Carl Spitteler

Nobelprijswinnaar  Carl Spitteler
24 april 1845 - 29 december 1924
Carl Spitteler in 1919
Carl Spitteler in 1919
Geboorteland Zwitserland
Geboorteplaats Liestal
Plaats van overlijden Luzern
Nobelprijs Literatuur
Jaar 1919
Reden Ter appreciatie van zijn epos Olympischer Frühling
Voorganger(s) Henrik Pontoppidan
Karl Adolph Gjellerup
Opvolger(s) Knut Hamsun

Carl Friedrich Georg Spitteler (pseudoniem: Carl Felix Tandem) ( Liestal, 24 april 1845 - Luzern, 29 december 1924) was een Zwitsers schrijver die in 1919 luidens het juryrapport ter appreciatie van zijn epos Olympischer Frühling de Nobelprijs voor de Literatuur ontving. [1]

Biografie

Hij groeide op het platteland op in een gezin met een dominante vader, die hoge kantonnale functies bekleedde en in hoog aanzien stond. Op het gymnasium kreeg hij les van Jakob Burckhardt en Wilhelm Wackernagel, die van grote invloed op zijn latere leven zijn geweest. Hij was een middelmatige leerling, omdat zijn belangstelling vooral uitging naar andere zaken dan het lesrooster. Met zijn vader kreeg hij een ernstig conflict over zijn studiekeuze. Hij wilde kunstenaar worden, zijn vader wenste een rechtenstudie en uiteindelijk studeerde hij af als theoloog. Daarna was hij een aantal jaren gouverneur bij adellijke Baltische families in Sint-Petersburg. In 1879 keerde hij naar Zwitserland terug en werd leraar oude talen en geschiedenis, maar in 1885 kwam hij in de journalistiek terecht. Hij was inmiddels in 1883 getrouwd met Maria Opden Hooff, een Nederlands meisje, dat in Zwitserland woonde vanwege een longaandoening van haar ouders. In 1890 werd hij redacteur bij de Neue Zürcher Zeitung, maar op zijn zevenenveertigste werd hij financieel onafhankelijk door de dood van zijn schoonouders en vestigde hij zich in Luzern. Van nu af wordt hij een geslaagd literator en op zijn vijfenzestigste is hij wereldberoemd. Na het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog zet hij in Duitsland zijn reputatie op het spel door in zijn redevoering Unser Schweizer Standpunkt te waarschuwen tegen de ideeën van keizer Wilhelm II en de Duitse vooringenomenheid, maar hij wint daarmee de sympathie van Europees gezinde intellectuelen. Op 29 december 1924 overlijdt Carl Spitteler op hoogbejaarde leeftijd.

In andere talen
aragonés: Carl Spitteler
العربية: كارل شبيتلر
azərbaycanca: Karl Şpitteler
беларуская: Карл Шпітэлер
беларуская (тарашкевіца)‎: Карл Шпітэлер
български: Карл Спителер
čeština: Carl Spitteler
Ελληνικά: Καρλ Σπίτελερ
Esperanto: Carl Spitteler
español: Carl Spitteler
français: Carl Spitteler
hrvatski: Carl Spitteler
Bahasa Indonesia: Carl Spitteler
italiano: Carl Spitteler
lietuvių: Carl Spitteler
македонски: Карл Шпителер
Plattdüütsch: Carl Spitteler
norsk nynorsk: Carl Spitteler
português: Carl Spitteler
română: Carl Spitteler
slovenčina: Carl Spitteler
српски / srpski: Карл Шпителер
Kiswahili: Carl Spitteler
Türkçe: Carl Spitteler
українська: Карл Шпіттелер
oʻzbekcha/ўзбекча: Carl Spitteler
Tiếng Việt: Carl Spitteler
Yorùbá: Carl Spitteler
Bân-lâm-gú: Carl Spitteler