China

Icoontje doorverwijspaginaZie China (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van China.
China
China
De Chinese Muur
Naam (taalvarianten)
Vereenvoudigd中国
Traditioneel中國
PinyinZhōngguó
Wade-GilesChung1 kuo2
Jyutping (Standaardkantonees)zung1 gwok3
EngelsChina
StandaardkantoneesChóng Kwôk
Yale (Standaardkantonees)jung1 gwok3
Weitouhuazung1 gwok2
DapenghuaChong Kwôk
Hongkong-Hakkazung1 get5
Meixianhuazhung1 gwet7
Taiwan-HakkaChûng-koet
Peng'im (Chaozhouhua)dong1 gok4
MinnanyuTiong-kok
MindongDṳ̆ng-guók
Shanghainees[ʦuŋ koʔ]
Letterlijke vertalingland in het midden (van de wereld)

China is een groot land met een zeer lange geschiedenis, een oude beschaving en cultuur in Oost-Azië. Het Chinese hartland beslaat het vruchtbare gebied tussen de Stille Oceaan ten oosten, de tropische gebieden van Zuidoost-Azië ten zuiden, en de grote gebergtegordels, steppen, taiga en woestijnen van Centraal-Azië en Siberië ten westen en noorden. Chinezen wonen tegenwoordig verspreid over alle delen van de wereld. Ongeveer 1,4 miljard Chinezen leven in de Volksrepubliek China, dat daarmee qua inwoners het grootste land ter wereld is. Andere belangrijke populaties bevinden zich in Taiwan, Singapore en andere gebieden in Zuidoost-Azië, evenals minderheden in andere Aziatische en westerse landen, sommigen in zogenaamde Chinatowns, stadswijken waar veel Chinese migranten samenwonen.

Gedurende de geschiedenis waren afstanden tot andere delen van Azië en Europa te groot voor grootschalige uitwisseling van ideeën en kennis. China heeft daardoor een unieke eigen beschaving die op een verschillende wijze dan die van het westen ontwikkelde, maar wel in reactie op universele problemen. Vanaf de 5e eeuw v.Chr. ontwikkelde China een eigen filosofie. Het gedachtegoed van Confucius speelt hierin een belangrijke rol. De vervulling van sociale plichten, een duidelijke sociale hiërarchie en handhaving van de maatschappelijke orde, maar ook zelfontplooiing, educatie en pacifisme staan centraal in de Chinese filosofie.

Het hartland van China werd evenwel pas in de 3e eeuw v.Chr. voor het eerst staatkundig verenigd onder de Qin-dynastie. De verdere geschiedenis kenmerkt zich door een afwisseling van verschillende staten en dynastieën. Perioden van eenheid wisselden zich af met perioden waarin verschillende staten elkaar bevochten. China veranderde in deze tijd aanzienlijk: het ontwikkelde eerder dan Europa een vroegmoderne samenleving. China ontwikkelde een bureaucratie gebaseerd op merites van het individu, een in hoge mate gemonetariseerde economie, en een samenleving waarin religies onderling versmolten of vreedzaam naast elkaar bestonden. Er werden technologische en wetenschappelijke ontdekkingen gedaan zoals het buskruit, het kompas, de klok, en de drukkunst, die zich later over de rest van de wereld verspreidden.

De modernisering zoals die in Europa ontwikkelde werd in de loop van de 19e eeuw door het Europese imperialisme aan China opgedrongen. De Chinezen namen veel van de ideeën, die soms haaks stonden op traditionele Chinese waarden, gretig over. Tegelijk verzetten zij zich echter tegen Europese militaire agressie en handelsverdragen. Nationalisme en roep om hervorming leidden tot het einde van de Qing-dynastie in 1912, toen Sun Yat-Sen de Republiek China stichtte. Ook deze ging echter snel ten onder. China beleefde daarna een burgeroorlog, een militaire invasie door Japan en het uitroepen van de volksrepubliek door Mao Zedong in 1949.

De volksrepubliek beheerst sindsdien het vasteland van China, verreweg het grootste deel van het land. Mao leidde enkele mislukte sociale experimenten die voor hongersnoden en sociale chaos zorgden, waaronder de Grote Sprong Voorwaarts en de Culturele Revolutie. In deze tijd was de volksrepubliek gemeten naar inkomen per hoofd van de bevolking een van de armste gebieden ter wereld. Mao's opvolger Deng Xiaoping stelde de economie voorzichtig meer open. Sindsdien heeft China een verbazende economische groei doorgemaakt, waardoor het inmiddels de tweede economie ter wereld is. Tegelijkertijd ontwikkelde de Republiek China (Taiwan) zich tot een democratie, terwijl Singapore en Hongkong tot de belangrijkste handelssteden van Oost-Azië uitgroeiden. In respectievelijk 1997 en 1998 werden Hongkong (Brits) en Macau (Portugees) aan de volksrepubliek overgedragen. De economische groei ging gepaard met technologische ontwikkeling en grotere politieke macht en invloed in andere delen van de wereld.

In andere talen
Alemannisch: China
አማርኛ: ቻይና
Ænglisc: Cīna
العربية: الصين (منطقة)
ܐܪܡܝܐ: ܨܝܢ (ܐܪܥܐ)
Aymar aru: China
བོད་ཡིག: རྒྱ་ནག
brezhoneg: Sina
català: Xina
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Dṳ̆ng-guók
Cymraeg: Tsieina
Deutsch: China
ཇོང་ཁ: རྒྱ་ནག
Esperanto: Ĉinio
español: China (región)
Võro: Hiina
arpetan: Ch·ina
Gaeilge: An tSín
贛語: 中國
گیلکی: چین
Gaelg: Yn Çheen
客家語/Hak-kâ-ngî: Chûng-koet
עברית: סין (אזור)
हिन्दी: चीन
Bahasa Indonesia: Tiongkok (istilah)
日本語: 中国
Patois: Chaina
Jawa: Cina
ಕನ್ನಡ: ಚೀನಾ
한국어: 중국
kernowek: China
Bahasa Melayu: China
norsk nynorsk: Kina
Nouormand: Chinne
Picard: Kine
Deitsch: Tscheine
पालि: चीन
polski: Chiny
Runa Simi: Chunwa
română: China
русиньскый: Китай
संस्कृतम्: चीन
Simple English: China
slovenščina: Kitajska
српски / srpski: Кина (регион)
Basa Sunda: Tiongkok (istilah)
svenska: Kina (region)
ತುಳು: ಚೀನಾ
Türkçe: Çin (bölge)
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: خىتاي
українська: Китай
Tiếng Việt: Trung Quốc (khu vực)
walon: Chine
Winaray: Tsina
吴语: 中國
Yorùbá: Ṣáínà
Vahcuengh: Cunghgoz
中文: 中國
文言: 中國
Bân-lâm-gú: Tiong-kok (iōng-gí)
粵語: 中國