Cree (taal)

Cree (Nēhiyawēwin = Plains Cree, Nīhithawīwi = Woods Cree, Nēhinawēwin = Swampy Cree)
Gesproken inCanada, Montana (VS)
Sprekersca. 50.000
Taalfamilie
AlfabetCree, Latijns alfabet
Officiële status
Officieel in
Taalcodes
ISO 639-1cr
ISO 639-2cre
ISO 639-3cre (Cree)
nsk (Naskapi), moe (Montagnais), atj (Atikamekw), crm (Moose Cree), crl (Oost-Cree, noord), crj (Oost-Cree, zuid), crw (Swampy Cree), cwd (Woods Cree), crk (Plains Cree)
Portaal  Portaalicoon  Taal

Cree (Engels) of Cri (Frans) is een Algonkische taal met ca. 50.000 sprekers, verspreid over heel Canada en de Amerikaanse staat Montana. Het is de meest gesproken indiaanse taal in Canada.

Cree is de taal van de Ayisiniwak, de grootste inheemse bevolkingsgroep in Canada. Het is een officiële taal in de Northwest Territories, hoewel het daar nauwelijks gesproken wordt.

Cree wordt vaak onderverdeeld in twee aparte talen: Cree en Montagnais, dat in het meest oostelijk deel van Canada gesproken wordt. In feite is Cree niet zozeer een taal als wel een groep van nauw verwante dialecten. Er worden negen verschillende dialecten onderscheiden:

  • Prairie Cree (Plains Cree)
  • Bos Cree (Woods Cree)
  • Moeras Cree (Swampy Cree)
  • Eland Cree (Moose Cree)
  • Oost-Cree (James Bay Cree of East Cree)
  • Atikamekw
  • West-Montagnais
  • Oost-Montagnais
  • Naskapi
Geografische verspreiding van de verschillende Cree-dialecten

Cree is ook een component van verschillende Canadese creoolse talen: Michif (een mengeling van Frans en Cree), Bungee (een combinatie van Cree en Schots-Gaelisch, nu uitgestorven) en Chinook Jargon (een mengtaal van Chinook en verschillende andere talen). Oji-Cree (ook bekend als Anishininiimowin of Severn Ojibwa) is een dialect van Ojibwe dat elementen van zowel Ojibwe als Cree bevat.

Een stopbord in Quebec, in zowel Frans als Cree

Het Cree wordt geschreven met een eigen Creeschrifttaal, een variatie op Canadees Aboriginal Syllabics, een abugidaschriftsysteem dat werd ontworpen door de missionaris James Evans in de jaren 1840. Cree kan ook met het Latijnse alfabet geschreven worden. De oostelijke dialecten (Montagnais) worden uitsluitend met het Latijnse alfabet geschreven. Een aantal religieuze boeken zijn in het Cree uitgegeven, waaronder de Bijbel, die in 1861 in het Cree uitkwam. Ook is er een Wikipedia in het Cree. Het Belgisch-Nederlandse tijdschrift De Kiva[1] zamelt geld in om boeken in het Cree te laten drukken met plaatselijke mythen en legenden.

Zoals in veel andere indiaanse talen kan een woord zeer lang zijn en iets betekenen waarvoor in het Nederlands een aantal woorden nodig zijn. Het woord voor "school" bijvoorbeeld, kiskinohamātowikamik, betekent zoiets als "Samen-kennen-door-voorbeeld-plaats".

De rivier de Saskatchewan en provincie Saskatchewan ontlenen hun naam aan de Creebenaming voor de rivier, kisiskatchewani, wat "snel stromend" betekent. De naam van Saskatoon, de grootste stad van de provincie Saskatchewan, is afgeleid van misaaskwatoomin, de Creenaam voor een plaatselijk voorkomende vrucht.

  • externe links

Externe links

Wikipedia-logo-v2.svg Zie de Cree uitgave van Wikipedia.
In andere talen
asturianu: Idioma cree
تۆرکجه: کری دیلی
Boarisch: Kri-Sproch
беларуская: Кры (мова)
brezhoneg: Krieg
Nēhiyawēwin / ᓀᐦᐃᔭᐍᐏᐣ: ᐃᔨᔨᐤ ᐊᔨᒧᐎᓐ'
čeština: Kríjština
English: Cree language
Esperanto: Kria lingvo
español: Idioma cree
فارسی: زبان کری
suomi: Cree
français: Cri (langue)
galego: Lingua cree
Gaelg: Creeish
עברית: קרי (שפה)
Fiji Hindi: Cree language
hrvatski: Cree jezik
Bahasa Indonesia: Bahasa Cree
íslenska: Cree
italiano: Lingua cree
日本語: クリー語
한국어: 크리어
коми: Кри (кыв)
Lingua Franca Nova: Cri (lingua)
lietuvių: Kri kalba
latviešu: Krī valoda
norsk: Cree
occitan: Cree (lenga)
polski: Język kri
português: Língua cree
Runa Simi: Kri simi
русский: Кри (языки)
Simple English: Cree language
svenska: Cree (språk)
தமிழ்: கிறீ மொழி
Tagalog: Wikang Cree
Türkçe: Krice
українська: Крі (мова)
Tiếng Việt: Tiếng Cree
中文: 克里语