Centriool

Celbiologie
Schema van dierlijke cel
Animal Cell
Algemene dierlijke celorganellen:
1. Nucleolus
2. Celkern
3. Ribosoom (blauwe puntjes)
4. Vesikel
5. Ruw endoplasmatisch reticulum (rER)
6. Golgicomplex
7. Cytoskelet
8. Glad endoplasmatisch reticulum (sER)
9. Mitochondrion
10. Vacuole
11. Cytoplasma
12. Lysosoom
13. Centrosoom
14. Celmembraan
Portaal Portaalicoon Biologie

Een centriool is een organel zonder membraan dat voorkomt in alle dierlijke cellen, altijd twee per centrosoom. Hierbij staat het ene centriool loodrecht op het tweede. Het voorkomen van centriolen loopt terug tot bij de gisten (onder andere Saccharomyces cerevisiae), bij cellen van hogere planten worden centriolen niet aangetroffen.

Centriolen spelen een belangrijke rol bij de celdeling, hierbij verdubbelen ze zich en begeven zich elk naar een tegenovergestelde kant van de cel. Van hieruit kunnen ze elk, met behulp van de eiwitdraden, de helft van de 2n chromosomen (dus n paar chromosomen, bestaande uit vier maal zoveel chromatiden) afzonderen, waarna de cel zich kan delen en de moedercel twee dochtercellen voortbrengt.

Een centriool heeft de vorm van een cilindertje, opgebouwd uit negen groepjes van drie microtubuli (buisjes) die gerangschikt zijn als de schoepen van een watermolen.

De centriolen kunnen ook orgaantjes bevatten die de trilharen (ciliën) en zweepstaartjes (flagellen) aanmaken. Trilharen vindt men onder andere in het slijmvlies van de luchtpijp. Zweepdraden zijn de 'staartjes' aan de mannelijke zaadcellen. Trilharen en zweepstaartjes komen verder voor bij veel eencellige organismen.

Men vermoedt dat centriolen overblijfselen zijn van spirocheten, die door endosymbiose zijn opgenomen in de cel.[1]

Afbeeldingen

In andere talen
العربية: مريكز
azərbaycanca: Sentriol
български: Центриола
bosanski: Centriola
català: Centríol
کوردی: سێنتریۆل
čeština: Centriola
dansk: Centriole
Deutsch: Zentriol
English: Centriole
Esperanto: Centriolo
español: Centriolo
eesti: Tsentriool
euskara: Zentriolo
français: Centriole
galego: Centríolo
Gaelg: Kentreen
עברית: צנטריול
hrvatski: Centrioli
Kreyòl ayisyen: Santriyòl
Bahasa Indonesia: Sentriol
íslenska: Deilikorn
italiano: Centriolo
日本語: 中心小体
ქართული: ცენტრიოლები
қазақша: Центриоль
한국어: 중심소체
kurdî: Sentrîol
Latina: Centriolum
Lingua Franca Nova: Sentriol
lietuvių: Centriolė
latviešu: Centriola
македонски: Центриола
Plattdüütsch: Zentriol
occitan: Centriòl
polski: Centriola
پنجابی: سینٹریول
română: Centriol
русский: Центриоль
Scots: Centriole
srpskohrvatski / српскохрватски: Centriola
Simple English: Centriole
slovenčina: Centriola
српски / srpski: Центриола
svenska: Centriol
Tagalog: Sentriyol
Türkçe: Sentriyol
українська: Центріоль
Tiếng Việt: Trung tử
中文: 中心粒