Benelux

Benelux
Flag of Benelux.svg      Benelux Logo.svg

( Details)    

Benelux.svg
Bestuurscentrum Brussel
Oprichting September 1944
Werktaal Nederlands en Frans
Lidmaatschap België, Luxemburg en Nederland
Oppervlakte 74.657 km²
Inwoners 28,6 miljoen ( 2014) [1]
Dichtheid 383,56 inw/km²
Tijdzone +1
Munteenheid Euro
Kaart van de Benelux met de provincies en districten
Kaart van de Benelux met de NUTS-2-regio's
Detailkaart van de Benelux, met provincies/districten en alle gemeenten.

De Benelux, een samentrekking van België, Nederland en Luxemburg, is in september 1944 in Londen opgericht door de gevluchte regeringen van deze drie landen als douane-unie: een samenwerkingsverband tussen deze drie landen om onderling vrij goederen te kunnen transporteren en een uniform tarief te hanteren voor goederen van buiten de Benelux. Sinds het verdrag van 1958 is de Benelux een economische unie. Vanaf 2010, met de ingang van het nieuwe verdrag ( zie hieronder), treedt de Benelux niet meer alleen op economisch gebied op maar ook bij duurzame ontwikkeling, justitie en binnenlandse zaken. De officiële benaming is dan ook gewijzigd in Benelux Unie. Het bestuurscentrum van de Benelux is Brussel.

De naam Benelux wordt ook wel gebruikt in geografische zin om de drie 'Benelux-landen' (ook bekend als de Lage Landen en vooral vroeger als de Nederlanden) gezamenlijk aan te duiden, los van hun politieke structuur en samenwerking; bijvoorbeeld de Beneluxtak van veel internationale bedrijven.

Voorgeschiedenis

Algemeen

Traditioneel geldt de benaming de Lage Landen of de Nederlanden voor het deltagebied in West-Europa toen Nederland en België nog niet als aparte staten bestonden. In principe wordt ook Luxemburg bij de Lage Landen gerekend, maar dat is meer een projectie vanuit het heden, omdat Luxemburg nog slechts relatief kort als afzonderlijke staat bestaat. Sinds het einde van de zestiende eeuw kan men een scheiding maken tussen de Noordelijke en de Zuidelijke Nederlanden (deze laatste tot 1790 met inbegrip van Luxemburg). België werd in 1830 onafhankelijk van Nederland. In 1890 kwam het Groothertogdom Luxemburg definitief los van Nederland, toen koning Willem III overleed, en men in Luxemburg de erfopvolging volgens de Salische wet liet verlopen.

Nederland en België werden door de scheiding concurrenten van elkaar. België kreeg het zwaar te verduren, mede doordat het economisch geïsoleerd lag, met geen enkel buurland had het een handelsverdrag. Het is daarom niet verwonderlijk dat sinds de afscheiding toenadering werd gezocht met andere landen, dus ook met Nederland. In 1841 verzocht Luxemburg aan de koning-groothertog Willem II om een verdrag met België, aangevuld met een economische unie met Nederland. In feite was dat een eerste zet in de richting van wat later Benelux zou gaan heten. Maar een eerste vorm van samenwerking kwam ruim twintig jaar later toen België en Nederland op 12 mei 1863 het Handels en Scheepvaartverdrag sloten. Beide landen wensten een douane-unie. Het zou echter tot 1869 duren voordat hierover serieus gesproken werd, door de Belgische eerste minister Frère-Orban en de Nederlandse minister van Financiën Bosse. Deze plannen liepen op niets uit toen in 1870 een nieuw kabinet in België aantrad dat terughoudend stond tegenover een te vormen douane-unie met Nederland. In 1905 voerde een Belgische journalist, Eugène Baie, campagne voor een te vormen douane-unie met Nederland. Dit zou in 1907 leiden tot de instelling van een Nederlands-Belgische commissie van 58 parlementariërs. De commissie moest de economische verhouding tussen beide landen onderzoeken als noodzakelijk element voor toekomstige onderhandelingen. Deze commissie is driemaal bijeengekomen maar heeft niets opgeleverd. Het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog maakte economische samenwerking tussen beide landen onmogelijk.

Belux

België en Luxemburg vormen sinds 1921 samen de Belgisch-Luxemburgse Economische Unie (BLEU). De term Belux wordt nog vaak gebruikt om alleen beide landen aan te duiden. De BLEU was een douane-unie en een muntunie. De Belgische frank en de Luxemburgse frank werden aan elkaar gekoppeld. Van 1921 tot 1935 en opnieuw vanaf 1944 waren de twee munten aan elkaar gelijk, tot zij in 2002 door de euro werden vervangen.

Handelsconventie van Oslo en de overeenkomst van Ouchy

Voor het eerst weer in 1927 zochten de landen economische toenadering op de internationale economische conferentie te Genève. In 1929 deed België een voorstel aan de Volkenbond om een verdrag in studie te nemen dat moest leiden tot consolidatie en verlaging van de tarieven. Dit voorstel leidde op 24 maart 1930 tot het sluiten van een handelsconventie. Omdat ratificatie door het vereiste minimumaantal lidstaten uitbleef, trad het niet in werking. Hierop reageerden de landen België, Nederland, Luxemburg, Denemarken, Zweden en Noorwegen door zelf stappen te nemen. Op 22 december 1930 sloten zij de Conventie van Oslo. Hierin werd bepaald dat de bestaande tolrechten niet werden verhoogd, noch zouden er nieuwe worden uitgevaardigd zonder de andere partijen hiervan in kennis te stellen, waarbij die andere partijen dan de mogelijkheid kregen tegen nieuw uit te vaardigen tolrechten amendementen in te dienen.

Nederland, België en Luxemburg wilden nauwere economische samenwerking en dit resulteerde in het op 29 december 1931 getekende protocol wat zou leiden tot de op 18 juli 1932 afgesloten "Internationale overeenkomst tot verlaging der tollen". Omdat het verdrag in Ouchy is gesloten, staat het beter bekend onder de naam Overeenkomst van Ouchy. Het doel van de overeenkomst is een tariefbestand, gevolgd door trapsgewijze verlaging van de tarieven. Bovendien zouden bestaande invoerrechten niet worden verhoogd noch nieuwe worden ingevoerd. Het verdrag zou voor een duur van vijf jaar worden gesloten en stond open voor toetreding door andere landen op voet van volledige gelijkheid. Ongeveer gelijktijdig sloot Groot-Brittannië op 20 augustus 1932 te Ottawa een zevental bilaterale verdragen. Daar werd eveneens een resolutie aangenomen die regionale overeenkomsten van preferentiële aard afwees. Hoewel Groot-Brittannië daarmee Ouchy niet expliciet afwees, kwam dit de facto hier wel op neer. Behalve Groot-Brittannië maakten ook de Verenigde Staten bezwaar tegen de overeenkomst van Ouchy, zodat deze nimmer in werking is getreden.

In andere talen
Afrikaans: Benelux
Alemannisch: Benelux
العربية: بنلوكس
asturianu: Benelux
azərbaycanca: Benilüks
башҡортса: Бенилюкс
беларуская: Бенілюкс
беларуская (тарашкевіца)‎: Бэнілюкс
български: Бенелюкс
brezhoneg: Beneluks
bosanski: Beneluks
català: Benelux
čeština: Benelux
Cymraeg: Benelux
dansk: Benelux
Deutsch: Benelux
Zazaki: Beneluks
Ελληνικά: Μπενελούξ
English: Benelux
Esperanto: Benelukso
español: Benelux
eesti: Benelux
euskara: Benelux
فارسی: بنلوکس
suomi: Benelux
føroyskt: Benelukslondini
français: Benelux
arpetan: Benelux
Nordfriisk: Benelux
Frysk: Benelúks
galego: Benelux
עברית: בנלוקס
Fiji Hindi: Benelux
hrvatski: Benelux
Հայերեն: Բենիլյուքս
Bahasa Indonesia: Benelux
íslenska: Benelúxlöndin
italiano: Benelux
日本語: ベネルクス
Basa Jawa: Benelux
ქართული: ბენილუქსი
қазақша: Бенилюкс
한국어: 베네룩스
Latina: Benelux
Lëtzebuergesch: Benelux
Limburgs: Benelux
lietuvių: Beniliuksas
latviešu: Benilukss
македонски: Бенелукс
монгол: Бенилюкс
Bahasa Melayu: Benelux
Plattdüütsch: Benelux
norsk nynorsk: Benelux
norsk: Benelux
occitan: Benelux
polski: Benelux
پنجابی: بینیلکس
português: Benelux
română: Benelux
русский: Бенилюкс
Scots: Benelux
srpskohrvatski / српскохрватски: Benelux
Simple English: Benelux
slovenčina: Benelux
slovenščina: Beneluks
shqip: Beneluksi
српски / srpski: Бенелукс
svenska: Benelux
Türkçe: Benelüks
татарча/tatarça: Бенилюкс
українська: Бенілюкс
اردو: بینیلکس
oʻzbekcha/ўзбекча: Benilyuks
vèneto: Benelux
Tiếng Việt: Benelux
walon: Benelusse
хальмг: Бенилюкс