Franken (volk)

Frankische helm uit de 7e eeuw ( Germanisches Nationalmuseum, Neurenberg)

De Franken waren een federatie van reeds eerder bekende Germaanse stammen, die rond het midden van de 3e eeuw na Christus tot stand kwam. [1] Wellicht verbonden deze stammen zich onder Saksische druk nabij de limes langs de Rijn van het Romeinse Rijk. Vanuit hun oorspronkelijke gebied in het noordoosten van Nederland en het noordwesten van Duitsland, staken ze vanaf de 4e eeuw de Rijngrens over en vestigden zich in de Romeinse provincie Germania Inferior. Later breidden ze hun machtsgebied uit naar het huidige België en Frankrijk.

Etymologie

Het woord "frank" zou 'dapper' kunnen betekenen in het Germaans. Deze oorsprong is wellicht terug te vinden in het Oudnoordse woord frekkr, dat 'gehard' en 'moedig' betekent. Later zou het de betekenis van 'vrij (van Romeinse overheersing)' gekregen hebben. Een wortel "frank" kwam in het Oudgermaans in elk geval niet voor.
Via de minder waarschijnlijke etymologie frie-rancken ('libere vacantes') [2] zou het woord ook 'vrije reizigers' kunnen betekenen [3].
Een derde, meer historisch dan taalkundig verantwoorde mogelijkheid is, dat het woord Francus zou afgeleid zijn van het Latijnse frangere (doden, vernietigen) en dus krijger, doder, soldaat zou betekenen. Het zou hier gaan om gepensioneerde officieren die na hun diensttijd binnen het Romeinse leger, voornamelijk de Nervische cohorten langs de Rijn, zich als handelaars gevestigd hadden op de rechteroever en zich in het begin voornamelijk op de zeer lucratieve zouthandel toelegden. Zout werd als gedeeltelijk loon aan de legioensoldaten verdeeld (salaris). Ze zouden slechts in beperkte mate versmelten met de lokale Germaanse bevolking. Dat kan verklaren waarom Tacitus ze niet vermeldde ( = geen 'echte' Germanen) en waarom ze zich tot 485 ( Clovis) beperkten tot wat tegenwoordig Vlaanderen (+ Nederland beneden de Moerdijk) heet. Lokale handelaars, meestal van Germaanse oorsprong en zonder die militaire 'traditie', werden dan 'Ripuarisch' genoemd. Deze hypothese zou meteen hun militaire én financiële macht verklaren (oorlogen kosten veel geld). [bron?]

In andere talen
Afrikaans: Franke
Alemannisch: Franken (Volk)
aragonés: Francos
Ænglisc: Francan
العربية: فرنجة
مصرى: فرانكس
asturianu: Pueblu francu
azərbaycanca: Franklar
беларуская: Франкі
български: Франки
brezhoneg: Franked
bosanski: Franci
català: Francs
čeština: Frankové
Чӑвашла: Франксем
Cymraeg: Ffranciaid
dansk: Frankere
Ελληνικά: Φράγκοι
English: Franks
Esperanto: Frankoj
español: Pueblo franco
eesti: Frangid
euskara: Frankoak
فارسی: فرانک‌ها
suomi: Frankit
føroyskt: Frankar
français: Francs
Nordfriisk: Franken (fulk)
Frysk: Franken
Gaeilge: Na Frainc
galego: Francos
עברית: פרנקים
hrvatski: Franci
magyar: Frankok
Bahasa Indonesia: Suku Franka
íslenska: Frankar
italiano: Franchi
日本語: フランク人
ქართული: ფრანკები
қазақша: Франктер
한국어: 프랑크인
Kurdî: Frank
Latina: Franci
lumbaart: Franch (pòpol)
lietuvių: Frankai
latviešu: Franki
македонски: Франки
монгол: Франк
Bahasa Melayu: Orang Frank
Nedersaksies: Franken
norsk nynorsk: Frankarar
norsk: Frankere
occitan: Francs
polski: Frankowie
português: Francos
română: Franci
русский: Франки
sicilianu: Franchi
Scots: Franks
srpskohrvatski / српскохрватски: Franci
Simple English: Franks
slovenčina: Frankovia
slovenščina: Franki
српски / srpski: Франци
svenska: Franker
Kiswahili: Wafaranki
Türkçe: Franklar
українська: Франки
oʻzbekcha/ўзбекча: Franklar
Tiếng Việt: Người Frank
West-Vlams: Frankn
中文: 法蘭克人
Bân-lâm-gú: Frank lâng
粵語: 法蘭克人