Ballets Russes

painting of a ballet performance on stage
Ballet Russes door August Macke, 1912

De Ballets Russes was een balletgezelschap uit Rusland, gesticht door Sergej Djagilev. Tussen 1909 en 1929 traden de Ballets Russes op in tal van westerse landen, in een soort van rondtrekkend bestaan, in steeds wisselende samenstellingen, met Djagilev als constante factor. Het fameuze gezelschap bracht vele belangrijke dansers en choreografen voort en stond bekend om haar vernieuwingsdrang, zowel in choreografie, in muzikaal opzicht als in kostuums en decorontwerp.

Het begin van de ‘Ballets Russes’

Sergej Djagilev

De wortels van de Ballets Russes liggen in de Russische kunstenaarsbeweging ‘ Mir Iskoesstva’, geleid door Sergej Djagilev en Alexandre Benois. ‘Mir Iskoesstva’ organiseerde concerten, spraakmakende kunsttentoonstellingen en gaf een toonaangevend kunstenaarsmagazine uit onder dezelfde naam. De beweging en met name Djagilev toonde ook veel belangstelling voor ballet. In 1900 deed Djagilev al een vergeefse poging Delibes’ ballet Sylvia op de planken te brengen en in 1906 trad hij op als beschermheer van een aantal voor artistieke koerswijziging pleitende dansers in het keizerlijke balletgezelschap te Sint-Petersburg, waaronder zijn latere coryfeeën Anna Pavlova en Tamara Karsavina. Een markerend moment was ook het jaar 1908, toen Benois met veel succes een programma in Parijs organiseerde met een mix van opera en ballet.

In 1909 nam Djagilev Benois’ rol van ‘ impresario’ over en presenteerde het eerste officiële programma van de ‘Ballets Russes’. De vernieuwende totaalaanpak en de informele, gracieuze choreografie hadden direct enorm succes. Djagilevs biograaf Sjeng Scheijen beschrijft de première van ‘Le Pavillon d’Armide’ en ‘Prince Igor’ in mei 1909, als “een inmiddels legendarische gebeurtenis” in de theatergeschiedenis. Zo mogelijk nog meer succes had korte tijd later ‘Les Sylphides’, met als sterdansers Anna Pavlova en Vatslav Nijinski, door Harry Kessler in zijn dagboek beschreven als “de belichaming van Amor en Psyche: twee wonderlijke mooie, lichte, sierlijke, jonge mensen, ver verwijderd van iedere zoetelijkheid”. Na deze glorieuze entree volgden jarenlang het ene succes na het andere zich op, steeds zich telkens vernieuwend en regelmatig overtreffend, zonder zich echt te herhalen.

In andere talen
Afrikaans: Ballets Russes
bosanski: Ballets Russes
čeština: Ballets russes
Esperanto: Rusaj Baletoj
español: Ballets Rusos
فارسی: باله روس
français: Ballets russes
עברית: בלט רוס
hrvatski: Ballets Russes
italiano: Balletti russi
ქართული: ბალე-რუსი
한국어: 발레 뤼스
norsk nynorsk: Ballets Russes
português: Ballets Russes
srpskohrvatski / српскохрватски: Ballets Russes
Simple English: Ballets Russes
Tiếng Việt: Ballets Russes
中文: 俄派芭蕾