Gemeenteraad

De gemeenteraad is een groep van gekozen volksvertegenwoordigers binnen een gemeente. Dit orgaan controleert het dagelijks bestuur (in Nederland: het college van burgemeester en wethouders; in België: het college van burgemeester en schepenen). Een lid van de gemeenteraad wordt gemeenteraadslid genoemd.

In Amsterdam en Rotterdam heeft men naast de gemeenteraad ook bestuurscommissies als onderdeel van de volksvertegenwoordiging in de stadsdelen. Antwerpen kent districten met eigen verkozen districtsraden.

België

In België heeft een gemeenteraad maximaal 55 zetels. Schepenen en burgemeesters maken daar ook deel van uit. De Belgische gemeenteraden worden om de zes jaar gekozen. De laatste maal was in 2012, zie Belgische lokale verkiezingen 2012.

De gemeentekieswet wordt apart geregeld in Vlaanderen, Brussel en Wallonië, maar het aantal gemeenteraadsleden werd nergens gewijzigd en valt nog steeds samen:

inwoners leden
tot 999 7
1.000-1.999 9
2.000-2.999 11
3.000-3.999 13
4.000-4.999 15
5.000-6.999 17
7.000-8.999 19
9.000-11.999 21
12.000-14.999 23
15.000-19.999 25
20.000-24.999 27
25.000-29.999 29
30.000-34.999 31
35.000-39.999 33
40.000-49.999 35
50.000-59.999 37
60.000-69.999 39
70.000-79.999 41
80.000-89.999 43
90.000-99.999 45
100.000-149.999 47
150.000-199.999 49
200.000-249.999 51
250.000-299.999 53
300.000 of meer 55

De gemeenteraad vergadert zo dikwijls als noodzakelijk. Hij moet echter minstens tien keer per jaar vergaderen, wat veelal neerkomt op eenmaal per maand. De voorzitter van de gemeenteraad is bevoegd voor het bijeenroepen van de gemeenteraad en stelt de agenda van de vergadering op. In tegenstelling tot vroeger is de burgemeester niet meer van rechtswege de voorzitter van de gemeenteraad. De voorzitter wordt voorgedragen zonder (geheime) stemming.

De vergaderingen van de gemeenteraad zijn openbaar, behalve als het om persoonlijke aangelegenheden gaat, of als de gemeenteraad met twee derde van de aanwezige leden hiertoe beslist. Het verslag van de openbare zitting van de gemeenteraad is openbaar en eventueel te verkrijgen door gebruik te maken van de wetgeving openbaarheid van bestuur.

Sinds 1 januari 2007 kan elke burger zich via een verzoekschrift ook richten tot de gemeenteraad. Dit was één van de wijzigingen van het gemeentedecreet. In februari 2004 schreef Dirk Holemans hiervoor een voorstel van decreet. [1] Alhoewel de grondwet elke burger dit recht reeds lang toekende in zijn relatie met elke overheid, bleef het tot dan toe onmogelijk voor een burger in Vlaanderen om zich schriftelijk te richten tot de gemeenteraad.

Lokale verkiezingen

1rightarrow blue.svg Zie Belgische gemeenteraadsverkiezingen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
In andere talen
Alemannisch: Gemeinderat
Boarisch: Gmoaroud
čeština: Městská rada
Deutsch: Gemeinderat
íslenska: Sveitarstjórn
Bahasa Melayu: Majlis perbandaran
Nedersaksies: Gemeenteroad
norsk nynorsk: Kommunestyre
português: Conselho Municipal
српски / srpski: Скупштина општине
svenska: Kommunestyre