postık
ދިވެހިބަސް: ހަން
Ελληνικά: Δέρμα
English: Skin
Esperanto: Haŭto
español: Piel
eesti: Nahk
فارسی: پوست
suomi: Iho
Võro: Nahk
føroyskt: Húð
français: Peau
Frysk: Hûd
Gaeilge: Craiceann
Gàidhlig: Craiceann
galego: Pel
Avañe'ẽ: Pire
客家語/Hak-kâ-ngî: Phì-fû
עברית: עור
हिन्दी: त्वचा
hrvatski: Koža
Հայերեն: Մաշկ
interlingua: Pelle
Bahasa Indonesia: Kulit
Ilokano: Kudil
Ido: Pelo
íslenska: Húð
italiano: Pelle
日本語: 皮膚
Basa Jawa: Kulit
ქართული: კანი
қазақша: Тері
ಕನ್ನಡ: ಚರ್ಮ
한국어: 피부
Кыргызча: Тери
Latina: Cutis
Lëtzebuergesch: Haut
лакку: Бурчу
Limburgs: Hoed
lumbaart: Pell
lingála: Lomposo
lietuvių: Oda
latviešu: Āda
македонски: Кожа
മലയാളം: ചർമ്മം
монгол: Арьс
Bahasa Melayu: Kulit
မြန်မာဘာသာ: အရေပြား
Nāhuatl: Cuetlaxtli
नेपाली: छाला
नेपाल भाषा: छेंगू
norsk nynorsk: Hud
norsk: Hud
Nouormand: Pé (la)
occitan: Pèu
ਪੰਜਾਬੀ: ਖੱਲ
Kapampangan: Balat
polski: Skóra
پنجابی: کھل
português: Pele
Runa Simi: Qara
armãneashti: Cheali
русский: Кожа
संस्कृतम्: चर्म
саха тыла: Тирии
sicilianu: Peddi
Scots: Skin
srpskohrvatski / српскохрватски: Koža
Simple English: Skin
slovenčina: Koža
slovenščina: Koža
Soomaaliga: Maqaar
shqip: Lëkura
српски / srpski: Кожа
Basa Sunda: Kulit
svenska: Hud
Kiswahili: Ngozi
தமிழ்: தோல்
తెలుగు: చర్మము
тоҷикӣ: Чарм
Türkçe: Deri
татарча/tatarça: Тире
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: تېرە
українська: Шкіра
اردو: جلد
oʻzbekcha/ўзбекча: Teri
vepsän kel’: Nahk
Tiếng Việt: Da
walon: Pea
Winaray: Panit
хальмг: Арсан
ייִדיש: הויט
Vahcuengh: Naeng
中文: 皮膚
Bân-lâm-gú: Phoê-hu
粵語: