Equinox

Icoontje doorverwijspaginaZie Equinox (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van Equinox.
Datum en tijd van zonnewende en equinox
De tijden vallen in een gewoon jaar ongeveer zes uur later dan in het vorige jaar en in een schrikkeljaar weer 18 uur eerder. De tijden in de tabel zijn in UTC. In België en Nederland vallen de tijden 's winters een uur later en 's zomers twee uur later.
jaar Equinox
maart
 Zomerwende
juni
 Equinox
september
 Winterwende
december
dagtijddagtijddagtijddagtijd
20022019:162113:242304:552201:14
20032101:002119:102310:472207:04
20042006:492100:572216:302112:42
20052012:332106:462222:232118:35
20062018:262112:262304:032200:22
20072100:072118:062309:512206:08
20082005:482023:592215:442112:04
20092011:442105:452221:182117:47
20102017:322111:282303:092123:38
20112023:212117:162309:042205:30
20122005:142023:092214:492111:11
20132011:022105:042220:442117:11
20142016:572110:512302:292123:03
20152022:452116:382308:202204:48
20162004:302022:342214:212110:44
20172010:282104:242220:022116:28
20182016:152110:072301:542122:23
20192021:582115:542307:502204:19
20202003:502021:442213:312110:02

Een equinox (Latijn: aequinoctium, gelijke nacht) (ook: nachtevening of dag-en-nachtevening) is een tijdstip in het jaar waarop de zon loodrecht boven de evenaar staat, of anders bekeken, de tijd dat de zon langs een van de snijpunten van de ecliptica en hemelequator gaat. De verbindingslijn aarde-zon passeert tijdens de equinox juist het vlak van de aardse evenaar (de evennachtslijn), op weg van zuid naar noord, of andersom. Op het tijdstip van de equinox is de lengte van dag en nacht overal op aarde ruwweg gelijk, namelijk een half etmaal[1] — en komt de zon precies in het oosten op. Een uitzondering hierop zijn de Noord- en Zuidpool. Daar komt de zon op bij de ene equinox en gaat hij onder bij de andere equinox.

zonsondergang van de zon bij de equinox gezien vanaf de Pizzo Vento-site in Fondachelli Fantina, Sicilië

Er vindt op aarde tweemaal per jaar een equinox plaats, namelijk op of rond 20 maart[2] (Latijn: aequinoctium vernum) en op of rond 23 september (Latijn: aequinoctium autumnale). Omdat op het noordelijk halfrond deze equinoxen (of aequinoctia) respectievelijk aanduiden het begin van de lente en het begin van de herfst worden beide vaak onderscheiden als lente-equinox en herfstequinox. De genoemde data gelden wel maar voor de helft van de aarde: op het zuidelijk halfrond betekent de equinox van maart juist het begin van de herfst en de equinox van september het begin van de lente.

Diverse antieke en moderne bouwwerken zijn zo gemaakt dat de zon op de equinox op een speciale manier in of langs het gebouw schijnt, bijvoorbeeld door een deuropening, over een bepaald richtpunt. Voorbeeld van dergelijke gebouwen zijn Stonehenge, de Piramide van Cheops, El Castillo, het Observatorium Robert Morris en het Pantheon (Rome). De equinox is ook een belangrijke periode in de Wicca-religie.

Trivia

Het moment van wereldwijd evenwicht tussen dag- en nachtlengte valt samen met een maximale verandering per dag in daglengte tussen kortste en langste dag - en idem voor de groei respectievelijk het krimpen van de nachtlengte. Bijvoorbeeld: tussen 17 en 27 maart lengen de dagen in Vlieland met 42 minuten, in Brussel met 38 minuten. Per dag gemiddeld dus een groei van 4,2 resp. 3,8 minuten. In streken dichter bij de polen wordt het krimpen en rekken van dag en nacht, juist omstreeks de equinoxen, nog aanzienlijk spectaculairder.

In andere talen
Ænglisc: Efenniht
العربية: اعتدال شمسي
asturianu: Equinocciu
azərbaycanca: Ekinoks
беларуская: Раўнадзенства
български: Равноденствие
বাংলা: বিষুব
brezhoneg: Kedez
bosanski: Ravnodnevnica
català: Equinocci
čeština: Rovnodennost
Cymraeg: Cyhydnos
dansk: Jævndøgn
Deutsch: Äquinoktium
Ελληνικά: Ισημερία
English: Equinox
Esperanto: Ekvinokso
español: Equinoccio
euskara: Ekinokzio
فارسی: اعتدالین
français: Équinoxe
Gaeilge: Cónocht
galego: Equinoccio
हिन्दी: विषुव
hrvatski: Ravnodnevica
Kreyòl ayisyen: Ekinòks otòn
Bahasa Indonesia: Ekuinoks
íslenska: Jafndægur
italiano: Equinozio
日本語: 分点
la .lojban.: cteduncitsi
ქართული: ბუნიაობა
한국어: 분점
kurdî: Ekînoks
Latina: Aequinoctium
Lëtzebuergesch: Equinoxe
lietuvių: Lygiadienis
latviešu: Ekvinokcija
олык марий: Кечытӧр
македонски: Рамноденица
മലയാളം: വിഷുവം
Bahasa Melayu: Ekuinoks
norsk: Jevndøgn
Nouormand: Étchinosse
occitan: Equinòcci
ਪੰਜਾਬੀ: ਸਮਰਾਤ
polski: Równonoc
português: Equinócio
română: Echinocțiu
саха тыла: Күн тэҥнэһиитэ
Scots: Equinox
srpskohrvatski / српскохрватски: Ekvinocij
Simple English: Equinox
slovenčina: Rovnodennosť
slovenščina: Enakonočje
chiShona: Tsazahusiku
shqip: Ekuinoksi
српски / srpski: Равнодневица
Basa Sunda: Ékuinoks
svenska: Dagjämning
Kiswahili: Sikusare
తెలుగు: విషువత్తు
Tagalog: Ekinoks
Türkçe: Ekinoks
татарча/tatarça: Көн-төн тигезлеге
українська: Рівнодення
oʻzbekcha/ўзбекча: Kuzgi teng kunlik
Tiếng Việt: Điểm phân
Winaray: Ekwinoks
中文: 分點
粵語: 分日