Gebergtevorming

Schematische weergave van continentale collisie, een plaattektonische situatie die tot gebergtevorming kan leiden. Een tektonische plaat is een deel van de lithosfeer (2), waarvan de korst (1) het bovenste gedeelte is. De linker plaat schuift onder de rechter en bestond uit oceanische (4) en continentale korst (1), voordat de eerste door subductie in de asthenosfeer (3) subduceerde. Daarna vond continentale collisie plaats, waarbij door korstverdikking een gebergte (5) gevormd werd. Bij (6) vormt een plateau.

Gebergtevorming alias orogenese is een gevolg van de platentektoniek, de bewegingen van platen langs elkaar (zijschuivingsbewegingen), over en onder elkaar (compressieve bewegingen) en uit elkaar (extensionele bewegingen). Bij al deze bewegingen kan een gebergte gevormd worden, hoewel dit doorgaans het gevolg is van compressieve bewegingen.

In andere talen
العربية: تكون الجبال
asturianu: Oroxénesis
azərbaycanca: Tektogenez
български: Орогенеза
català: Orogènesi
čeština: Orogeneze
Ελληνικά: Ορογένεση
English: Orogeny
Esperanto: Orogenezo
español: Orogénesis
eesti: Orogenees
euskara: Orogenia
فارسی: کوه‌زایی
suomi: Orogenia
français: Orogenèse
galego: Oroxénese
עברית: אורוגנזה
हिन्दी: पर्वतन
hrvatski: Orogen
Kreyòl ayisyen: Owojenèz
Bahasa Indonesia: Orogeni
italiano: Orogenesi
日本語: 造山運動
ქართული: ოროგენი
қазақша: Орогенез
한국어: 조산 운동
Кыргызча: Ороген
Limburgs: Orogenese
lietuvių: Kalnodara
norsk nynorsk: Orogenese
occitan: Orogenèsi
polski: Orogeneza
português: Orogénese
română: Orogeneză
русский: Тектогенез
Scots: Orogeny
srpskohrvatski / српскохрватски: Orogeneza
Simple English: Orogeny
slovenčina: Orogenéza
slovenščina: Orogeneza
српски / srpski: Орогенеза
svenska: Orogenes
Türkçe: Orojenez
українська: Орогенез
oʻzbekcha/ўзбекча: Orogenez
Tiếng Việt: Kiến tạo sơn
中文: 造山運動
Bân-lâm-gú: Chō-san ūn-tōng