Beton

Zie artikel Zie Beton (Menganti) en Beton (Siman) voor twee plaatsen in Indonesië.
BPMN, een van de grootste betonindustrieën in het Belgische Malonne
Deze kubieke meter beton stelt het jaarlijks betonverbruik per inwoner voor

Beton is een kunstmatig steenachtig materiaal, dat als bouwmateriaal wordt gebruikt. Het moderne beton is samengesteld uit het bindmiddel cement en uit een of meer toeslagmaterialen zoals zand, grind of steenslag. Cement heeft de eigenschap dat het door toevoeging van water verhardt.

Goed beton is een mengsel waarin de korrelgroottes van de verschillende soorten zand en grind, in de juiste hoeveelheden, elkaar zodanig aanvullen dat het mengsel uithardt tot een steenachtig en duurzaam materiaal. In tegenstelling tot bijvoorbeeld gips lost uitgehard beton niet meer op in water.

Door de relatief lage prijs van het materiaal, de relatieve inertie, de eenvoud van het gebruik en door de vele mogelijkheden is beton een veelgebruikt bouwmateriaal. Jaarlijks verbruiken de geïndustrialiseerde landen bijna een kubieke meter beton per persoon.

Geschiedenis

De Egyptenaren, Babyloniërs, Feniciërs, Grieken en Romeinen kenden reeds de voordelen van het gebruik van (ongewapend) beton. De Romeinen gebruikten het bij de bouw van kademuren, bruggen en aquaducten. Ook bij de bouw van het Colosseum en het Pantheon werd door de Romeinen beton gebruikt. Als bindmiddel werd meestal kalk of tras gebruikt. Later raakte deze betontechniek eeuwenlang in onbruik. Pas in 1756 maakte de Brit John Smeaton voor de herbouw van een vuurtoren gebruik van een mengsel van kalk en klei. Na verdere verbetering van dit materiaal en na de uitvinding in 1824 van het Portlandcement (genoemd naar het Engelse Isle of Portland) door de Engelsman Joseph Aspdin (die er patent op verkreeg) werd het gebruik van beton herontdekt. De eerste industriële vervaardiging van portlandcement wordt in 1842 geplaatst. In Nederland werd in 1870 te Delfzijl een kleine portlandcementfabriek geopend. Momenteel wordt wegens de goede eigenschappen meer en meer hoogovencement gebruikt, dat sinds 1931 bij de Hoogovens, het huidige Tata Steel Europe te Velsen, wordt gefabriceerd. Ondanks het voortschrijdend inzicht en technische ontwikkelingen, is het huidige beton minder bestand tegen zeewater, dan het beton dat door de Romeinen werd gebruikt [1].

Omstreeks 1845 werden ook de eerste experimenten met gewapend beton uitgevoerd. Zie Geschiedenis van gewapend beton voor meer informatie hierover.

In andere talen
Acèh: Tembok
Afrikaans: Beton
aragonés: Fornigón
العربية: خرسانة
asturianu: Formigón
azərbaycanca: Beton
башҡортса: Бетон
Boarisch: Bedau
беларуская: Бетон
български: Бетон
বাংলা: কংক্রিট
brezhoneg: Betoñs
bosanski: Beton
català: Formigó
کوردی: کۆنکریت
čeština: Beton
Cymraeg: Concrit
dansk: Beton
Deutsch: Beton
Ελληνικά: Σκυρόδεμα
English: Concrete
Esperanto: Betono
español: Concreto
eesti: Betoon
euskara: Hormigoi
فارسی: بتن
suomi: Betoni
français: Béton
Nordfriisk: Beton
Frysk: Beton
Gaeilge: Coincréit
Gàidhlig: Cruadhtan
galego: Formigón
客家語/Hak-kâ-ngî: Không-kú-li̍t
עברית: בטון
हिन्दी: कंक्रीट
hrvatski: Beton
magyar: Beton
Հայերեն: Բետոն
Bahasa Indonesia: Beton
Ido: Betono
íslenska: Steinsteypa
italiano: Calcestruzzo
Basa Jawa: Beton
ქართული: ბეტონი
қазақша: Бетон
한국어: 콘크리트
Kurdî: Beton
Кыргызча: Бетон
Lëtzebuergesch: Bëtong
Limburgs: Petón
lumbaart: Ciment armaa
lietuvių: Betonas
latviešu: Betons
македонски: Бетон
монгол: Бетон
Bahasa Melayu: Konkrit
नेपाली: कङ्क्रिट
norsk nynorsk: Betong
norsk: Betong
Pälzisch: Bedong
polski: Beton
پښتو: گاگره
português: Concreto
Runa Simi: Urmiyun
română: Beton
русский: Бетон
русиньскый: Бетон
Scots: Concrete
srpskohrvatski / српскохрватски: Beton
Simple English: Concrete
slovenčina: Betón
slovenščina: Beton
српски / srpski: Бетон
Basa Sunda: Beton
svenska: Betong
Kiswahili: Zege
தமிழ்: பைஞ்சுதை
తెలుగు: కాంక్రీటు
Tagalog: Kongkreto
Türkçe: Beton
татарча/tatarça: Beton
українська: Бетон
اردو: کنکریٹ
oʻzbekcha/ўзбекча: Beton
vèneto: Concreto
Tiếng Việt: Bê tông
ייִדיש: בעטאן
中文: 混凝土
Bân-lâm-gú: Khōng-ku-lí
粵語: 石屎